Tòa án Tối cao Ấn Độ bác yêu cầu xem xét lại vụ Anurag Thakur và Parvesh Verma liên quan phát ngôn kích động

Tòa án Tối cao Ấn Độ mới đây đã từ chối đơn yêu cầu xem xét lại phán quyết trước đó, theo đó miễn trách nhiệm cho cựu Bộ trưởng liên bang Anurag Thakur và Phó Thủ hiến Delhi Parvesh Verma trong một vụ kiện cáo buộc họ có các phát ngôn kích động thù địch nhắm vào nhóm biểu tình phản đối Đạo luật sửa đổi quốc tịch (CAA) tại Delhi năm 2020.

Đơn khiếu nại do lãnh đạo Đảng Cộng sản Ấn Độ (CPI(M)) Brinda Karat cùng đồng sự K M Tiwari đệ trình. Tòa án Tối cao xác nhận lập luận của Tòa án Tối cao Delhi rằng lời nói của hai chính trị gia thuộc đảng Bharatiya Janata Party (BJP) không mang tính kích động bạo loạn cộng đồng hoặc gây rối trật tự công cộng.

Karat và Tiwari cáo buộc rằng Thakur đã có lời phát biểu gây thù địch trong một cuộc mít tinh ngày 27/1/2020. Parvesh Verma cũng bị tố cáo có phát biểu tương tự ngày hôm sau khi vận động tranh cử cho BJP và từng đe dọa dùng quyền lực để giải tán các người biểu tình tại Shaheen Bagh qua một cuộc phỏng vấn.

Ban đầu họ đã yêu cầu cảnh sát Delhi và trạm cảnh sát Phố Quốc hội (Parliament Street) ghi nhận đơn tố giác hình sự (FIR) nhưng bị từ chối. Sau đó, họ tiếp tục khởi kiện tại Tòa án Phó Thẩm phán thành phố Rouse Avenue, nơi đơn kiện ban đầu bị bác bỏ ngày 26/8/2020 do thiếu giấy phép truy tố từ cơ quan có thẩm quyền.

Vào ngày 13/6/2022, Tòa án Tối cao Delhi đã bác bỏ yêu cầu đăng ký FIR về phát ngôn kích động báo chí của Karat và Tiwari đối với Thakur và Verma, lập luận rằng “những phát biểu này không hướng đến cộng đồng cụ thể nào, cũng không kích động bạo lực hay gây rối trật tự công cộng”. Tòa cũng dẫn khoản 196 Bộ luật Tố tụng Hình sự (CrPC) về việc các tòa án không thể tự ý xử lý một số loại tội phạm trừ khi có sự cho phép trước của chính quyền hợp pháp. Điều 156(3) CrPC cho phép Thẩm phán ban đầu ra lệnh yêu cầu cảnh sát đăng ký đơn tố giác và điều tra nếu cảnh sát từ chối thực hiện.

Tuy nhiên, Tòa án Tối cao Ấn Độ bác bỏ lý giải của các tòa án cấp dưới về việc cần có giấy phép trước để khởi tố. Theo tòa, yêu cầu này chỉ áp dụng khi thẩm phán đã nhận đơn và xem xét nội dung vụ án. Khi thông tin có dấu hiệu phạm tội nghiêm trọng được tiết lộ, cảnh sát phải bắt buộc đăng ký FIR, không được quyền từ chối. Việc các cơ quan không thi hành nhiệm vụ khi nhận được thông tin nghi vấn đã làm suy yếu mục đích của pháp luật và khiến người dân dễ tổn thương vì sự thờ ơ của chính quyền.

Tòa án cũng nhấn mạnh rằng luật pháp yêu cầu các cơ quan điều tra phải khởi xướng cuộc điều tra dựa trên quy trình pháp lý mà không được chịu ảnh hưởng từ các yếu tố bên ngoài.