Mỹ và Iran tiếp tục leo thang cuộc tấn công giữa lúc ngụ ý tìm kiếm giải pháp ngoại giao

Trong những ngày gần đây, xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran vẫn chưa có dấu hiệu giảm nhiệt, khi hai nước không ngừng tăng cường các cuộc tấn công vào nhiều mục tiêu chiến lược, dù đồng thời cũng phát đi tín hiệu về khả năng nối lại đàm phán nhằm giải quyết căng thẳng. Tổng thống Mỹ Donald Trump hoan nghênh việc Iran vừa thả tự do cho công dân hai quốc tịch Mỹ-Iran, Dena Karari, bị giam giữ suốt hai năm với cáo buộc gián điệp, xem đây là một cử chỉ thiện chí có thể mở ra bước ngoặt cho hòa bình.

Bên phía Iran, phát biểu trên truyền hình quốc gia, nhà đàm phán hàng đầu Mohammad Bagher Ghalibaf nhấn mạnh Iran sẽ bảo vệ quyền kiểm soát Eo biển Hormuz, vùng biển chiến lược quan trọng, nhưng cũng ngỏ ý rằng các cuộc đàm phán mới vẫn có thể diễn ra, mặc dù quốc gia này xem cuộc xung đột hiện nay là sự sống còn.

Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), các cuộc không kích nhằm vào các trung tâm chỉ huy, cơ sở phòng không và giám sát ở nhiều địa điểm Iran, bao gồm cả cảng Bandar Abbas, đã được triển khai. Đây là một phần trong chiến dịch nhằm giảm thiểu khả năng Iran đe dọa các tàu thương mại qua lại Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng toàn cầu.

Đáng chú ý, lần đầu tiên kể từ khi Mỹ tái áp đặt phong tỏa hải quân tại các cảng Iran từ ngày 21/6, lực lượng Mỹ cũng đã tấn công một tàu chở dầu gần đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu mỏ của Iran. Phía Iran cũng không nằm yên khi tấn công vào các mục tiêu quân sự của Mỹ tại Jordan và Kuwait. Quân đội Kuwait thông báo đã chặn được các máy bay không người lái của Iran, trong khi phía Jordan cho biết họ đã bắn hạ tám tên lửa Iran mà không gây thiệt hại hay thương vong.

Người phát ngôn quân đội Iran, Ebrahim Zolfaghari, cảnh báo nếu Mỹ tấn công cơ sở hạ tầng dân sự như cầu đường và nhà máy điện của Iran, quốc gia này sẽ đáp trả mạnh mẽ, điều có thể bị xem là tội ác chiến tranh theo luật quốc tế.

Phong tỏa hải quân ở Eo biển Hormuz khiến lượng tàu qua lại giảm rất mạnh, chỉ còn 13 tàu hôm 21/6 so với 21 tàu ngày trước đó, phần lớn là đi theo lộ trình mà Tehran quy định. Việc hạn chế vận chuyển dầu qua khu vực này làm giảm doanh thu xuất khẩu dầu của Iran đồng thời đẩy giá dầu thế giới lên cao. Giá dầu Brent đang duy trì trên 85 USD/thùng, còn giá dầu WTI ở Mỹ cũng vượt 80 USD/thùng.

Tác động lan rộng đến thị trường nội địa Mỹ khi giá diesel lần đầu tiên vượt 5 USD/gallon kể từ tháng 6, chịu áp lực bởi xung đột kéo dài và sản lượng lọc dầu giảm. Tình hình này cũng tác động tiêu cực tới thị trường chứng khoán toàn cầu với các chỉ số chính tại Mỹ, châu Âu và châu Á giảm điểm mạnh.

Pakistan, quốc gia đóng vai trò trung gian trong các nỗ lực hòa giải giữa Mỹ và Iran, đang gặp khó khăn trong việc giữ sức ảnh hưởng sau khi thỏa thuận ngừng bắn tạm thời vừa đổ vỡ. Giới chức Pakistan kêu gọi hai bên mở lại Eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo những tác động tiêu cực đến nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là các nước đang phát triển.

Lãnh đạo quân đội và chính phủ Pakistan đã thực hiện các chuyến công du trọng điểm nhằm tìm cách hạ nhiệt căng thẳng, dù thông tin chi tiết về các cuộc gặp vẫn hạn chế được công bố. Trên thực tế, tình hình leo thang tại khu vực không chỉ gây áp lực lên nền kinh tế Pakistan mà còn làm dấy lên sự bất mãn trong dân chúng, đặc biệt ở các trung tâm kinh tế lớn như Karachi.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.