Hạ viện Mỹ thông qua ngân sách quốc phòng và hạn chế giao dịch cổ phiếu trước kỳ nghỉ dài

Ngày 24/7, Hạ viện Hoa Kỳ đã thông qua dự luật chi tiêu quốc phòng, gọi là Đạo luật Quốc phòng Quốc gia (NDAA) trị giá 1,1 nghìn tỷ USD, trong một nỗ lực cấp bách cuối cùng trước khi bước vào kỳ nghỉ kéo dài hơn một tháng. Kết quả bỏ phiếu đã cho thấy 216 phiếu thuận và 212 phiếu chống, trong đó có sự tham gia của 6 nghị sĩ Dân chủ ủng hộ cùng toàn bộ các thành viên phe Cộng hòa. Dự luật này hiện được chuyển lên Thượng viện với con đường thông qua vẫn chưa xác định rõ ràng.

Truyền thống trước đây, NDAA thường nhận được đa số ủng hộ rộng rãi từ cả hai đảng. Tuy nhiên, năm nay, dự luật trở thành vấn đề tranh luận chủ yếu theo đường lối đảng phái. Phe Cộng hòa nhấn mạnh đây là "khoản đầu tư thế hệ dành cho quốc phòng nước Mỹ", xây dựng lực lượng chiến đấu tương lai bằng cách ưu tiên đổi mới, khả năng sát thương và khả năng sẵn sàng.

Ngược lại, các nghị sĩ Dân chủ, trong đó có ông Adam Smith, thành viên cấp cao của Ủy ban Quân lực Hạ viện, bày tỏ quan ngại sâu sắc. Ông nhấn mạnh vấn đề chính của dự luật năm nay là đi kèm với mức chi tiêu tùy ý lên tới 1,15 nghìn tỷ USD. Ông phản đối việc đáp ứng nhu cầu này bằng cách cắt giảm mạnh các chương trình quan trọng trong nước và giảm thuế.

Trong khi đó, tại Thượng viện, phe Cộng hòa cần có sự ủng hộ của các nghị sĩ Dân chủ để vượt qua ngưỡng 60 phiếu cần thiết cho phần lớn các dự luật. Trước đó, phiên bản NDAA đã bị các nghị sĩ Dân chủ Thượng viện chặn lại do đòi hỏi những nhượng bộ hạn chế nỗ lực quân sự của Tổng thống Trump tại Iran.

Dự luật NDAA được thông qua giữa lúc tình hình quân sự đang trở nên căng thẳng. Mọi tiến triển hướng tới giải quyết cuộc xung đột Mỹ - Iran đã thất bại khi hai bên vẫn tiếp tục tấn công lẫn nhau. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho biết cuộc chiến đã tiêu tốn 37,5 tỷ USD tiền thuế người dân Mỹ.

Trong những ngày gần đây, ít nhất bốn binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng, nâng tổng số tử vong liên quan đến xung đột lên con số 18, cùng với gần 500 thương vong. Giá xăng tại Mỹ cũng đã vượt mức 4 USD mỗi gallon theo khảo sát của AAA.

Cùng ngày, Hạ viện cũng phê duyệt một khung ngân sách trị giá 95 tỷ USD, trong đó dành hơn 70 tỷ USD cho chiến tranh tại Iran, 12 tỷ USD hỗ trợ nông dân và đủ nguồn lực thực thi những điều khoản trong Đạo luật SAVE America, một cải cách bầu cử được Tổng thống Trump ký ban hành. Kết quả bỏ phiếu cho kế hoạch này là 216 thuận và 214 chống.

Dù vậy, nhiều thành viên đảng Cộng hòa theo xu hướng nghiêm khắc về ngân sách bày tỏ thất vọng vì dự thảo không chỉ rõ cách tài trợ bằng việc cắt giảm chi tiêu khác. Hơn nữa, một số nghị sĩ cũng lo ngại việc gia tăng ngân sách cho một cuộc chiến tranh đang leo thang và không nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ công chúng Mỹ.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đã vận động thành công để dập tắt sự phản đối và giúp đề xuất ngân sách đi tiếp bằng thủ tục hòa giải. Cách thức này cho phép dự luật không còn phụ thuộc vào ngưỡng 60 phiếu tại Thượng viện, giúp gia tăng cơ hội được thông qua theo đường lối đảng phái.

Thượng nghị sĩ John Thune, lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện, cho biết ông ưu tiên đàm phán gia hạn tài trợ cho chính phủ kéo dài qua kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ, hiện tiền chi tiêu chính phủ được dự kiến sẽ hết hạn vào cuối tháng 9. Dù ông có thể thương lượng với phe Dân chủ, nếu không thể đạt thỏa thuận, ông sẽ cân nhắc sử dụng dự thảo ngân sách theo quy trình hòa giải và áp dụng bỏ phiếu đảng phái để gia hạn tài trợ.

Riêng Hạ viện đã thông qua dự luật gia hạn tài trợ chính phủ tới tháng 12, nhưng ông Thune nhận định dự luật này chưa đáp ứng các yêu cầu tài trợ mà Nhà Trắng đề nghị.

Bên cạnh ngân sách quốc phòng, Hạ viện Mỹ cũng thông qua dự luật cấm các nghị sĩ mua thêm cổ phiếu cá nhân trong thời gian tại nhiệm với tỷ lệ phiếu 232 thuận, 198 chống. Theo đó, các nghị sĩ vẫn được giữ cổ phiếu hiện có, tái đầu tư cổ tức và bán ra với điều kiện báo cáo công khai.

Dự luật này, mang tên Đạo luật Chấm dứt Giao dịch Nội gián (Stop Insider Trading Act), đã vấp phải sự phản đối từ các nhóm vận động chính sách không đảng phái, cho rằng luật không ngăn được việc các nghị sĩ sở hữu cổ phiếu hoặc đưa ra quyết định ảnh hưởng đến giá trị cổ phiếu họ đang giữ. Ngoài ra, luật cũng không ngăn được lợi nhuận từ việc mua bán cổ phiếu hoặc các loại tài sản khác.

Phe Dân chủ hầu hết phản đối dự luật này, khi trích dẫn các lỗ hổng lớn về phạm vi điều chỉnh cùng một điều khoản kiểm tra danh tính cử tri không liên quan đính kèm trong dự án luật.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.