Khu vực Cairngorms trở nên khó nhận ra sau 12 ngày cháy rừng nghiêm trọng

Công viên quốc gia Cairngorms, nơi được xem là viên ngọc quý của vùng Highlands ở Scotland với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, đang trong tình trạng khó có thể nhận ra sau hơn 12 ngày bùng phát đám cháy lớn. Vào Chủ Nhật, khi mây thấp tan biến, những diện tích đất đen cháy lan rộng cùng khói vẫn còn bốc lên từ những khu vực đang cháy tiếp tục gây ảnh hưởng nghiêm trọng. Không gian buổi tối nhuộm sắc cam kỳ dị, tạo nên cảnh tượng hết sức ảm đạm.

Các cơ quan chức năng đã cảnh báo nguy hiểm từ đám cháy vẫn chưa qua đi, đồng thời đánh giá đây là đám cháy nghiêm trọng nhất từng xảy ra tại Cairngorms. Việc dập tắt hoàn toàn ngọn lửa dự kiến còn kéo dài nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng. Ngay cả khi các lực lượng khẩn cấp đã nỗ lực phong tỏa và ngăn ngừa lửa lan rộng, hậu quả từ thiệt hại về môi trường là rất lớn và đi vào hàng thập kỷ để phục hồi.

Đám cháy đã phá hủy các khu vực rừng thông Caledonian, nơi có những cây thông Scots tuổi đời lên đến 300 năm. Dù phần lớn khu rừng cổ này được bảo vệ hiệu quả nhờ các vùng đệm được san ủi gấp rút trong những ngày đầu hỏa hoạn, nhóm động vật nhỏ như thằn lằn, côn trùng và các loài chim làm tổ dưới đất nhiều khả năng đã thiệt mạng. Trong khi đó, các loài động vật lớn hơn như hươu đã có thể chạy thoát.

Ian Allsopp, trưởng phòng quy hoạch của Forestry and Land Scotland khu vực phía Bắc, mô tả đây là một thách thức lớn trong việc bảo vệ các môi trường sống hiếm hoi. Grant Moir, Giám đốc điều hành công viên quốc gia Cairngorms, khẳng định với Guardian đây là đám cháy tồi tệ nhất từng xảy ra tại công viên này, đặc biệt khi hỏa hoạn diễn ra ngay trong trung tâm dãy núi Cairngorm và vùng Abernethy - những khu vực vô cùng quý giá.

Tháng 4 vừa qua, chính quyền đã ban hành quy định cấm đốt lửa trại, nướng thịt ngoài trời trong mùa hè nhằm giảm nguy cơ phát sinh đám cháy. Tuy nhiên, nguyên nhân của vụ cháy hiện vẫn chưa được xác định, mặc dù phần lớn các vụ cháy rừng ở Anh Quốc có nguồn gốc từ con người, thường là do những hành động vô ý như tàn thuốc lá hay chai thủy tinh bị bỏ lại gây phản chiếu ánh sáng.

Vào đêm thứ Bảy, lực lượng cảnh sát Scotland cho biết không còn coi đây là sự cố khẩn cấp lớn, nhưng tâm lý lo lắng vẫn cao, nhất là sau khi dân cư ở làng Nethy Bridge phải sơ tán vào tối thứ Sáu do gió mạnh khiến lửa bùng phát trở lại dù trước đó cho biết đã “kiểm soát được” đám cháy. Hiện người dân đã được phép về nhà.

Tại trung tâm cộng đồng Nethy Bridge, vốn là nơi đóng quân tạm thời của lực lượng cứu hỏa, cảnh sát và tình nguyện viên, các suất lương thực từ thiện được chất đầy trên bàn lớn trong khi mọi người hối hả làm việc dưới trạng thái kiệt sức.

Sandy McCook, một nhiếp ảnh gia báo chí nghỉ hưu sống tại địa phương, gọi đám cháy “thảm khốc” và bày tỏ sự thất vọng khi cho rằng có thể ngọn lửa được kiểm soát nhanh hơn nếu ngay từ đầu có mặt trực thăng chữa cháy chuyên dụng theo hợp đồng của chính phủ. Ông đề xuất mô hình trực thăng cứu hỏa chuyên dụng hoạt động tương tự dịch vụ trực thăng cấp cứu Scotland để ứng phó kịp thời với các đám cháy khu vực khó tiếp cận.

Hiện có ba chiếc trực thăng riêng đang được thuê phục vụ dập lửa, mỗi ngày phun khoảng 750.000 lít nước lên các điểm cháy. Ian Allsopp cho biết việc có mặt của các đội trực thăng trên không là điều rất may mắn trong công tác cứu hỏa bởi khu vực này nằm trong địa hình hiểm trở, khó tiếp cận bằng đường bộ.

Ngày thứ Hai, đảng Xanh Scotland kêu gọi cung cấp các máy bay chữa cháy công khai sử dụng trong mùa cháy nhằm tránh phụ thuộc vào các đơn vị tư nhân và nguồn lực mượn. Yêu cầu này được đưa ra trong bối cảnh chính phủ Vương quốc Anh tuyên bố hỗ trợ quân đội ngày Chủ Nhật nhưng không thể cung cấp loại trực thăng chữa cháy chuyên dụng mà chính phủ Scotland đã đề nghị.

Công tác cứu hỏa vẫn được tiến hành khẩn trương với hơn 75 lính cứu hỏa vẫn túc trực tại hiện trường. Dù mưa nhẹ và gió yếu đã tạo điều kiện thuận lợi làm chậm đà lây lan của đám cháy, nhiều người vẫn lo sợ thời tiết khô hạn tiếp tục đe dọa việc kiểm soát hỏa hoạn. Ian Allsopp cảnh báo rằng mưa ướt không đủ để dập tắt hoàn toàn đám cháy mà cần thủy lực trực thăng phun nước liên tục kéo dài nhiều ngày.

Quá trình chữa cháy tại Cairngorms là sự phối hợp lớn giữa Forestry and Land Scotland, ban quản lý công viên quốc gia, lực lượng cảnh sát, cứu hỏa, RSPB, Hội đồng Highland và các đối tác khác. Các hỗ trợ từ chính phủ Scotland và Vương quốc Anh cũng được huy động tích cực. Ian Allsopp đánh giá cao sự phối hợp hiệu quả giữa các tổ chức, tận dụng kỹ năng và kiến thức cũng như cùng hỗ trợ lẫn nhau trong tình huống khó khăn.

Tình thế được ví như một chiến dịch chiến tranh, khi mọi người từ các bộ phận khác nhau, thậm chí cả nhân viên kế toán cũng sẵn sàng nhận nhiệm vụ hỗ trợ tiếp tế đồ ăn, kem chống nắng cho lực lượng trực tiếp chiến đấu với đám cháy. Công tác cứu hoả đã trở thành một thử thách lớn và đội ngũ cứu hoả luôn phải cố gắng hết sức để duy trì nhịp độ ứng phó.