Tin nhắn tiết lộ nhóm khoa học gia nghi ngờ Covid có thể rò rỉ từ phòng thí nghiệm

Trong một bài báo đăng trên tạp chí uy tín Nature Medicine hồi tháng 3/2020, nhóm các nhà virus học hàng đầu của Mỹ đã khẳng định rằng "chúng tôi không cho rằng bất kỳ kịch bản nào liên quan đến phòng thí nghiệm là khả thi". Báo cáo này hướng tới giả thuyết bùng phát dịch Covid-19 bắt nguồn từ sự kiện spillover động vật, khi virus lây từ động vật sang người.

Giả thuyết virus rò rỉ từ Viện Virus học Vũ Hán (WIV), cách điểm xuất phát dịch khoảng 8 dặm, từng bị nhiều nhà khoa học công khai bác bỏ và đánh dấu là thuyết âm mưu trong những tháng đầu đại dịch.

Tuy nhiên, các tin nhắn riêng tư mới được Thượng nghị sĩ Mỹ Rand Paul công bố qua Cơ quan An ninh Nội địa Mỹ (Homeland Security) cho thấy từ tháng 7/2020, tức chỉ vài tháng sau công bố báo cáo trên, các tác giả dự án đã có những hoài nghi về lập luận của mình.

Kristian Andersen, tác giả chính của nghiên cứu thuộc Viện Scripps ở California, nhắn trên nền tảng Slack: "Chúng tôi thực sự không có bằng chứng cứng cho bất kỳ phương án nào - và nhất là với một số bằng chứng mới gần đây, chúng tôi cũng không thể loại trừ khả năng ai đó đã vô tình hoặc cố ý đưa virus ra ngoài". Anh nhấn mạnh "Không có nghĩa là chắc chắn đã xảy ra, nhưng chúng ta không thể bác bỏ" và thừa nhận sự tự tin vào kết luận bài báo đã giảm đi.

Những tin nhắn cũng cho thấy nhóm nghiên cứu lo ngại WIV đã thực hiện các thí nghiệm virus corona mà không có các biện pháp an toàn nghiêm ngặt. Trước đó, báo cáo tỏ ra lạc quan rằng nghiên cứu virus corona dơi được tiến hành trên quy mô toàn cầu, nhưng sau này Andersen thừa nhận thông tin này sai lệch và hầu hết nghiên cứu độc quyền diễn ra tại WIV.

Bên cạnh đó, các nhà khoa học cũng nhận biết rằng tiến sĩ Shi Zhengli, nhà nghiên cứu virus corona dơi hàng đầu của WIV, từng bày tỏ lo lắng sự bùng phát dịch có thể do tai nạn phòng thí nghiệm gây ra. Giáo sư Edward Holmes, Đại học Sydney, tiết lộ trong tin nhắn rằng bà Shi từng nói họ lo ngại về rò rỉ phòng lab và đã thực hiện hai cuộc kiểm tra nội bộ nhưng không tìm thấy vấn đề, tuy nhiên bà vẫn coi đây là khả năng có thể xảy ra.

Viscount Ridley, tác giả cuốn Viral: The Search for the Origin of Covid-19, nhận xét các tin nhắn mới xác nhận các tác giả nghiên cứu từng tin khả năng rò rỉ phòng lab là có thể. Ông đặt câu hỏi tại sao họ không sửa đổi hay rút lại báo cáo từng gây hiểu nhầm cho cộng đồng quốc tế.

Thượng nghị sĩ Rand Paul nhấn mạnh trên mạng xã hội X (trước đây là Twitter): "Đằng sau cánh cửa đóng kín, các nhà khoa học viết báo cáo Proximal Origin đã nghi ngờ kết luận của chính họ. Công khai, họ tố cáo, chỉ trích và kiểm duyệt những ai đặt câu hỏi hợp lý - tất cả chỉ để kiểm soát thiệt hại". Ông khẳng định công chúng xứng đáng có sự minh bạch đầy đủ về nguồn gốc đại dịch.

Những tài liệu mới được công bố có thể làm thay đổi hoàn toàn cách nhìn nhận về nguồn gốc đại dịch Covid-19, khiến dư luận và giới chức trên thế giới phải xem xét lại các giả thuyết lâu nay từng bị loại trừ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.