Mỹ cấm nhập khẩu robot và bộ biến tần Trung Quốc trong chiến dịch kiểm soát công nghệ mới

Chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump ngày 23/7 đã ban hành lệnh cấm nhập khẩu các thiết bị robot tiên tiến và bộ biến tần điện được sản xuất tại Trung Quốc, với lý do những sản phẩm này đe dọa an ninh quốc gia và làm lộ yếu điểm trong chuỗi cung ứng Mỹ. Động thái này được thực hiện thông qua Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC), đơn vị đã thêm hai nhóm thiết bị mới vào danh sách bị hạn chế nhập khẩu (Covered List).

Hai nhóm thiết bị mới gồm các robot di động tiên tiến, trong đó có robot hình người và robot bốn chân, cùng với các bộ biến tần (power inverters) được kết nối mạng, vốn dùng trong các hệ thống điện.

FCC nhấn mạnh rằng khả năng kết nối mạng của các hệ thống robot tiên tiến tạo ra nhiều lỗ hổng và điểm yếu có thể bị tổ chức xấu lợi dụng để tấn công, khiến dữ liệu và hoạt động vật lý của robot bị điều khiển hoặc thao túng. Các thiết bị robot tiên tiến còn có thể thu thập dữ liệu, cung cấp công cụ giám sát người dân Mỹ hoặc tăng cường khả năng thu thập tình báo của các cơ quan nước ngoài.

Đối với bộ biến tần điện, FCC cảnh báo tính năng kết nối từ xa cũng dẫn tới những lỗ hổng an ninh ngày càng tăng khi các thiết bị này ngày càng phổ biến trên lưới điện Mỹ. Nhiều mối nguy có thể xảy ra, từ khả năng các công ty nước ngoài có thể tắt thiết bị, thu thập dữ liệu, giám sát từ xa, đến việc bị tấn công mạng gây tác hại tới hệ thống điện quốc gia.

Dữ liệu của Ủy ban Đánh giá Kinh tế và An ninh Mỹ - Trung Quốc cho thấy trong năm 2024 khoảng một phần ba bộ biến tần nhập khẩu vào Mỹ có nguồn gốc từ Trung Quốc. Quyết định cấm nhập khẩu này được đưa ra sau khi một nhóm chuyên gia an ninh quốc gia do Nhà Trắng triệu tập đánh giá rằng thiết bị robot và bộ biến tần ngoại quốc tiềm ẩn rủi ro không thể chấp nhận được đối với an ninh Mỹ.

Chủ tịch FCC Brendan Carr nhấn mạnh sự ủng hộ đối với quyết định này, khẳng định tổ chức sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan an ninh quốc gia để bảo vệ chuỗi cung ứng quan trọng của Mỹ. "Theo sự lãnh đạo của Tổng thống Trump, FCC sẽ tiếp tục nỗ lực nhằm bảo vệ nước Mỹ khỏi các mối đe dọa công nghệ," ông Carr cho biết.

Mặc dù quan hệ Mỹ - Trung có phần ổn định hơn gần đây, dưới sự điều hành của ông Carr, FCC vẫn là một trong những cơ quan liên bang mạnh mẽ nhất tại Washington trong việc siết chặt các biện pháp đối với các công ty công nghệ Trung Quốc. FCC đã triển khai nhiều giới hạn nghiêm ngặt nhằm hạn chế sự hiện diện của Trung Quốc trong lĩnh vực truyền thông Mỹ.

Các biện pháp bao gồm cấm nhập khẩu drone sản xuất tại Trung Quốc, hạn chế truy cập thiết bị định tuyến tiêu dùng do nước ngoài sản xuất, đề xuất giới hạn thêm các công ty viễn thông Trung Quốc, và các bước để loại bỏ các nhà mạng thuộc sở hữu nhà nước Trung Quốc khỏi mạng lưới viễn thông Mỹ. Đầu tháng 7, FCC cũng đã liệt kê Digitalsystem Technology, một công ty tại California, vào danh sách các thực thể đe dọa an ninh quốc gia. Trước đó, các nhà mạng China Mobile, China Telecom và China Unicom cũng đã bị cấm cung cấp dịch vụ viễn thông quốc tế tại Mỹ do vấn đề an ninh.

Thượng nghị sĩ Cộng hòa Jim Banks hoan nghênh động thái của FCC, cho rằng ông Brendan Carr đã khởi xướng chiến lược bảo vệ an ninh quốc gia một cách mạnh mẽ. Ngài Banks nhấn mạnh robot tiên tiến và bộ biến tần đóng vai trò quan trọng trong việc tái công nghiệp hóa và bảo vệ hạ tầng thiết yếu của Mỹ.

Quyết định mới được đưa ra trong bối cảnh cuộc đua phát triển trí tuệ nhân tạo giữa Washington và Bắc Kinh ngày càng gay gắt, khi các quan chức Mỹ lo ngại Trung Quốc đang rút ngắn khoảng cách trong lĩnh vực công nghệ tiên tiến.

Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington chưa phản hồi khi được liên hệ về vấn đề này.