Mỹ tăng cường hợp tác quân sự với Israel giữa bối cảnh tranh cãi chính trị gay gắt

Vào ngày 22/7/2026, Hạ viện Hoa Kỳ đã thông qua dự thảo ngân sách quốc phòng dành cho năm tài chính 2027, chính thức gọi là National Defense Authorization Act (NDAA), với sự chấp thuận sát sao 216 phiếu thuận so với 212 phiếu chống. Dự luật đề ra hơn 1.100 tỷ USD chi tiêu quân sự và được đánh giá là thiết lập ưu tiên lớn cho tăng cường quan hệ hợp tác quốc phòng giữa Mỹ và Israel.

Đây được xem là bước tiến quan trọng củng cố liên minh chiến lược giữa hai quốc gia. NDAA lần này tập trung vào việc thúc đẩy các dự án nghiên cứu và phát triển chung trong các lĩnh vực công nghệ quốc phòng như hệ thống phòng thủ tên lửa, drone, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng cũng như trang bị cho lực lượng vũ trang hai bên.

Dự luật còn khuyến khích sự hợp tác sâu rộng hơn giữa các ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ và Israel nhằm đơn giản hóa các chương trình hợp tác và thu hút đầu tư chung. Đây là bước đi nhằm tạo thuận lợi cho sự phát triển đồng bộ các sản phẩm và công nghệ mới, hướng đến nhanh chóng thiết kế, sản xuất, và triển khai ra thị trường.

Những người ủng hộ cho rằng đây là sự phát triển hợp lý bởi Israel từ lâu được xem là đồng minh hàng đầu của Mỹ tại Trung Đông, đồng thời là nhân tố quan trọng trong lĩnh vực công nghệ quốc phòng tiên tiến. Lý do tăng cường hợp tác là nhằm đối phó hiệu quả hơn với những mối đe dọa chung như Iran, các nhóm vũ trang do Tehran hậu thuẫn và các cuộc tấn công mạng.

Ngoài những tiếng nói đồng thuận, nhiều nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ và các tổ chức nhân quyền lại bày tỏ lo ngại về nguy cơ Mỹ ngày càng phụ thuộc vào các quyết sách quốc phòng của Israel. Một số nhà phê bình thậm chí dùng từ "hòa nhập" hay "hợp nhất" để mô tả mức độ gắn kết dự kiến giữa hai hệ thống quốc phòng, nhằm nhấn mạnh sự tích hợp sâu sắc được đề xuất trong dự luật.

Họ cảnh báo rằng sự phát triển các chương trình chung có thể làm suy yếu khả năng Washington duy trì một lập trường độc lập trong các cuộc xung đột tương lai tại Trung Đông, đồng thời có thể kéo Mỹ tham gia sâu hơn vào các hoạt động quân sự của Israel.

Tranh cãi này diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến ở Gaza đang chia rẽ mạnh mẽ chính trường Mỹ. Một bộ phận trong đảng Dân chủ đề xuất cần phải siết chặt hơn nữa việc giám sát hỗ trợ quân sự cho Israel, đảm bảo Quốc hội kiểm soát chặt chẽ việc chuyển giao vũ khí và hợp tác chiến lược.

Trái với những chỉ trích, các nhà lập pháp ủng hộ dự luật phủ nhận hoàn toàn khái niệm "hợp nhất quân sự" giữa Mỹ và Israel. Họ nhấn mạnh dự thảo không đề xuất bất cứ sự lãnh đạo chung, quân đội chung hay tích hợp lực lượng nào giữa hai quốc gia. Mỗi bên vẫn giữ vững chủ quyền quân sự riêng biệt cùng với cơ cấu chỉ huy và quyền quyết định hoạt động độc lập.

Chính sách mới chủ yếu nhằm nâng cao hơn nữa sự hợp tác vốn đã tồn tại dài hạn, cụ thể hóa việc phối hợp giữa các dự án công nghiệp quốc phòng và chia sẻ công nghệ.

Dù đã được Hạ viện thông qua, dự thảo ngân sách quốc phòng vẫn cần trải qua quá trình xem xét tại Thượng viện, nơi phiên bản riêng biệt sẽ được đánh giá. Sau đó, hai viện lập pháp phải thương lượng để thống nhất nội dung trước khi trình Tổng thống ký ban hành thành luật.

Cuộc thảo luận hứa hẹn sẽ rất nhạy cảm không chỉ vì yếu tố tài chính mà còn phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong chính sách đối ngoại của Mỹ. Mặc dù hỗ trợ Israel vẫn được duy trì rộng rãi tại Washington, những khía cạnh về bản chất và quy mô của liên minh ngày càng tạo ra sự phân cực rõ nét trong các cuộc tranh luận ngay trong Quốc hội.

Kết quả bỏ phiếu tại Hạ viện cho thấy một thực tế mới: liên minh quân sự Mỹ-Israel tiếp tục được thắt chặt, đồng thời trở thành một trong những chủ đề chính trị gây chia rẽ nhiều nhất tại Mỹ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.