Sâu đục gỗ sồi trở thành nỗi lo ở Bremen và Niedersachsen: Những lưu ý cần biết

Sâu đục gỗ sồi (Thaumetopoea processionea) là loài bướm đêm có ấu trùng sinh sống chủ yếu trên cây sồi. Tên gọi của chúng bắt nguồn từ cách di chuyển đặc trưng của ấu trùng - chúng thường di chuyển thành hàng dài như một đoàn rước để tìm kiếm thức ăn hoặc địa điểm thích hợp để hoá nhộng.

Tình trạng ấm lên toàn cầu cùng mùa đông ấm áp tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của sâu đục gỗ sồi. Chúng ưa thích khí hậu ấm và khô ráo, trong khi các loài thiên địch như chim, dơi và ong ngày càng giảm do tác động môi trường. Hậu quả là sâu đục gỗ sồi có thể lan rộng rất nhanh, gây hại cho cả rừng sồi, hàng cây bên đường và cây xanh trong đô thị.

Mặc dù Niedersachsen chưa bị ảnh hưởng toàn diện, các vùng như Wendland, Emsland và Lüneburger Heide đã ghi nhận tình trạng tăng đột biến. Bộ Y tế Niedersachsen cho biết hiện tượng này đã kéo dài nhiều năm tại khu vực Tây Bắc nước Đức. Riêng tại Bremen, số trường hợp phát hiện sâu đạt hơn 5.800 kể từ đầu mùa, tăng so với chỉ khoảng 900 trường hợp cùng kỳ năm trước.

Ảnh hưởng không đến từ con bướm trưởng thành - vốn rất vô hại - mà nằm ở ấu trùng của chúng. Những con sâu phủ đầy các sợi lông nhỏ li ti chứa protein độc tên Thaumetopoein, có thể gây ra phản ứng dị ứng nghiêm trọng đối với con người. Đặc biệt nguy hiểm là các sợi lông này dễ dàng bong ra và bay theo gió, khiến ngay cả những người không chạm trực tiếp cũng có thể bị ảnh hưởng. Thậm chí các sợi lông chết vẫn duy trì độc tính trong nhiều tháng khi tồn tại trong tổ sâu.

Bệnh lý thường gặp bao gồm kích ứng da (ngứa, đỏ, mụn nước), viêm kết mạc mắt, kích ứng đường hô hấp như ho hoặc cơn hen suyễn, một số ít trường hợp có thể gây sốc phản vệ.

Mọi người đều nên tránh tiếp xúc với sâu đục gỗ sồi. Song trẻ nhỏ khi chơi ngoài trời gần khu vực nhiều cây dễ bị tổn thương do thiếu nhận thức về nguy cơ. Những người có bệnh dị ứng hoặc hen suyễn có thể bị phản ứng nghiêm trọng dù tiếp xúc với lượng nhỏ. Ngoài ra, lực lượng làm việc trong rừng, ngành vườn hoặc công nhân cộng đồng trong vùng có sâu cũng cần cảnh giác cao độ.

Nguyên tắc quan trọng nhất là giữ khoảng cách tối thiểu 2 mét và không tự ý chạm vào hay thu dọn tổ sâu. Khi phát hiện sâu đục gỗ sồi trên đất công cộng, người dân nên báo với cơ quan chức năng địa phương. Nhiều chính quyền đã thiết lập bộ phận tiếp nhận thông báo về sâu đục gỗ sồi. Các tổ sâu chỉ được chuyên gia có trang bị bảo hộ đặc biệt xử lý nhằm đảm bảo an toàn.

Người bị tiếp xúc với các sợi lông nên thay ngay quần áo và giặt ở nhiệt độ tối thiểu 60 độ C. Vùng da tiếp xúc cần được rửa kỹ với nước, tóc và mắt cũng cần được làm sạch nếu nghi có dính lông sâu. Nếu xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng hoặc kéo dài, phải sớm đi khám bác sĩ hoặc đến cơ sở y tế. Trung tâm cấp cứu chống ngộ độc cũng có thể hỗ trợ tư vấn trong những trường hợp cần thiết.

Các tổ sâu ở cây ven đường, không gian xanh công cộng và khu vực thuộc các cơ quan nhà nước được xử lý bởi nhóm chuyên gia dùng thiết bị hút chuyên dụng. Theo Sở Môi trường Bremen, các vị trí có lượng người qua lại lớn như trường học, nhà trẻ, sân chơi, công viên sẽ được ưu tiên trước nhằm giảm thiểu rủi ro cho cộng đồng. Chi phí xử lý mỗi cây vào khoảng 500 euro.

Với những trường hợp sâu phát triển trong vườn nhà, người dân được khuyến cáo thuê dịch vụ chuyên nghiệp để loại bỏ. Trong khi đó, các khu rừng thường không được xử lý sâu trừ trường hợp có biện pháp phong tỏa lối đi bộ. Tại vùng áp lực cao, các bảng cảnh báo và hệ thống thông báo trực tuyến cũng được áp dụng nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.