Anh tham gia khoản vay 90 tỷ euro của EU hỗ trợ Ukraine mua vũ khí

Những điểm chính

• Anh và EU đạt thỏa thuận cho phép Ukraine mua thiết bị quốc phòng từ Anh trong gói vay 90 tỷ euro hỗ trợ Ukraine.

• Gói vay 90 tỷ euro của EU thiết kế để đáp ứng 2/3 nhu cầu tài chính của Ukraine đến cuối năm 2027, trong đó 60 tỷ euro dành cho mua sắm quốc phòng.

• Anh sẽ chịu trách nhiệm tài chính tương ứng theo giá trị hợp đồng mua sắm do công ty Anh ký kết từ khoản vay EU cho Ukraine.

• Khoản vay EU được đảm bảo bởi tài sản bị đóng băng của Nga trị giá 185 tỷ euro, trong đó Anh sở hữu 34 tỷ USD tài sản bị phong tỏa.

• Thỏa thuận cần sự phê duyệt của bộ trưởng 27 nước EU trước cuối tháng 7 để chính thức có hiệu lực.

Thỏa thuận giữa Anh và EU về khoản vay hỗ trợ Ukraine

Ngày 13/7, Vương quốc Anh và Liên minh châu Âu (EU) đã thống nhất một thỏa thuận quan trọng giúp Ukraine sử dụng khoản vay trị giá 90 tỷ euro từ EU để mua trang thiết bị quốc phòng từ các nhà sản xuất vũ khí của Anh với điều kiện ưu đãi hơn so với các nước bên ngoài khối. Đây là bước tiến nhằm nâng cao năng lực phòng vệ của Ukraine trong bối cảnh xung đột với Nga vẫn diễn biến căng thẳng.

Trước đó vào tháng 4, các nước EU đã phê duyệt khoản vay hỗ trợ lớn 90 tỷ euro (tương đương 105 tỷ USD), nhằm đáp ứng khoảng hai phần ba nhu cầu tài chính của Kiev cho đến cuối năm 2027. Trong số này, 60 tỷ euro (68 tỷ USD) được để dành riêng cho việc mua sắm các sản phẩm quân sự.

Ý nghĩa của thỏa thuận với Anh trong khối EU

Thủ tướng Anh Keir Starmer nhấn mạnh rằng thỏa thuận sẽ đảm bảo Ukraine nhận được sự hỗ trợ cần thiết để bảo vệ trước hành động quân sự của Nga, đồng thời thúc đẩy các công ty quốc phòng Anh phát triển, góp phần vào việc duy trì việc làm kỹ thuật cao và tăng cường an ninh quốc gia của Anh. Đây cũng là dấu hiệu cho thấy sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa Anh và EU trong việc hỗ trợ Ukraine, bất chấp các căng thẳng chính trị trước đó.

Trước đây, các điều khoản về khoản vay ngân sách quốc phòng từ EU quy định rằng ít nhất 65% thành phần của các sản phẩm mua phải đến từ các nhà sản xuất quốc phòng ở EU, Ukraine hoặc Na Uy. Quy định này khiến Ukraine không thể dễ dàng mua vũ khí từ các quốc gia thứ ba như Mỹ hay Anh nếu không có sự đồng ý đặc biệt từ EU do khó khăn về nguồn cung hoặc thiếu lựa chọn thay thế.

Điều khoản tài chính và quá trình đàm phán

Theo thỏa thuận mới, các công ty quốc phòng của Anh sẽ được phép tham gia đấu thầu các hợp đồng mua sắm do khoản vay tài trợ, giải phóng hàng tỷ euro tiềm năng đầu tư vào ngành công nghiệp này. Đổi lại, Anh sẽ góp một khoản tài chính tương ứng với giá trị các hợp đồng do doanh nghiệp Anh ký kết.

Trước đó, Anh từng không thành công khi cố gắng gia nhập chương trình cho vay quốc phòng của EU với ngân sách 150 tỷ euro do bất đồng về việc đóng góp tài chính. Một nhà ngoại giao giấu tên tiết lộ rằng các cuộc đàm phán lần này, bắt đầu từ tháng 5, diễn ra tích cực hơn nhiều so với những cuộc thương lượng quanh chương trình cho vay SAFE vào cuối năm 2025. Anh sẽ phải trả một khoản phí hành chính nhỏ để tham gia khoản vay, và chỉ khi có giao dịch phát sinh mới phải thanh toán phần đóng góp tương ứng với lãi suất của EU đối với khoản vay.

Bức tranh về các tài sản đông lạnh và cách thức hoàn trả khoản vay

Vấn đề nổi cộm đối với khoản vay lớn của EU cho Ukraine là câu hỏi về nguồn hoàn trả. Về lý thuyết, Ukraine sẽ trả khoản vay sau khi Nga bắt đầu thanh toán bồi thường chiến tranh cho Kiev. Khoản vay được đảm bảo bằng giá trị của các tài sản bị đóng băng của Moscow với tổng giá trị 185 tỷ euro (210 tỷ USD) hiện được lưu trữ tại Bỉ. Dù nhiều lần cố gắng, Nga chưa thể tiếp cận những tài sản này.

Ý tưởng trực tiếp chuyển đổi các tài sản bị đóng băng thành khoản hỗ trợ tài chính cho Ukraine vào tháng 12/2025 đã thất bại do Thủ tướng Bỉ Bart De Wever phản đối, lo ngại về rủi ro pháp lý nếu các nước khác không phối hợp đồng bộ. Trong khi đó, Anh là một trong năm quốc gia giữ lượng tài sản đông lạnh lớn nhất của Nga, với 34 tỷ USD bị phong tỏa.

Hiện nay thỏa thuận giữa Anh và EU đang chờ phê duyệt chính thức từ các bộ trưởng của 27 quốc gia thành viên EU, dự kiến hoàn tất trước cuối tháng 7. Đây là bước đi quan trọng để thúc đẩy sự hợp tác quốc tế trong việc hỗ trợ Ukraine và đảm bảo nguồn lực cho quốc gia này tăng cường phòng thủ trước xung đột.

Kết quả của thỏa thuận này không chỉ tạo thuận lợi cho Ukraine trong việc tiếp cận vũ khí cần thiết mà còn hỗ trợ các ngành công nghiệp quốc phòng của Anh và tăng cường mối quan hệ hợp tác giữa Anh và EU trong bối cảnh địa chính trị phức tạp hiện nay.

Câu hỏi thường gặp

Khoản vay 90 tỷ euro của EU dùng để làm gì?

Khoản vay hỗ trợ Ukraine đáp ứng khoảng 2/3 nhu cầu tài chính đến cuối năm 2027, trong đó 60 tỷ euro dùng mua thiết bị quốc phòng.

Anh được lợi gì từ thỏa thuận mới với EU?

Anh được phép các công ty quốc phòng tham gia đấu thầu trong khoản vay, đồng thời tăng cường an ninh và bảo vệ việc làm ngành quốc phòng.

Khoản vay EU có được đảm bảo tài sản nào không?

Khoản vay được đảm bảo bằng 185 tỷ euro tài sản bị đóng băng của Nga tại Bỉ, trong đó Anh có 34 tỷ USD.

Thỏa thuận Anh-EU có cần phê duyệt không?

Có, thỏa thuận phải được các bộ trưởng của 27 nước EU phê duyệt dự kiến trước cuối tháng 7.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.