Hạ viện Mỹ thông qua dự luật hạn chế giao dịch cổ phiếu của nghị sĩ

Ngày 22/7/2026, Hạ viện Mỹ đã thông qua dự luật đặt ra một số giới hạn đối với việc giao dịch cổ phiếu của các nghị sĩ, nhằm ngăn chặn hành vi lợi dụng thông tin nội bộ để thu lợi cá nhân. Dự luật mang tên "Stop Insider Trading Act" do đại diện bang Wisconsin, Bryan Steil, giới thiệu từ tháng 1/2026, cấm các thành viên Quốc hội, vợ chồng và con cái phụ thuộc của họ mua cổ phiếu giao dịch công khai. Đồng thời, dự luật yêu cầu các nghị sĩ phải công khai thông báo tối thiểu bảy ngày trước khi thực hiện bán cổ phiếu với thư ký Hạ viện hoặc Thư ký Thượng viện.

Biện pháp xử phạt đối với vi phạm là 2.000 USD hoặc 10% giá trị giao dịch, tùy mức cao hơn, cùng với việc phải từ bỏ mọi khoản lợi nhuận thu được từ giao dịch đó. Theo ông Steil, dự luật nhằm đảm bảo các nghị sĩ không sử dụng lợi thế thông tin nội bộ từ vị trí công vụ để trục lợi.

Dự luật được thông qua với 232 phiếu thuận và 198 phiếu chống, trong đó có 13 nghị sĩ Đảng Dân chủ ủng hộ cùng toàn bộ phiếu của Đảng Cộng hòa. Tuy nhiên, dự luật này còn gây tranh cãi khi được gộp chung với một quy định yêu cầu cử tri phải xuất trình giấy tờ tùy thân có ảnh khi đi bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang, một đề xuất do Tổng thống Donald Trump thúc đẩy nhằm siết chặt tiêu chuẩn xác định tư cách bầu cử.

Đảng Dân chủ phản đối dự luật vì cho rằng các giới hạn đặt ra còn quá nhẹ và không đủ để chấm dứt tình trạng tham nhũng. Họ đề nghị cấm hoàn toàn việc sở hữu cổ phiếu cá nhân của các nghị sĩ và mở rộng các điều khoản này áp dụng cho Tổng thống cũng như các quan chức trong chính quyền.

Hạ nghị sĩ Joe Morelle từ New York nhận định dự luật cho phép các nghị sĩ tiếp tục sở hữu cổ phiếu cá nhân, thậm chí được phép bán trong bất kỳ thời điểm nào để sinh lời, mà không yêu cầu phải mất quyền sở hữu nào. Ông chỉ trích dự luật không có biện pháp để ngăn chặn các hành vi tham nhũng nghiêm trọng đang diễn ra tại Nhà Trắng.

Trong khi đó, nghị sĩ Pramila Jayapal của Washington đánh giá dự luật chỉ là một "lệnh cấm giao dịch cổ phiếu giả" khi không tạo ra được sự thay đổi thực chất.

Từ nhiều năm nay, đã có nhiều cố gắng trong Quốc hội nhằm thông qua luật cấm các nghị sĩ giao dịch cổ phiếu, vì luật hiện hành được cho là không đủ hiệu quả. Luật STOCK có hiệu lực 13 năm nay đã cấm sử dụng thông tin không công khai nhằm trục lợi, đồng thời yêu cầu công khai các giao dịch trên 1.000 USD trong vòng 45 ngày. Tuy nhiên, chưa có nghị sĩ nào bị truy tố dưới luật này mặc dù có nhiều vi phạm được ghi nhận.

Cuối năm ngoái, nghị sĩ đảng Cộng hòa Anna Paulina Luna cố gắng vận động bỏ phiếu dự luật phong tỏa quyền sở hữu và giao dịch cổ phiếu của các nghị sĩ và gia đình, với nỗ lực bỏ phiếu qua đơn kiến nghị loại trừ lãnh đạo đảng Cộng hòa. Tuy nhiên đến nay, kiến nghị này vẫn chưa đủ 218 chữ ký cần thiết để tiến hành bỏ phiếu.

Ngược lại, một đơn kiến nghị do nghị sĩ Joe Morelle dẫn đầu với dự luật cấm sở hữu cổ phiếu cũng như giao dịch của các nghị sĩ, Tổng thống, Phó Tổng thống và người thân đang gần đạt đủ chữ ký hơn, nhưng vẫn còn thiếu vài chục phiếu để đạt yêu cầu.

Sau khi Luna gửi đơn kiến nghị, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cho biết đang phối hợp với ông Steil để tìm kiếm những giải pháp khác nhằm xử lý vấn đề này. Dự luật Steil là kết quả của nỗ lực đó. Trước đó, dự luật tương tự do Thượng nghị sĩ Josh Hawley đảng Cộng hòa bang Missouri đề xuất cũng đã được thông qua ủy ban nhưng bị đình trệ ở Thượng viện.

Nghị sĩ Cộng hòa Chip Roy từ Texas, người tài trợ chính cho dự luật "Restore Trust in Congress Act", kêu gọi bỏ phiếu riêng biệt cho dự luật hạn chế giao dịch cổ phiếu mà không gộp với quy định nhận diện cử tri, để tôn trọng quá trình đàm phán lưỡng đảng dẫn đến cuộc bỏ phiếu vừa qua.

"Tôi tin rằng nên có một cuộc bỏ phiếu trực tiếp, tách biệt cho dự luật về giao dịch cổ phiếu," ông Roy phát biểu trong phần tranh luận tại Hạ viện hôm thứ Tư. "Tôi sẽ tiếp tục yêu cầu điều đó trong năm nay."

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.