Khủng hoảng tài chính Mỹ tiếp theo có thể bắt nguồn từ thị trường tiền tệ Nhật Bản

Trong nhiều thập kỷ qua, hệ thống tài chính toàn cầu duy trì sự ổn định nhờ thỏa thuận ngầm giữa Mỹ và Nhật Bản: Mỹ vay nợ lớn còn Nhật Bản mua trái phiếu chính phủ Mỹ để giúp tài trợ cho khoản nợ này. Cơ chế này giúp Mỹ có chi phí vay vốn thấp, trong khi Nhật Bản tích lũy được kho dự trữ ngoại tệ khổng lồ bằng đồng USD mà vẫn duy trì được lãi suất nội địa thấp.

Tuy nhiên, hiện tại, mô hình này đang suy yếu nghiêm trọng do sự sụt giảm mạnh của đồng yên Nhật. Yên đã giảm giá xuống gần 160 yên đổi một USD, mức thấp nhất trong vòng bốn thập kỷ. Vấn đề này không chỉ là thách thức trong nước đối với Tokyo mà còn là biểu hiện của những mất cân bằng cấu trúc sâu sắc có thể dẫn đến khủng hoảng nợ chính phủ Mỹ trong tương lai.

Nguyên nhân chính khiến yên giảm mạnh là sự chênh lệch lớn giữa chính sách tăng lãi suất quyết liệt của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ và chính sách lãi suất gần như bằng không của Ngân hàng Nhật Bản. Khoảng cách này tạo động lực cho nhà đầu tư thực hiện "carry trade" - vay bằng yên với chi phí thấp để đầu tư vào tài sản có lợi suất cao hơn bằng USD.

Hoạt động carry trade này làm dồi dào thanh khoản trên thị trường toàn cầu nhưng cũng tạo áp lực bán mạnh lên đồng yên. Thêm vào đó, chi phí nhập khẩu năng lượng cao buộc các công ty Nhật phải chuyển đổi yên sang đô la Mỹ, đồng thời các nhà đầu tư nước ngoài cũng áp dụng các biện pháp phòng vệ tỷ giá mạnh mẽ, góp phần làm suy yếu yên thêm.