Mỹ và Saudi Arabia ký kết thỏa thuận hạt nhân đáng chú ý giữa lo ngại an toàn

Mỹ và Saudi Arabia vừa chính thức đạt được một thỏa thuận hạt nhân trọng điểm, được kỳ vọng sẽ mở ra mối quan hệ đối tác kinh tế và chiến lược kéo dài nhiều thập kỷ với tổng giá trị hàng tỷ USD. Bộ Năng lượng Mỹ thông báo hôm thứ Tư rằng thỏa thuận này đặt nền tảng pháp lý cho hợp tác lâu dài, đồng thời thúc đẩy các ưu tiên về kinh tế và tránh phổ biến vũ khí hạt nhân.

Việc ký kết diễn ra sau nhiều năm đàm phán qua các chính quyền Trump và Biden. Điểm khác biệt lớn trong thỏa thuận này so với kế hoạch dưới thời ông Biden là nó không bao gồm Giao thức Bổ sung, vốn cho phép Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) thực hiện các cuộc thanh tra đột xuất và sâu rộng.

Thỏa thuận cho phép Saudi Arabia tiến hành làm giàu uranium và tái xử lý chất thải hạt nhân, những hoạt động được xem là con đường tiềm năng để phát triển vũ khí hạt nhân. Trong khi đó, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) năm 2009 đã từ bỏ những quyền này khi ký thỏa thuận hạt nhân tương tự với Mỹ.

Theo báo Wall Street Journal, điều khoản trong thỏa thuận có thể cho phép các công ty Mỹ xây dựng cơ sở làm giàu uranium tại Saudi Arabia. Điều này đã thu hút nhiều chỉ trích, trong đó có Thượng nghị sĩ Bernie Sanders, người lên tiếng trên mạng xã hội X rằng dưới thời Trump, Mỹ đã bỏ qua nguy cơ cho phép Saudi Arabia, vốn được gọi là một trong những chế độ độc tài tàn bạo nhất thế giới, phát triển công nghệ hạt nhân làm giàu.