Bác sĩ Úc thường kê cao mức THC trong thuốc cần sa y tế vượt bằng chứng thử nghiệm

Một nghiên cứu do các chuyên gia tại Đại học Monash (Australia) thực hiện cho thấy nhiều bác sĩ tại nước này đang kê đơn các sản phẩm cần sa y tế có hàm lượng THC (delta-9-tetrahydrocannabinol) cao hơn gấp bốn lần so với lượng từng được thử nghiệm trong các nghiên cứu lâm sàng. THC là thành phần chính gây tác dụng tâm thần của cần sa, đóng vai trò quan trọng trong hiệu quả cũng như các rủi ro liên quan.

Ở Australia hiện không có giới hạn cụ thể về nồng độ THC trong các sản phẩm cần sa y tế. Các sản phẩm thuộc nhóm 5, gồm thảo dược khô và chiết xuất cô đặc, có nồng độ THC dao động từ 13% đến 88%. Trong số hơn 1.000 loại thuốc cần sa y tế lưu hành, chỉ có 2 sản phẩm đã được Cơ quan Quản lý Thuốc và Thực phẩm Australia (TGA) thẩm định về chất lượng, an toàn và hiệu quả trước khi đưa ra thị trường.

Giáo sư Suzanne Nielsen từ Trung tâm Nghiên cứu Nghiện Monash, đồng tác giả nghiên cứu, khẳng định nhóm tác giả đã xem xét hết các kết quả thử nghiệm ngẫu nhiên có kiểm soát chứng minh tác dụng của cần sa y tế. Kết quả là chỉ những sản phẩm có THC không vượt quá 22% mới được nghiên cứu khoa học kỹ lưỡng. Điều này tạo nên sự bất đối xứng lớn khi nhiều bệnh nhân lại được sử dụng các sản phẩm với hàm lượng THC cao hơn rất nhiều.

Bà Nielsen nhấn mạnh TGA nên thiết lập giới hạn nồng độ THC không vượt quá mức tự nhiên trong cây cần sa, khoảng 35%, hoặc thậm chí giới hạn ở 22% tương đương với dữ liệu thử nghiệm có sẵn. Ngoài ra, việc cải thiện nhãn mác, cảnh báo sức khỏe và nâng cao công tác sàng lọc cũng là các bước cần thiết nhằm giảm thiểu những tác hại tiềm tàng.

Dữ liệu từ TGA cho thấy các đơn thuốc cho cần sa y tế chủ yếu nhằm điều trị đau mãn tính và lo âu, trong đó các sản phẩm nhóm 5 chiếm đến một nửa tổng số phê duyệt. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu chỉ ra cần sa y tế không có hiệu quả rõ ràng hơn giả dược trong việc giảm triệu chứng lo âu. Theo tiến sĩ Jack Wilson thuộc Trung tâm Nghiên cứu Sức khỏe Tâm thần và Sử dụng Chất Matilda, Đại học Sydney, bằng chứng về hiệu quả trong điều trị đau mãn tính cũng rất hạn chế, với những ảnh hưởng được đánh giá là rất nhỏ.

Theo Nielsen, từ trước đến nay các sản phẩm cần sa y tế chủ yếu ở dạng dầu uống, nhưng gần đây các đơn thuốc đã chuyển sang loại thảo dược khô dạng hút hoặc xông với hàm lượng THC cao. Điều này không tương thích với những bằng chứng cho thấy các dạng dùng truyền thống và hàm lượng THC thấp hơn mới có khả năng gây tác dụng điều trị tốt hơn.

Phân tích 614 báo cáo về tác dụng phụ liên quan đến cần sa y tế gửi đến TGA từ giữa 2022 tới giữa 2025 cho thấy gần một nửa liên quan đến sản phẩm nhóm 5 với hàm lượng THC cao. Các phản ứng phụ nghiêm trọng được ghi nhận bao gồm tâm thần phân liệt cấp tính, hội chứng nôn mửa do cần sa kéo dài, cũng như các hành vi tự sát.

Tiến sĩ Wilson bày tỏ lo ngại rằng việc dùng các sản phẩm này có thể làm trì hoãn hoặc thay thế những phương pháp điều trị đã được kiểm chứng khác, đồng thời cảnh báo việc tiêu thụ THC thường xuyên có thể tăng nguy cơ gặp các vấn đề sức khỏe ngắn và dài hạn, khiến bệnh tình của người dùng trở nên trầm trọng hơn.

Kết quả rà soát kê đơn cần sa y tế do Cơ quan Điều tiết Thực hành Y tế Australia (Ahpra) công bố năm 2025 hé lộ nhiều lo ngại từ giới chức y tế về việc các bác sĩ đang ưu tiên lợi nhuận hơn là an toàn bệnh nhân trong quá trình kê đơn. Một số trường hợp được ghi nhận có bác sĩ đã cấp hơn 10.000 đơn thuốc chữa bằng cần sa nhóm 5 chỉ trong vòng nửa năm, với chỉ vài giây cho mỗi lần tư vấn.

Sự gia tăng của các phòng khám telehealth và quảng cáo trực tiếp đến người tiêu dùng được cho là góp phần khiến các nhà cung cấp tập trung lợi nhuận thay vì đảm bảo sức khỏe bệnh nhân. Người phát ngôn của TGA cho biết trong năm 2026 đã có 27 báo cáo các trường hợp liên quan đến cần sa y tế được ghi nhận vào cơ sở dữ liệu sự kiện bất lợi, dù điều này không khẳng định sản phẩm là nguyên nhân trực tiếp gây ra tác dụng phụ.