Phát hiện mới về vùng đứt gãy cố định tại rãnh Nankai

Bản nghiên cứu từ Nhật Bản cho thấy vùng cố định (locked zone) tại rãnh Nankai - nơi mảng kiến tạo Philippine va chạm và trượt dưới mảng Eurasian - không phải là khu vực vĩnh viễn, mà có sự thay đổi theo thời gian. Vùng này dài khoảng 900 km ở ngoài khơi bờ biển Thái Bình Dương của Nhật Bản. Vùng cố định là khu vực nơi các mảng nền đất bị khóa lại, gây tích tụ áp lực địa chất. Khi áp lực đủ lớn giải phóng sẽ tạo ra các trận động đất mạnh, hoặc còn gọi là động đất siêu lớn (megaquake).

Nhóm nghiên cứu do Viện Khoa học Công nghiệp Đại học Tokyo phối hợp cùng lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản phân tích số liệu biến dạng vỏ Trái Đất trong giai đoạn 2013-2023, để xác định mức độ dịch chuyển và khóa của mảng Philippine tại đây, với tốc độ trượt khoảng 4-6 cm mỗi năm.

Vùng cố định thay đổi và phân bố không đồng đều

Kết quả cho thấy vùng cố định liên tục kéo dài từ khoảng 50 km ngoài khơi kênh Bungo đến gần 50 km ngoài khơi vùng Tokai. Một số điểm có sự cố định rất mạnh như ngoài khơi thành phố Tosa (tỉnh Kochi) và ngoài khơi kênh Kii. Những vùng không cố định hoặc thay đổi thường nằm ở khoảng cách 50-100 km ngoài khơi, phía rãnh ngoài vùng cố định liên tục.