Liên minh 'UP ke ladke' tái hợp trước thềm bầu cử Uttar Pradesh 2027 nhưng cuộc chiến chia ghế vẫn căng thẳng

Trong cuộc bầu cử Lok Sabha năm 2024 tại Uttar Pradesh, sự hợp tác giữa Đảng Samajwadi Party (SP) do Akhilesh Yadav lãnh đạo và Đảng Quốc Đại (Congress) của Rahul Gandhi đã tạo nên bước đột phá. Liên minh INDIA giành được 43 trên tổng số 80 ghế, làm đối thủ đảng BJP chịu thất bại lớn nhất tại bang này trong suốt một thập kỷ. Cả hai nhà lãnh đạo được ví như những "UP ke ladke" đã chứng minh sức mạnh của sự đoàn kết trên chính trường bang quan trọng này.

Hiện tại, khi bước vào giai đoạn chuẩn bị cho bầu cử hội đồng lập pháp bang Uttar Pradesh năm 2027, cả hai bên bắt đầu đàm phán về việc phân chia ghế. Các lãnh đạo của SP và Đảng Quốc Đại liên tục áp lực lẫn nhau thể hiện sự "lòng bao dung lớn" hơn để nhường nhịn đối phương. Akhilesh Yadav từng kêu gọi Congress nên nhượng bộ, không cạnh tranh với đồng minh vùng miền, thừa nhận vai trò của các đảng trong từng bang. Nhưng các nhà lãnh đạo Đảng Quốc Đại tại Uttar Pradesh đã đáp trả một cách quyết liệt, yêu cầu sự đối xử bình đẳng, thậm chí đề nghị tỷ lệ phân chia ghế 50:50, lập luận rằng chính SP mới là bên được hưởng lợi nhiều hơn trong liên minh năm 2024.

Vấn đề chia ghế giữa Đảng Quốc Đại và các đồng minh khu vực không phải lần đầu xảy ra và đã từng gây ra các thất bại nặng nề. Tại Bihar, mâu thuẫn phân chia ghế giữa Đảng Quốc Đại và RJD dẫn đến sự chia rẽ và kết quả thất bại nghiêm trọng trước BJP. Tại Haryana, cuộc đàm phán đổi ghế giữa Đảng Quốc Đại và AAP của Arvind Kejriwal bất thành khiến họ phải ra tranh cử riêng, góp phần chiến thắng liên tiếp lần thứ ba của BJP tại bang này.

Tại Madhya Pradesh, lịch sử dai dẳng giữa SP và Congress cũng chứng kiến căng thẳng, với những cuộc đấu khẩu gay gắt giữa Akhilesh Yadav và Kamal Nath thời điểm liên minh INDIA mới thành lập. Tuy nhiên, sự can thiệp của lãnh đạo cao cấp, trong đó có Priyanka Gandhi Vadra, đã giúp giữ vững liên minh trong kỳ bầu cử gần đây.

Khi cuộc bầu cử hội đồng lập pháp năm 2027 đến gần, các lãnh đạo Đảng Quốc Đại ngày càng mạnh mẽ lên tiếng đòi hỏi, dựa trên vị thế quốc gia của Đảng, đòi hỏi sự tôn trọng và quyền lợi tương xứng trong liên minh. Rajendra Pal Gautam, người mới được bổ nhiệm phụ trách chiến dịch Đảng Quốc Đại ở Uttar Pradesh, nhấn mạnh rằng chiến thắng trong Lok Sabha 2024 là nhờ vai trò dẫn dắt của Đảng Quốc Đại và cá nhân Rahul Gandhi, cảnh báo nếu không được coi trọng trong liên minh, họ sẽ trao chiến thắng cho BJP một cách dễ dàng.

Cả hai bên đều viện dẫn kết quả bầu cử trong quá khứ để củng cố lập luận của mình. Đảng Quốc Đại nhắc đến thành tích kém của SP trong các kỳ bầu cử 2014 và 2019 để chứng minh rằng nhờ liên minh, SP mới có sự tăng tiến vượt bậc, trong khi SP chỉ ra sự gia tăng mạnh mẽ ghế trong năm 2024 là nhờ sức ảnh hưởng của liên minh, đặt tầm quan trọng lên vai trò của đảng bạn đồng minh.

Đảng Quốc Đại đã không giành được quyền lực tại Uttar Pradesh kể từ năm 1989 và vị thế liên tục suy giảm tại hội đồng lập pháp bang trong 4 thập kỷ qua, chỉ còn đứng vững ở những vùng thuộc các gia đình Gandhi như Rae Bareli và Amethi. Trong các kỳ bầu cử Lok Sabha, Đảng Quốc Đại chỉ thắng 2 ghế năm 2014, 1 ghế năm 2019 trước khi nâng lên 6 ghế vào năm 2024.

Liên minh giữa Congress và SP trong bầu cử hội đồng lập pháp 2017 cũng bị thất bại nặng nề trước BJP với SP chỉ thắng 47 ghế và Congress 7 ghế. Năm 2022, khi ra tranh cử đơn lẻ dưới sự dẫn dắt của Priyanka Gandhi Vadra, Đảng Quốc Đại thắng 2 ghế, thấp nhất từ trước đến nay và chỉ chiếm 2,33% tổng số phiếu.

Bất chấp những căng thẳng trong việc chia ghế, sự đoàn kết giữa Rahul Gandhi và Akhilesh Yadav vẫn được duy trì nhằm mục tiêu chung là đánh bại BJP tại Uttar Pradesh. Họ đã cùng kỷ niệm sinh nhật trong khoảng thời gian gần nhau để khẳng định cam kết hợp tác. Vừa qua, họ cũng có cuộc gặp kín tại Quốc hội cùng với Priyanka Gandhi nhằm thảo luận phương án phân chia ghế mang tính thực tế.

SP có lợi thế lớn hơn với mục tiêu thành lập chính phủ bang, trong khi Congress hiện chỉ nắm giữ 2 ghế và ít rủi ro hơn. Tuy nhiên, nguy cơ mất đoàn kết và sự ngăn cách giữa các lãnh đạo cấp dưới của Congress có thể khiến liên minh trải qua khó khăn nếu không được giải quyết nghiêm túc.

Thủ hiến Uttar Pradesh Yogi Adityanath cùng BJP đang tận dụng triệt để sự rạn nứt giữa hai đối thủ liên minh để củng cố vị trí. Những phát ngôn căng thẳng của các lãnh đạo Congress có thể gây tác dụng ngược nếu người dân cảm nhận mâu thuẫn nội bộ. Kinh nghiệm thất bại ở Bihar là bài học cảnh báo quan trọng.

Liên minh SP - Congress đã chứng minh sức mạnh trên cuộc chiến với BJP khi đấu tranh chung. Thách thức năm 2027 là giữ sự thống nhất, tránh để đấu tranh phân chia ghế làm lu mờ mục tiêu chung chiến thắng ở Uttar Pradesh. Ai sẽ là người chịu nhượng bộ, thể hiện "lòng bao dung lớn hơn" sẽ quyết định tương lai liên minh "UP ke ladke" có thể tiếp tục làm nên kỳ tích hay không.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.