Cách Đánh Giá Hiệu Suất Các Trường Qua Tỷ Lệ Tham Gia Kỳ Thi Enem Ở Brazil

O GLOBO vừa cho ra mắt một công cụ trực tuyến có thể tra cứu và so sánh hiệu suất của 23,5 nghìn trường tại Brazil dựa trên kết quả kỳ thi Enem. Công cụ này không chỉ cung cấp điểm trung bình các môn như Toán, Ngôn ngữ, Khoa học Tự nhiên, Khoa học Xã hội và phần thi Viết luận mà còn xem xét thêm tỷ lệ tham gia của học sinh trong kỳ thi để đảm bảo tính công bằng và chính xác khi đánh giá.

Tỷ lệ tham gia được định nghĩa là phần trăm học sinh đã đăng ký học lớp 2 trung học năm 2024 tiếp tục tham gia kỳ thi Enem ở lớp 3 năm 2025. Tỷ lệ cao cho thấy tính ổn định về số lượng học sinh của trường và khiến việc đạt điểm cao càng khó khăn hơn khi số lượng học sinh tham gia đông đảo.

Lấy ví dụ từ một trường ở thành phố Rio de Janeiro, năm 2024 có 139 học sinh lớp 2 được ghi danh nhưng năm 2025 chỉ có 12 học sinh lớp 3 tham dự Enem, tức tỷ lệ chỉ 9%. Theo các chuyên gia, sự giảm mạnh số lượng học sinh này có thể do trường đã lựa chọn những học sinh có thành tích cao nhằm làm tăng điểm trung bình, từ đó tạo ra sự sai lệch trong bảng xếp hạng. Trong khi đó phần lớn học sinh được chuyển sang học tại một cơ sở khác trong cùng hệ thống.

Ademar Celedônio, giám đốc đào tạo và đổi mới giáo dục của Arco Educação, nhấn mạnh gia đình cần quan tâm tới tỷ lệ tham gia khi đánh giá chất lượng trường qua điểm Enem. Ông cho biết: "Điều quan trọng là phải xác định kết quả phản ánh phần lớn học sinh hay chỉ một nhóm nhỏ ưu tú. Chất lượng trường cần được đánh giá dựa trên khả năng đào tạo hiệu quả một nhóm học sinh rộng lớn, không chỉ dựa vào thành tích xuất sắc của một số ít."

Dựa trên dữ liệu của Bộ Giáo dục Brazil (MEC), O GLOBO tổng hợp và trình bày thông tin về điểm số của các trường ở năm lĩnh vực chính: Toán, Ngôn ngữ, Khoa học Tự nhiên, Khoa học Xã hội và Viết luận. Công cụ giúp người dùng tra cứu điểm trung bình ở cấp quốc gia, bang hoặc thành phố, đồng thời phân loại theo trường công lập hay tư thục.

Công cụ cũng hỗ trợ tìm kiếm theo tên trường, đã điều chỉnh sai khác giữa tên chính thức và tên gọi phổ biến nhằm giúp người dùng dễ dàng tra cứu. Tiêu chí để tính điểm trung bình của trường là có tối thiểu 10 học sinh lớp 3 làm bài thi Enem, bỏ qua các kỳ thi vắng mặt.

Celedônio cho rằng điểm trung bình trên 580 được coi là khá tốt, từ 650 trở lên thể hiện hiệu quả giáo dục mạnh mẽ, và trên 700 điểm là mức xuất sắc. Ông khuyên phụ huynh nên xem xét liệu trường có thể giúp đa số học sinh đạt điểm ổn định trên nhiều lĩnh vực, đồng thời phù hợp với định hướng học tập và tiếp tục vào đại học hay không.

Ông cũng lưu ý rằng việc so sánh chỉ nên thực hiện giữa các trường có điều kiện tương đương như thuộc cùng mạng lưới, khu vực địa lý hay xã hội – kinh tế tương tự để giảm thiểu sự không công bằng. Ngoài ra, nhà trường được đánh giá tốt khi có kết quả đồng đều các môn, tiến bộ theo từng năm và biết xác định điểm yếu của học sinh để cải thiện.

Công cụ này được ra mắt trong khuôn khổ dự án "Guia das Escolas 2026" của O GLOBO, cung cấp thông tin về 400 trường học tại Rio de Janeiro và São Paulo bao gồm học phí, kết quả Enem và các đặc điểm của từng cơ sở giáo dục. Đây là nguồn hữu ích cho phụ huynh và học sinh trong việc lựa chọn môi trường học tập phù hợp.

Việc đưa tỷ lệ tham gia học sinh vào yếu tố đánh giá giúp gia tăng tính minh bạch và công bằng, nhằm tránh các hiện tượng chọn lọc học sinh để tạo điểm số giả tạo, đồng thời phản ánh chính xác hơn chất lượng đào tạo tại các trường phổ thông ở Brazil.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.