Singapore yêu cầu thông báo riêng về AI khi sử dụng dữ liệu cá nhân

Bắt đầu từ ngày 20/7, các tổ chức ở Singapore sẽ phải thông báo cho người tiêu dùng khi sử dụng dữ liệu cá nhân để huấn luyện các mô hình trí tuệ nhân tạo sinh tạo (generative AI). Quy định này nhằm tăng cường sự minh bạch và trách nhiệm trong phát triển AI, theo phát biểu của Bộ trưởng Phát triển và Thông tin Kỹ thuật số Josephine Teo tại lễ khai mạc Singapore Data Festival ngày 20/7.

Singapore Data Festival, trước đây là Personal Data Protection Week, đã được đổi tên để phản ánh vai trò rộng lớn hơn của dữ liệu và AI trong nền kinh tế số. Quy định thông báo đặc thù cho AI được nêu rõ trong Bộ hướng dẫn tư vấn về việc sử dụng dữ liệu cá nhân trong hệ thống AI sinh tạo do Ủy ban Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân (PDPC) công bố cùng ngày, sau một tháng lấy ý kiến đóng góp từ công chúng (2/6-1/7).

Trước đây, các tổ chức chỉ cần dựa vào thông báo bảo mật chung khi dùng dữ liệu cá nhân cho "phát triển sản phẩm mới" hoặc "cá nhân hóa dịch vụ". Nay, quy định mới yêu cầu các tổ chức phải có thông báo riêng khi dữ liệu cá nhân được sử dụng để huấn luyện mô hình AI sinh tạo.

Mặc dù thông báo đặc thù này là bắt buộc, PDPC không quy định chi tiết nội dung hoặc vị trí đặt thông báo mà chỉ khuyến nghị các công ty nên giải thích các loại dữ liệu sử dụng qua cửa sổ bật lên trong ứng dụng hoặc trang web riêng biệt. Các kênh cho phép người dùng từ chối hoặc rút lại đồng ý cũng không bắt buộc.

Thông báo không áp dụng với trường hợp dữ liệu cá nhân đã được ẩn danh để huấn luyện AI. Đồng thời, các tổ chức như ngân hàng, công ty bảo hiểm hay mạng xã hội không được phép từ chối cung cấp dịch vụ nếu khách hàng từ chối cho phép dùng dữ liệu để huấn luyện AI.

Cùng ngày 20/7, PDPC cũng công bố bộ hướng dẫn tự nguyện nhằm yêu cầu nhà cung cấp chatbot AI công khai thông tin về khả năng, hạn chế, độ tin cậy và các biện pháp an toàn của sản phẩm. Những chatbot AI này đa dạng từ các công cụ tổng hợp chung do các công ty tiên phong phát triển đến các trợ lý AI chuyên biệt của các ngân hàng, hãng hàng không, bảo hiểm hay bán lẻ.

Người dùng thường không nhận biết rõ hạn chế của chatbot hay số phận của dữ liệu họ nhập vào. Bộ trưởng Teo cho biết thông tin hiện có nhưng rải rác trong các điều khoản dịch vụ hoặc thông báo bảo mật, thường quá đơn giản hoặc quá kỹ thuật với người dùng phổ thông.

Để giải quyết điều này, hướng dẫn khuyến nghị xây dựng "thẻ thông tin chatbot" tương tự nhãn mác sản phẩm y tế, cung cấp thông tin thiết yếu về chatbot ở cùng một nơi. Thẻ có thể dưới dạng trang thông tin riêng hoặc tài liệu công khai.

Bà Teo lấy ví dụ về nhãn mác thuốc không liệt kê mọi chi tiết khoa học mà chỉ nêu mục đích dùng, cách sử dụng, liều lượng, tác dụng phụ cần lưu ý và chống chỉ định. Thẻ thông tin chatbot cũng có tác dụng tương tự, iên rõ chatbot phục vụ mục đích gì, không dùng cho việc gì, cách xử lý dữ liệu và cách báo cáo sự cố.

Dữ liệu cá nhân không chỉ là ghi âm thoại mà còn bao gồm tên, số điện thoại, email, hình ảnh, thông tin sinh trắc học và hồ sơ tài chính, giao dịch. Các doanh nghiệp công nghệ lớn như Google, Meta cũng như các tổ chức trong nước như DBS, OCBC, Singapore Airlines và Synapxe sẽ triển khai "thẻ thông tin chatbot" trong vòng 12 tháng tới.

Đại diện Google sẽ tổng hợp thông tin chính về chatbot AI hàng đầu Gemini, trong khi Meta sẽ cung cấp thông tin rõ ràng, dễ tiếp cận về các sản phẩm AI của mình. Các cơ quan công như Thư viện Quốc gia và Ban Xúc tiến Sức khỏe cũng áp dụng các hướng dẫn này.

Bà Teo nhấn mạnh các công ty trên là những người tiên phong trong quản trị dữ liệu và AI và hi vọng nhiều tổ chức khác sẽ áp dụng theo.

Sự kiện Singapore Data Festival kéo dài từ ngày 20 đến 24/7 tại Trung tâm Hội nghị Sands Expo & Convention Centre.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.