Netiwit Chtiphatphaisal bị kết án tù nhưng được hoãn thi hành

Vào ngày 20/7/2026, tại tòa án quận Samut Prakan, sinh viên và nhà hoạt động xã hội Netiwit Chtiphatphaisal đã bị kết án sáu tháng tù về tội không tham gia nghĩa vụ quân sự theo đúng quy định của Luật Nghĩa vụ quân sự năm 1954. Tuy nhiên, bản án này được hoãn thi hành trong vòng một năm do đây là lần đầu tiên anh vi phạm pháp luật, do đó, nếu trong thời gian hoãn anh không vi phạm pháp luật, anh sẽ không phải chấp hành án tù.

Việc Netiwit từ chối tham gia nghĩa vụ quân sự được xem là bước đi chưa từng có trong lịch sử Thái Lan khi anh công khai viện lý do "từ chối vì lương tâm" để không tham gia gọi nhập ngũ. Đây là lần đầu tiên một người Thái Lan sử dụng lý do này trong quá trình nghĩa vụ quân sự.

Quá trình xét xử kéo dài và phán quyết của Tòa án Hiến pháp

Quá trình xét xử bắt đầu từ tháng 9/2025 với giai đoạn thẩm vấn nhân chứng hoàn thành trong cùng tháng. Thẩm phán đã hoãn đưa ra phán quyết gần một năm để cho phép Netiwit và đội ngũ pháp lý của anh đưa vụ việc lên Tòa án Hiến pháp xem xét tính hợp hiến của luật nghĩa vụ quân sự bắt buộc.

Tòa án Hiến pháp xác định rằng luật gọi nhập ngũ là phù hợp với Hiến pháp hiện hành, tạo tiền đề cho Tòa án quận Samut Prakan tiếp tục phán xử và đưa ra bản án đối với Netiwit.

Hành trình từ chối nghĩa vụ và phản ứng của Netiwit