Thị trường chứng khoán châu Á đón sóng AI, vốn và rủi ro đổ về các thị trường mới nổi

Chỉ số MSCI Emerging Markets đã ghi nhận sự thay đổi đáng chú ý trong thành phần cấu thành trong hơn một năm qua. Trước đây, Trung Quốc và Ấn Độ chiếm tới 50% trọng số trong chỉ số này. Tuy nhiên, đến cuối tháng trước, trọng số của Hàn Quốc đã tăng lên gần 24%, vượt 4 điểm phần trăm so với Trung Quốc dù nền kinh tế Trung Quốc lớn gần gấp 10 lần Hàn Quốc. Đài Loan cũng chiếm tới 27%, gấp đôi trọng số của Ấn Độ (11%). Sự chuyển dịch này minh chứng rõ nét ảnh hưởng sâu rộng của sự bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI) đến các thị trường tài chính khu vực châu Á.

Báo cáo ngày 11/5 của JPMorgan nhấn mạnh hệ sinh thái phần cứng công nghệ châu Á đóng vai trò trung tâm trong cuộc phát triển toàn cầu về AI. Hàn Quốc và Đài Loan, hai trung tâm sản xuất bán dẫn hàng đầu thế giới, đã dẫn dắt đà tăng giá cổ phiếu trong các thị trường mới nổi, nhờ sự gia tăng lợi nhuận doanh nghiệp từ ngành này.

Dữ liệu từ cơ quan thống kê Đài Loan cho biết nền kinh tế nước này dự kiến tăng trưởng gần 10% trong năm nay, chủ yếu nhờ xuất khẩu liên quan AI tăng nhanh. Trong khi đó, xuất khẩu bán dẫn của Hàn Quốc đã tăng 180% theo năm trong ba tuần đầu tháng. Cổ phiếu Hàn Quốc và Đài Loan nhiều khả năng sẽ tăng lần lượt 61% và 53% trong năm 2024.

Carmignac nhận định AI không chỉ là câu chuyện tiềm năng mà đã hiện diện thực tế trong nền kinh tế các nền kinh tế mới nổi, giúp nâng cao năng suất, giảm chi phí và cải thiện biên lợi nhuận.

Thị trường chứng khoán các nền kinh tế mới nổi hiện nay bị chi phối bởi một số công ty công nghệ lớn trong ngành bán dẫn. Ba doanh nghiệp đứng đầu gồm Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) của Đài Loan, cùng SK Hynix và Samsung Electronics của Hàn Quốc, chiếm gần 31% trọng số của chỉ số MSCI Emerging Markets.

Mặc dù tăng trưởng ấn tượng, các chuyên gia lo ngại về rủi ro tập trung. Citigroup nhận định thị trường cổ phiếu mới nổi đang giảm bớt lợi ích đa dạng hóa trong bối cảnh toàn cầu khi ngành công nghệ thông tin đã chiếm 45% trọng số chỉ số, tăng mạnh so với 20% hồi năm 2022.

Thêm vào đó, đà tăng dựa trên công nghệ AI ngày càng trở nên khó đoán và dễ bị tác động mạnh bởi thay đổi tâm lý thị trường. Cổ phiếu bán dẫn có độ biến động cao hơn mức từng ghi nhận kể từ sau khủng hoảng dot-com năm 2000.

Tính từ ngày 22/6, chỉ số Kospi của Hàn Quốc đã giảm hơn 20% trong cuộc bán tháo cổ phiếu chip, phản ánh sự lo ngại về sự bền vững của đà tăng do AI dẫn dắt.

Ngoài ra, sự sụt giảm hỗn loạn của các quỹ ETF đòn bẩy chuyên theo dõi Samsung Electronics và SK Hynix càng làm gia tăng rủi ro, khiến thị trường vốn Hàn Quốc trở nên biến động nhất thế giới, đi cùng với những sai lầm về mặt quản lý.

Trước tình hình này, JPMorgan nhận thấy một số nhà đầu tư đang chuyển dịch sang những lĩnh vực ít tập trung hơn trong ngành AI, như các cổ phiếu liên quan đến dịch vụ đám mây ở Trung Quốc đại lục, nhằm đa dạng hóa danh mục. Một số khác lại kỳ vọng đà tăng sẽ lan rộng ra các ngành khác trong thị trường.

Mặc dù vậy, thực tế là Hàn Quốc và Đài Loan quá quan trọng đối với tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp mới nổi, khiến việc giảm tỷ trọng đầu tư vào hai quốc gia này trở nên khó khăn. Citigroup nhấn mạnh ngành công nghệ chiếm tới 85% mức tăng 28 điểm phần trăm lợi nhuận doanh nghiệp trong cổ phiếu thị trường mới nổi từ đầu năm.

Dù còn tồn tại vấn đề về sự tập trung, nhưng ngành công nghệ phát triển mạnh mẽ tại châu Á đã mang lại sức sống mới cho nhóm tài sản này, dựa trên nền tảng kinh tế vững chắc và xu hướng phát triển dài hạn. Nhà đầu tư buộc phải chấp nhận những rủi ro đi kèm với cơ hội phát triển.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.