Chính phủ Ý dự kiến ban hành nghị định mới giảm thuế nhiên liệu giữa lo ngại giá xăng tăng cao

Trước đà tăng giá xăng dầu liên tục trong những ngày gần đây cùng sức ép từ phe đối lập, chính phủ Ý đang chuẩn bị nhanh chóng áp dụng nghị định thứ năm để giảm thuế tiêu thụ đặc biệt (thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu). Thủ tướng Giorgia Meloni và Bộ trưởng Kinh tế Giancarlo Giorgetti đã có cuộc trao đổi dài qua điện thoại, thể hiện nhu cầu khẩn trương ban hành biện pháp hỗ trợ người dân. Dự kiến, Hội đồng Bộ trưởng cuối cùng trước kỳ nghỉ hè sẽ diễn ra ngày 4/8, nhưng khả năng còn có thể sớm hơn tùy theo tình hình khẩn cấp.

Giá dầu diesel hiện đã vượt mốc 2 euro một lít, đạt 2,161 euro/lít theo số liệu của Bộ Doanh nghiệp Ý, tăng 27,7 cent so với đầu tháng và chỉ còn cách mức đỉnh của ngày 15/3 năm 2022 khoảng 7 cent. Giá xăng cũng tăng, dù chậm hơn, lên 1,968 euro/lít, tương đương mức tăng 16,2 cent trong tháng. Tình trạng này tạo ra áp lực chính trị buộc chính phủ phải hành động để giảm tải chi phí cho người dân, đặc biệt khi tháng nghỉ hè đang tới gần.

Việc áp dụng mức giảm thuế đồng đều khoảng 20-25 cent mỗi lít về cơ bản sẽ tiêu tốn khoảng 140 triệu euro mỗi tuần, một khoản chi không nhỏ cho ngân sách đang căng thẳng của chính phủ. Vì vậy, phương án giảm thuế có thể được áp dụng khác biệt giữa các loại nhiên liệu tùy theo giá và mức độ áp lực tài chính.

Chính phủ Ý không chỉ lo ngại giá nhiên liệu hiện tại mà còn dự kiến giá còn tăng cao hơn do các tác động trên thị trường dầu thô. Giá dầu Brent hiện ở mức 96,4 USD một thùng, giảm nhẹ sau khi vượt ngưỡng 100 USD hồi tuần trước. Các căng thẳng tại eo biển Hormuz và các vụ tấn công xung quanh eo biển Bab al-Mandeb ở Biển Đỏ làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung, ảnh hưởng đến khoảng 25% thương mại dầu toàn cầu.

Chính sự phức tạp trong khâu vận chuyển và thực trạng thiếu hụt nhiên liệu khiến việc can thiệp tài chính trở nên khó khăn. Việc cắt giảm thuế sẽ khuyến khích tiêu dùng nhiên liệu trong khi nguồn cung vẫn yếu, dễ hình thành vòng xoáy tăng giá và nhu cầu hỗ trợ ngày càng lớn. Ngoài ra, cơ chế đặc biệt của Liên minh Châu Âu dành cho đầu tư năng lượng dự kiến chỉ có hiệu lực từ mùa thu, không thể giúp giảm giá nhiên liệu trong ngắn hạn.

Để tài trợ cho các khoản giảm giá, Chính phủ Ý sẽ áp dụng cơ chế thuế động (accise mobili) dựa trên phần thuế vượt mức trong tháng 6. Tuy nhiên, khoản thu này chỉ có thể hỗ trợ phần nào chi phí, do đó cần thêm các nguồn tài chính khác để đảm bảo kinh phí cho các biện pháp giảm giá. Ngoài ra, từ tháng 8, khoản thuế VAT thu được trong tháng 7 dự kiến cũng sẽ đóng góp hỗ trợ đáng kể.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.