Cái chết tại trung tâm giam giữ Stewart và hành trình tìm kiếm sự thật của gia đình người di cư Cuba

Vào ngày 11 tháng 5, thi thể của Denny Adán González, công dân Cuba 33 tuổi, vẫn chưa bắt đầu phân hủy khi Sybil Ammons, y tá kiêm bác sĩ pháp y có hơn 30 năm kinh nghiệm ở Stewart County, Georgia, tiếp nhận. Bà Ammons quyết định sẽ không tiết lộ thông tin liên quan đến cái chết của González nếu không có sự đồng thuận từ gia đình. Gia đình đã đồng ý, nhưng sau hai ngày bà vẫn chưa có kết luận cuối cùng về nguyên nhân cái chết, chỉ cho biết đang tích cực làm việc và hy vọng có kết quả sớm.

Sybil Ammons dành phần lớn sự nghiệp để giải mã những cái chết thương tâm trong cộng đồng nhỏ bé nơi bà sinh sống, nơi cái chết của một người là nỗi mất mát chung cho tất cả. Qua hơn ba thập kỷ, bà đã chứng kiến nhiều cảnh tượng ám ảnh và luôn nỗ lực để các thi thể được đối xử với sự tôn trọng cao nhất. Sự tận tâm đó bắt nguồn từ cuộc gặp gỡ đầy ám ảnh vào năm 1995, khi bà quyết tâm ứng cử chức giám định viên để thay đổi văn hóa lạnh lùng, vô cảm của đơn vị này.

Denny Adán González khởi đầu hành trình đến nước Mỹ năm 2019 nhưng đã bị trục xuất và trở lại vượt biên vào năm 2022, sống không giấy tờ và chịu nhiều khó khăn của người nhập cư bất hợp pháp tại Mỹ. Anh từng làm việc chăm chỉ, sở hữu xe hơi, và thuê nhà cho đến khi bị bắt giam tại trung tâm Stewart, nơi anh qua đời.

Mẹ của González, bà Lourdes González, 62 tuổi, sống tại Camagüey, Cuba, liên tục tìm hiểu nguyên nhân và bày tỏ sự đau khổ khôn nguôi về cái chết của con trai. Anh được miêu tả là người khiêm tốn, rất yêu thương gia đình và luôn quan tâm đến những người thân yêu, thậm chí thường xuyên hỏi thăm đồ ăn cho mẹ.

Guillermo Aguilar, bạn cùng phòng giam người Mexico, nhớ lại González từng dành thời gian làm vòng tay thủ công để bán lấy tiền mua thức ăn, dù điều kiện tại trung tâm rất khó khăn và thức ăn không đủ dinh dưỡng. Mối quan hệ giữa González và một nhân viên giam giữ trở nên căng thẳng khi nhân viên này nhiều lần vứt bỏ dụng cụ làm vòng tay của anh, dẫn đến một cuộc cãi vã ngày 26 tháng 4, đúng hai ngày trước cái chết của González.

Cũng có một nguồn tin khác từ một người tù giấu tên cho biết González đã xảy ra mâu thuẫn với một nhân viên, đến mức đánh vào mặt viên cảnh sát này, khiến viên cảnh sát bất tỉnh. Vụ việc này được cho là lý do González bị áp dụng kỷ luật và cô lập trong thời gian ngắn trước khi qua đời.

Sybil Ammons xác nhận nguyên nhân cái chết của González là do tự tử bằng cách treo cổ, kết quả này cũng được Cơ quan điều tra Georgia (GBI) đối chiếu và thừa nhận sau một quá trình điều tra kỹ lưỡng. Báo cáo của Cơ quan Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) cho biết khoảng 10:26 tối ngày 28 tháng 4, nhân viên tại trung tâm phát hiện González treo cổ bằng tấm ga trải giường trong phòng giam.

Ngay sau đó, nhân viên y tế tại trung tâm đã nhanh chóng tiến hành hồi sức tim phổi và gọi dịch vụ khẩn cấp nhưng không thể cứu sống González. Sự việc được báo cáo ngay lập tức cho ICE.

Guillermo Aguilar và một số tù nhân khác đặt câu hỏi về tính khả thi của lý do tự tử trong khu vực kỷ luật kín, nơi mà sự giám sát chặt chẽ khiến việc treo cổ trở nên khó thực hiện. Họ nghi ngờ các nhân viên có thể đã can thiệp dẫn đến cái chết của González, nhưng lời khai không được xác minh chính thức.

Trung tâm Giam giữ Stewart, do công ty CoreCivic vận hành, từng chịu nhiều chỉ trích về điều kiện giam giữ, bao gồm việc giam giữ đơn độc, bỏ bê y tế và đối xử tàn bạo với người bị giam giữ. Tội trạng này và vụ việc của González tiếp tục làm dấy lên câu hỏi về cách thức vận hành và sự minh bạch trong hệ thống trại giam di dân tại Mỹ.

Gia đình González, từ Cuba đến Tây Ban Nha, đang sống trong đau thương và mong muốn được biết nguyên nhân thực sự cái chết của anh. Mỗi ngày, họ phải đối mặt với những thông tin trái chiều và thiếu sót về vụ việc. Sự hiện diện của các bác sĩ pháp y như Sybil Ammons dù phần nào giúp cung cấp lời giải nhưng vẫn chưa làm nguôi ngoai nỗi đau và các nghi vấn tồn tại xung quanh cái chết của González.

Thi thể của González vẫn nằm trong phòng pháp y tại Stewart, nơi chỉ có những người như Ammons đồng hành cùng những cái chết để lại nhiều câu hỏi không dễ giải đáp. Người mẹ đau khổ mong mỏi "sự thật được phơi bày" và sự công bằng cho con trai mình.

Theo đó, câu chuyện về Denny Adán González không chỉ là một bi kịch cá nhân mà còn phản ánh thực trạng khó khăn và hệ lụy của chính sách di trú và vận hành các trung tâm giam giữ tại Mỹ đối với người nhập cư không có giấy tờ.

Không chỉ là tiếng gọi công lý, đây còn là lời nhắc nhở về câu hỏi nhân đạo trong hệ thống giam giữ di dân, nơi mạng sống và nhân phẩm cần được trân trọng và bảo vệ.