Phong trào Chipko thách thức quan điểm phát triển truyền thống qua 50 năm

Phong trào Chipko bắt đầu tại dãy Himalaya vào đầu những năm 1970, nhanh chóng lan rộng và trở thành một biểu tượng quan trọng trong lịch sử các phong trào bảo vệ môi trường ở Ấn Độ. Murali Sivaramakrishnan, nhà thơ, họa sĩ và học giả, cho rằng phong trào này không chỉ đơn thuần là một cuộc vận động bảo vệ sinh kế mà còn là lời thách thức đối với cấu trúc phát triển dựa trên đô thị hóa, vốn được xem là tiêu chuẩn phát triển thời bấy giờ.

Ông nhấn mạnh rằng Chipko chính là một sự tỉnh thức sâu sắc, mở ra cuộc thảo luận rộng rãi hơn về việc bảo vệ môi trường, góp phần thay đổi cách nhìn nhận về sự phát triển không chỉ dựa trên sự mở rộng đô thị mà còn dựa trên sự gắn bó hài hòa giữa con người và thiên nhiên.

Cuốn sách "50 Years of Chipko – the Movement and its Afterlives" do Murali Sivaramakrishnan chủ biên vừa được ra mắt, tổng hợp 13 bài luận của 12 tác giả với nhiều góc nhìn khác nhau về tác động của phong trào tới chính sách môi trường của Ấn Độ cũng như ảnh hưởng trong nhận thức văn hóa toàn cầu. Các bài viết đa dạng từ phân tích ecofeminism, phim sinh thái (ecocinema), sinh thái sâu (deep ecology) đến các vấn đề giới tính và chính trị môi trường.

Ông Sivaramakrishnan nhấn mạnh tầm quan trọng của sự liên kết giữa con người và thiên nhiên, đặc biệt khi đề cập tới sự kiện gần đây liên quan đến việc chặt cây phục vụ mở rộng đường cao tốc ở Uttarakhand, khi chính phủ phải tạm dừng kế hoạch này do áp lực từ đông đảo người dân biểu tình phản đối.

Jancy James, nguyên hiệu trưởng một trường đại học, cho rằng Chipko mang ý nghĩa vượt lên trên một phong trào môi trường đơn thuần, thực chất là một triết lý về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên. Bà nhận xét rằng cuốn sách đã mở rộng tầm hiểu biết cho những ai quan tâm tới vai trò và ý nghĩa của thiên nhiên trong đời sống con người.

Đồng quan điểm, Kalyani Vallath, nhà giáo dục và doanh nhân, đánh giá phong trào Chipko không phải là sản phẩm của một ý thức hệ duy nhất hay một nhà lãnh đạo duy nhất mà là tiếng nói chung của nhiều cộng đồng và cá nhân. Cuốn sách coi rừng không chỉ là hệ sinh thái mà còn là kho lưu trữ lịch sử, văn bản văn hóa, cảnh quan linh thiêng và vùng lãnh thổ chính trị.

Usha V.T., cựu trưởng khoa Trung tâm Nghiên cứu Phụ nữ tại Đại học Pondicherry, liên hệ những hiện tượng sạt lở gần đây ở Wayanad với sự cần thiết phải bảo vệ cây xanh để tồn tại. Bà cũng chỉ ra ảnh hưởng của phong trào Chipko đối với phong trào ecofeminism, một khái niệm đã tồn tại từ trước cả khi thuật ngữ này trở nên phổ biến.

Lễ ra mắt cuốn sách được tổ chức bởi Viện Ngữ văn Anh và Nhà xuất bản Orient BlackSwan tại Ấn Độ với bài phát biểu mở đầu của C.A. Lal, Trưởng Viện Ngữ văn Anh. Cuốn sách cung cấp những phân tích sâu sắc cùng nhiều góc nhìn đa dạng về phong trào Chipko, khẳng định vai trò của nó trong việc hình thành chính sách môi trường của Ấn Độ và tác động trong bối cảnh văn hóa thế giới.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.