Thủ tướng Anh đối mặt phản đối kế hoạch thuế thừa kế 10% để tài trợ chăm sóc xã hội

Thủ tướng Anh Andy Burnham đang đứng trước làn sóng phản đối khi tái khởi động ý tưởng áp dụng mức thuế 10% trên tất cả các khoản thừa kế để giải quyết cuộc khủng hoảng chăm sóc xã hội. Ông Burnham bày tỏ mong muốn đạt được sự đồng thuận giữa các đảng để cải tạo hệ thống chăm sóc xã hội mà ông mô tả là “hỏng hóc” và cần phải cải cách nhanh chóng trước năm 2029.

Ý tưởng này là một phần trong kế hoạch lớn nhằm tạo ra một hệ thống chăm sóc xã hội quốc gia được tích hợp với NHS, cung cấp dịch vụ miễn phí khi sử dụng. Ông Burnham cho rằng, nếu không cải thiện kịp thời, NHS có thể rơi vào tình trạng sụp đổ do áp lực ngày càng tăng từ hệ thống chăm sóc xã hội hiện tại.

Kemi Badenoch, lãnh đạo đảng Bảo thủ, tuy bày tỏ sẵn sàng hợp tác với ông Burnham để giải quyết vấn đề chăm sóc xã hội, nhưng đồng thời cảnh báo mọi giải pháp không được dựa vào việc tăng thuế mà phải tìm kiếm nguồn tài chính thông qua việc cắt giảm chi tiêu. Bà nhấn mạnh: "Tiền phải được tìm kiếm bằng cách cắt giảm chi tiêu, không phải tăng thuế hay vay nợ thêm, tránh đặt gánh nặng lên thế hệ kế tiếp."

Robert Jenrick, phát ngôn viên tài chính của Reform UK, lên tiếng cảnh báo kế hoạch thuế này sẽ khiến số lượng hộ gia đình phải nộp thuế thừa kế tăng gấp 20 lần, đồng thời sẽ “lấy đi của hàng trăm nghìn người hưu trí hàng năm”. Ông Jenrick cho rằng đây là việc áp thuế đồng đều, gây thiệt hại cho cả những gia đình sở hữu tài sản nhỏ như nhà bungalow hay căn hộ cũ.

Người phản đối cũng lưu ý rằng kế hoạch này có thể đánh thuế ngay cả những khoản thừa kế có giá trị khiêm tốn, từ vài nghìn bảng trở lên, với mức thuế cố định 10%. Hiện tại ở Anh, các khoản thừa kế có giá trị dưới 325.000 bảng không bị đánh thuế, và mức miễn thuế nâng lên 500.000 bảng nếu tài sản được chuyển cho con cháu, với khả năng cộng dồn lên đến 1 triệu bảng cho các cặp đôi.

Jenrick cũng khẳng định kế hoạch này không được người dân ủy quyền do không có mặt trong chương trình tranh cử Đảng Lao động, đồng thời cảnh báo nếu ông Burnham muốn thúc đẩy kế hoạch thuế qua quốc hội thì cần phải tổ chức một cuộc tổng tuyển cử để có sự đồng thuận chính trị rõ ràng.

Ông Burnham chưa công bố rõ ràng nguồn tài chính để trang trải chi phí ước tính 18,5 tỷ bảng mỗi năm cho dịch vụ chăm sóc xã hội được cải cách. Ông đề cập yêu cầu một giải pháp đa đảng và nhận thức chung của xã hội vì lâu nay các bên đều chưa giải quyết đầy đủ vấn đề này, gây áp lực lớn lên NHS.

Trong khi đó, một nguồn tin từ chính phủ cho biết việc loại bỏ thuế thừa kế là điều không thể, vì điều này sẽ giúp những người siêu giàu còn đặt gánh nặng thuế lên những người trung lưu, điều được cho là không có tính khả thi về chính trị.

Steve Rotheram, đồng minh của ông Burnham và người đứng đầu vùng Liverpool, gợi ý một lựa chọn khác là đánh thuế trên tài sản giàu có để tài trợ chăm sóc xã hội. Ông cho rằng những người giàu có có thể chấp nhận trả thêm một khoản thuế nhỏ nhằm giúp giải quyết khủng hoảng tài chính.