Chile đối mặt thách thức mới sau 90 ngày giám sát khẩn cấp về ung thư

Phía chính phủ Chile thông báo rằng sau 90 ngày triển khai cảnh báo ung thư cấp quốc gia, 99,9% trường hợp đã được quản lý hiệu quả. Đây là kết quả đáng ghi nhận trong nỗ lực ứng phó với tình trạng bệnh ung thư nghiêm trọng tại đất nước này. Dù vậy, khi khủng hoảng này đang dần được kiểm soát, giới chuyên gia đặt ra câu hỏi quan trọng về hướng đi và kế hoạch chăm sóc sức khỏe trung và dài hạn dành cho người dân.

Trong bối cảnh hiện tại, sự thách thức không chỉ nằm ở việc xử lý các ca cấp thiết mà còn ở việc cải tạo hệ thống y tế nhằm đáp ứng nhu cầu lâu dài. Trước hết, cần củng cố những tiến bộ đang có trong lĩnh vực ung thư. Mặc dù cảnh báo ung thư là công cụ hữu hiệu trong khủng hoảng, nó không thể trở thành giải pháp lâu dài. Việc tăng cường hợp tác giữa các đơn vị cung cấp dịch vụ y tế công và tư, cùng với thúc đẩy triển khai Đăng ký Ung thư Quốc gia, được đánh giá là bước đi thiết yếu. Dữ liệu đầy đủ và kịp thời sẽ giúp hoạch định chính sách công hiệu quả hơn, nâng cao công tác dự phòng, tăng tiếp cận điều trị và cải thiện kết quả y tế.

Bên cạnh đó, y tế cơ sở cần có khả năng giải quyết và định hướng sự chuyển tuyến chuyên môn kịp thời. Tình trạng bệnh nhân phải chờ đợi nhiều tháng mới được chẩn đoán hoặc điều trị cho thấy hệ thống y tế còn nhiều điểm yếu về mặt vận hành và thời gian đáp ứng. Để thu hẹp khoảng cách này, việc quản lý nguồn lực tốt hơn, nâng cao năng suất hệ thống chăm sóc, kéo dài giờ làm việc, tối ưu hóa việc sử dụng phòng mổ và tăng cường hợp tác công - tư là rất cần thiết.

Khía cạnh bảo vệ tài chính cũng cần được ưu tiên hàng đầu. Đối với nhiều gia đình, bệnh tật đồng nghĩa với gánh nặng kinh tế nặng nề. Việc giảm chi tiêu trực tiếp từ túi tiền người bệnh, mở rộng phạm vi xét nghiệm, thuốc men, cùng với đảm bảo rõ ràng các quyền lợi y tế sẽ tác động tích cực lên chất lượng cuộc sống của người dân.

Tuy nhiên, các giải pháp nêu trên sẽ không đủ nếu Chile tiếp tục trì hoãn thực hiện các cải cách cấu trúc. Hệ thống bảo hiểm y tế công Fonasa cần tiến hóa trở thành tổ chức bảo hiểm hiện đại, có thể mua dịch vụ y tế hiệu quả nhất, quản lý rủi ro và cam kết thời gian cũng như phạm vi chi trả rõ ràng cho người hưởng lợi. Đồng thời, hệ thống bảo hiểm y tế tư nhân Isapres cần được chỉnh sửa để đảm bảo sự ổn định tài chính, xóa bỏ phân biệt đối xử dựa trên tuổi tác, giới tính và tiền sử bệnh bằng cơ chế bù trừ rủi ro phù hợp.

Trước hết, người dân không phân biệt rõ ràng giữa các yếu tố như quản lý, tài chính hay cải cách thể chế. Những gì họ mong đợi thật sự chỉ đơn giản: được chẩn đoán sớm, tiếp nhận điều trị kịp thời, tiếp cận thuốc men đầy đủ và không chịu áp lực kinh tế quá lớn do bệnh tật. Đây chính là chuẩn mực cần dựa vào để xác định các ưu tiên phát triển y tế quốc gia.

Sau khi vượt qua giai đoạn khẩn cấp với cảnh báo ung thư, Chile cần chuyển sang đặt nền móng cho một chương trình y tế dài hạn, kết hợp hiệu quả giữa quản lý chuyên nghiệp và những cải tổ căn bản nhằm đảm bảo sự cam kết lâu dài của hệ thống với người dân, không phụ thuộc vào các biện pháp xử lý khẩn cấp.

Paula Daza, Giám đốc điều hành CIPS UDD, trường Chính phủ, Đại học Desarrollo

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.