Hạ viện Mỹ thông qua đề xuất cho phép binh sĩ và nhân viên Lầu Năm Góc mang súng cá nhân trên căn cứ quân sự

Vào tối thứ Ba, Hạ viện Hoa Kỳ đã thông qua một sửa đổi của nghị sĩ Jeff Crank thuộc đảng Cộng hòa bang Colorado với tỉ lệ phiếu rất sát sao 215-214, theo đó quy định mặc định sẽ chấp thuận khi binh sĩ đủ điều kiện và nhân viên dân sự thuộc Lầu Năm Góc xin phép chỉ huy mang theo súng cá nhân trong các căn cứ quân sự. Sắc lệnh không tự động cho phép mọi người mang súng, mà đặt giả định rằng chỉ huy căn cứ sẽ đồng ý với các đơn xin được nêu nếu người xin đạt đủ điều kiện.

Ba nghị sĩ Dân chủ cùng với đa số nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ biện pháp này, trong khi ba thành viên Cộng hòa và nghị sĩ độc lập Kevin Kiley của California phản đối. Quyết định này được đưa ra chưa đầy một năm sau vụ việc tại Fort Stewart, Georgia, tháng 8 năm 2025, khi một trung sĩ sử dụng súng cá nhân bắn vào năm đồng đội. Các binh sĩ khác đã khống chế hung thủ và năm nạn nhân đều sống sót. Thời điểm đó, súng cá nhân bị cấm mang vào căn cứ.

Dự luật Quốc phòng Quốc gia (NDAA) đã trở thành luật mỗi năm trong hơn sáu thập kỷ và thường được xem là một dự luật đa đảng quan trọng của Quốc hội Mỹ. Tuy nhiên, những điều khoản liên quan đến súng và chính sách về người chuyển giới do Hạ viện sửa đổi hôm thứ Ba đã làm suy giảm sự ủng hộ từ đảng Dân chủ. Điều này buộc lãnh đạo đảng Cộng hòa phải dựa vào đa số sít sao để bảo đảm dự luật được thông qua và đồng thời tạo ra các điểm bất đồng mới khi đàm phán với Thượng viện.

Trong số các sửa đổi đáng chú ý khác, Hạ viện đã thông qua đề xuất của nghị sĩ Nancy Mace (Cộng hòa, bang Nam Carolina) cấm TRICARE – chương trình chăm sóc sức khỏe dành cho quân nhân và gia đình – chi trả các liệu pháp hormone, thuốc ức chế dậy thì và phẫu thuật chuyển đổi giới tính. Điều khoản này được thông qua với 219 phiếu thuận và 208 phiếu chống, trong đó có 5 nghị sĩ Dân chủ đồng ý ủng hộ và một thành viên Cộng hòa phản đối. Quy định này mở rộng giới hạn do chính quyền Trump áp dụng và ghi rõ cấm này vào luật liên bang.

Cũng trong hành động hôm đó, Hạ viện bỏ phiếu thông qua sửa đổi thứ hai do Nancy Mace đề xuất, cấm các nữ sinh chuyển giới tham gia thi đấu thể thao nữ tại các trường thuộc Cơ quan Giáo dục Bộ Quốc phòng phục vụ gia đình quân nhân, với kết quả 221-203.

Mặc dù vậy, Hạ viện bác bỏ một đề xuất khác từ nghị sĩ Lauren Boebert (Cộng hòa, Colorado) muốn hợp pháp hóa sắc lệnh hành pháp của cựu Tổng thống Donald Trump vào năm 2025, theo đó cấm quân nhân chuyển giới và yêu cầu họ phục vụ theo giới tính sinh học. Đề xuất này thất bại với kết quả 217-212, khi có 4 thành viên Cộng hòa tham gia cùng toàn bộ nghị sĩ Dân chủ phản đối.

Về viện trợ quân sự cho Ukraine, Hạ viện cũng bác bỏ nỗ lực của nghị sĩ Eli Crane (Cộng hòa, Arizona) nhằm cắt giảm phần lớn kinh phí dành cho Sáng kiến Hỗ trợ An ninh Ukraine của Lầu Năm Góc, chỉ cho phép kinh phí cho an ninh tại Đại sứ quán Mỹ ở Kyiv. Có 76 nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ đề xuất này, phản ánh sự tiếp tục có mặt trận đối lập trong nội bộ GOP đối với hỗ trợ quân sự cho Ukraine.

Bên cạnh đó, Hạ viện cũng phủ quyết đề xuất cấm công dân nước ngoài học tại các học viện quân sự Mỹ, như West Point, Học viện Hải quân và Học viện Không quân, với tỷ lệ phiếu 360-61. Sửa đổi này nhằm chấm dứt các chương trình đào tạo sĩ quan từ các quốc gia đồng minh và đối tác vốn tồn tại lâu đời.

Trong số các sửa đổi khác, Hạ viện đã loại bỏ đề xuất thí điểm sử dụng công nghệ nhận dạng giọng nói nhằm đánh giá rủi ro để xác định binh sĩ cần kiểm tra ma túy. Đây là một biện pháp công nghệ mới, gây tranh cãi về quyền riêng tư và hiệu quả.

Ngoài ra, Hạ viện cũng chấp thuận với tỷ lệ sít sao 215-214 một đề xuất nhằm đảm bảo hoạt động liên tục của hệ thống đường ống Santa Ynez tại California, tuyến đường ống vận chuyển dầu thô tới các nhà máy lọc dầu cung cấp cho các căn cứ quân sự.

Những cuộc bỏ phiếu diễn ra trong bối cảnh Hạ viện xem xét gần 320 sửa đổi cho dự luật Quốc phòng Quốc gia năm tài chính 2027, nhiều hơn số sửa đổi trong gói thủ tục đã thất bại hồi tháng trước do cuộc nổi loạn trong đảng Cộng hòa liên quan Đạo luật SAVE America.

Dự luật dự kiến sẽ cấp khoảng 1,15 nghìn tỷ USD cho quốc phòng, tăng khoảng 252 tỷ USD so với kinh phí dành cho năm tài khóa 2026. Dự luật cũng dự kiến nâng lương cho quân nhân từ 5% đến 7%, mở rộng sản xuất vũ khí, đạn dược và đẩy nhanh đầu tư vào các công nghệ phòng thủ tên lửa, hệ thống tự hành, siêu thanh và các công nghệ mới nổi khác.

Mặc dù NDAA đưa ra chính sách quốc phòng và ủy quyền mức chi, luật này không trực tiếp cấp kinh phí mà Quốc hội cần thông qua các luật chi tiêu riêng biệt sau đó để tài trợ.

Đáng chú ý, dự luật còn đề xuất đổi tên Bộ Quốc phòng thành Bộ Chiến tranh, với mọi tham chiếu đến Bộ trưởng Quốc phòng và Bộ trong luật liên bang sẽ được điều chỉnh thành Bộ trưởng Chiến tranh và Bộ Chiến tranh.

Việc xem xét dự luật bị trì hoãn ba tuần do tranh cãi trong đảng Cộng hòa về Đạo luật SAVE America, một dự luật bầu cử nhằm yêu cầu chứng minh quyền công dân để đăng ký và chứng minh danh tính khi bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang.

Hạ viện đã thông qua Đạo luật SAVE America hồi tháng Hai với tỉ lệ 218-213, nhưng dự luật này bị đình trệ tại Thượng viện do thiếu 60 phiếu để chấm dứt thủ tục trì hoãn. Ban đầu, lãnh đạo đảng Cộng hòa Hạ viện muốn kết hợp Đạo luật SAVE America với dự luật NDAA để gửi lên Thượng viện, tạo điều kiện cho việc đàm phán chung, nhưng kế hoạch này đã bị bác bỏ với tỉ lệ 198-224 do đồng minh Cộng hòa phản đối cùng với phe Dân chủ.

Sau đó, kế hoạch thay thế được chấp thuận cho phép việc hợp nhất dự luật bầu cử cùng NDAA trước khi gửi lên Thượng viện, đồng thời mở rộng số sửa đổi quốc phòng được xem xét. Đạo luật SAVE America vẫn còn dự đoán sẽ chạm trán nhiều khó khăn khi khả năng bị tách ra trong quá trình hòa giải giữa Hạ viện và Thượng viện vẫn rất lớn.

Trong khi đó, dự luật NDAA của Thượng viện cũng gặp trở ngại khi các nghị sĩ Dân chủ ngăn chặn xem xét dự luật tuần trước để phản đối chính sách của chính quyền Trump trong cuộc chiến với Iran. Kết quả là cả hai viện vẫn còn nhiều việc phải làm trước khi có thể thống nhất dự luật cuối cùng.

Bối cảnh tranh luận về quốc phòng và ngân sách diễn ra trong lúc Lầu Năm Góc đề xuất thêm ngân sách 87,6 tỷ USD, bao gồm 67,1 tỷ USD cho các nhu cầu quốc phòng liên quan cuộc chiến với Iran và bổ sung kho vũ khí.

Đảng Cộng hòa tại Hạ viện cũng cân nhắc một gói điều chỉnh ngân sách mới, có thể cấp 60 tỷ USD thông qua Ủy ban Dịch vụ Quân sự và 13 tỷ USD cho các chương trình tình báo. Gói này sử dụng thủ tục hòa giải để tránh bị Thượng viện trì hoãn, nhưng vẫn vấp phải sự phản đối từ các thành viên Cộng hòa quan tâm đến ngân sách và con đường thông qua Quốc hội còn chưa rõ ràng.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.