Chính phủ Tây Ban Nha cứu ngân hàng Plus Ultra dựa trên cấu trúc cổ đông sai lệch

Vào tháng 3/2021, chính phủ Tây Ban Nha đã phê duyệt khoản cứu trợ 53 triệu euro cho hãng hàng không Plus Ultra dựa trên hồ sơ cổ đông do công ty trình bày lên SEPI (Cơ quan Nhà nước về Đầu tư Công nghiệp). Tuy nhiên, theo tài liệu mới được El Mundo tiếp cận, lời khai của ông Julio Martínez Sola - Chủ tịch hãng - lại cho thấy một thực tế khác biệt nghiêm trọng về cấu trúc cổ đông và quyền kiểm soát công ty vào thời điểm đó.

Ông Martínez Sola, khi ấy là phó chủ tịch của Plus Ultra, cho biết người nắm quyền kiểm soát thực tế là ông Rodolfo Reyes, một công dân Venezuela sở hữu 64% cổ phần và đồng thời là Giám đốc điều hành từ năm 2017 đến 2021. Ông Reyes được coi là người quyết định quyền lực tại công ty mà không thuộc nhóm cổ đông Tây Ban Nha như hồ sơ gửi SEPI thể hiện.

ASEA (Cơ quan An toàn Hàng không Tây Ban Nha) chỉ cấp phép khai thác cho các hãng hàng không đáp ứng yêu cầu biện pháp kiểm soát chủ sở hữu: ít nhất 50% cổ phần và quyền kiểm soát phải thuộc sở hữu nhà nước hoặc công dân Tây Ban Nha. Điều này nhằm đảm bảo hãng được coi là doanh nghiệp trong nước và đủ điều kiện nhận cứu trợ từ chính phủ.

Việc ông Rodolfo Reyes - người không phải công dân Tây Ban Nha - kiểm soát hiệu quả Plus Ultra trong giai đoạn trên khiến hãng có thể không hội đủ điều kiện để nhận khoản vay cứu trợ từ Quỹ hỗ trợ năng lực tài chính các doanh nghiệp chiến lược. Điều này làm dấy lên nghi vấn về tính hợp pháp của khoản cứu trợ 53 triệu euro được cấp.

Khi được gửi đến SEPI năm 2021, tài liệu công ty cho biết Snip Aviation với ông Reyes chỉ nắm 45,33% cổ phần, không phải 64%. Tuy nhiên, ông Martínez Sola khẳng định ông Reyes kiểm soát trực tiếp hai công ty Snip Aviation và FlySpain (sở hữu 11,47%), cộng dồn thành tỷ lệ kiểm soát thực tế cao hơn.

Deloitte, đơn vị tư vấn pháp lý của SEPI lúc đó, cũng xem hai công ty này là đối tác độc lập và không có thông tin về việc FlySpain đã được chuyển nhượng cho ông Reyes. SEPI có điều khoản yêu cầu công ty hoàn trả cứu trợ nếu cấu trúc cổ đông thay đổi vượt 50%, nhưng không thực thi khi Snip Aviation rút khỏi cổ đông năm 2025.

Đại diện Plus Ultra cho rằng ông Reyes chỉ là người đại diện cho Snip Aviation, trong đó cổ đông chính là vợ ông, bà Aurora López, mang quốc tịch Tây Ban Nha. Tuy nhiên, lời khai của ông Martínez Sola cho thấy sự kiểm soát thực sự nằm trong tay ông Reyes, tạo ra khoảng trống pháp lý đáng chú ý liên quan đến căn cứ cứu trợ tài chính.

ASEA quy định rằng bất kỳ thay đổi lớn nào về kiểm soát công ty từ phía cổ đông nước ngoài cần được thông báo. Quy định này nhằm ngăn chặn việc các nhóm cổ đông không thuộc EU chi phối quyền quyết định cuối cùng. Những bất đồng trong báo cáo cổ đông cùng lời khai mới dấy lên lo ngại về việc thực thi nghiêm ngặt các quy định này.

Điều này đặt ra nhiều câu hỏi về kiểm soát và minh bạch trong hoạt động của một hãng hàng không chiến lược được nhà nước Tây Ban Nha hỗ trợ, đồng thời có thể ảnh hưởng tới chính sách tài chính tương lai dành cho các doanh nghiệp có vốn nhà nước tham gia.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.