André Graziano tái tạo đô thị São Paulo với 530 vườn mưa, giảm ngập lụt hiệu quả

São Paulo, thành phố lớn nhất Brazil, vốn nổi tiếng với mật độ xây dựng dày đặc và được gọi là "rừng bê tông" do tình trạng đô thị hóa không đồng đều. Một hậu quả nổi bật là các trận ngập lụt khi mưa lớn xảy ra. Thành phố sở hữu khoảng 800 dòng sông, phần lớn hiện nay chảy ngầm dưới các khu vực đô thị do sự phát triển và lấn chiếm của con người. Những con đường lớn như 23 de Maio hay 9 de Julho ở trung tâm thành phố trông bề ngoài không hề có dấu hiệu sông ngòi, nhưng bên dưới lớp bê tông dày đặc, nhiều dòng nước này bị ô nhiễm và đã bị chuyển hướng, bao phủ gần hai thế kỷ qua.

Thêm vào đó, đất đai vốn có khả năng hấp thụ nước mưa nay phần lớn đã trở nên không thấm nước, làm tăng nguy cơ úng ngập trên diện rộng trong các đợt mưa to.

Kiến trúc sư và nhà làm cảnh quan André Graziano, 50 tuổi, từng làm việc tại Ban Quản lý khu vực Sé của chính quyền São Paulo cho đến năm 2021, là người khởi xướng ý tưởng vườn mưa. Dự án bắt đầu từ năm 2017 khi mà khu vực Trung tâm có 0 vườn mưa đã tăng lên 115 vườn trong thời gian ông làm việc tại đây. Kể từ khi ông rời vị trí, ý tưởng này đã được triển khai rộng khắp toàn thành phố với tổng số 530 vườn mưa hiện có.

Vườn mưa được tạo thành bằng cách đào hố, sau đó lót đá vụn và các vật liệu tái chế để duy trì kết cấu không bị rỗng hoàn toàn nhưng vẫn có khả năng thấm nước. Tiếp theo là lớp đất được trải lên trên cùng với các loại cây nhỏ và vừa để hấp thụ và xử lý nước mưa. Theo Graziano, trong 15 phút đầu tiên của mỗi cơn mưa, nước sẽ mang theo phần lớn các hợp chất hóa học, bụi dầu, chì và các chất ô nhiễm khác. Các vườn mưa sẽ chứa và xử lý khối lượng nước này, giữ lại các hóa chất có hại, để nước sạch hơn khi thấm xuống mạch ngầm.

Không có kích thước chuẩn cho vườn mưa, chúng có thể xuất hiện trên vỉa hè, dải phân cách hay thậm chí chiếm một phần đường phố. Vườn mưa lớn nhất tại São Paulo nằm gần Sân vận động Pacaembu ở khu Tây thành phố. Sau trận mưa gần đây, các kỹ thuật viên tính toán khu vực này đã giữ được khoảng 4% lượng nước so với bể chứa Pacaembu vốn dung tích đến 75 triệu lít - tương đương 30 hồ bơi Olympic.

Gần đây, Thị trưởng Ricardo Nunes đã ký ban hành luật tạo ra các "vị trí xanh" nhằm biến các chỗ đỗ xe thành các dải cây cỏ trên đường phố, đẩy mạnh sự xanh hóa đô thị.

Đánh giá về ý nghĩa của các vườn mưa, André Graziano nhấn mạnh rằng những nỗ lực này góp phần làm dịu hình ảnh thành phố đầy bê tông, vốn đóng vai trò ưu tiên cho phương tiện giao thông cá nhân và che phủ dòng sông. Vườn mưa không chỉ nâng cao khả năng chống ngập mà còn tạo nên không gian yên bình hơn cho cư dân qua cảnh quan xanh tươi mát.