David Hearn và vụ kiện liên quan đến Reflecting Pool dưới thời Tổng thống Trump

Năm 1976, ngay sau kỷ niệm 200 năm thành lập nước Mỹ, David Hearn đã chèo chiếc ca nô mang biệt danh Queen Mary quanh Reflecting Pool - hồ nước phản chiếu nổi tiếng ở Washington D.C - trong một sự kiện nhằm quảng bá môn thể thao gắn liền với ông sau này tại Olympic. Gần 50 năm sau, vào ngày 19/6 năm nay, khi Mỹ chuẩn bị đón sinh nhật lần thứ 250, ông trở lại đây sau chuyến đạp xe dài, dừng chân tại hồ để quan sát hiện tượng lớp phủ chống thấm trôi nổi trên mặt nước, hậu quả của một dự án cải tạo vội vàng do Tổng thống Donald Trump chỉ đạo.

Ông đã chụp ảnh và thậm chí thò tay vào nước để kiểm tra tình trạng. Tuy nhiên, hành động này dẫn đến việc ông bị cảnh sát bắt, bị còng tay và bị giam giữ nhiều giờ đồng hồ. Các công tố viên liên bang cáo buộc ông "mạnh tay và manh động" có hành vi làm bong lớp phủ chống thấm khiến tài sản liên bang bị hư hại, có thể bị phạt đến 10 năm tù giam.

Luật sư của ông Hearn phản đối các cáo buộc này là vô lý, và đã nộp đơn yêu cầu bác bỏ vụ án trong đó họ có thể đưa ra bằng chứng hình ảnh chứng minh ông không gây thiệt hại lớn. Ông Hearn, người từng kinh doanh vật liệu chống thấm cho thuyền và ca nô trong nhiều năm, khẳng định mục đích chỉ là tìm hiểu tại sao lớp phủ của hồ lại hư hỏng chứ không có ý định phá hoại.

Vụ việc được báo giới gọi là hình ảnh tiêu biểu cho sự lạm quyền trong việc truy tố trong bối cảnh chính trường Mỹ. Reflecting Pool trở thành tâm điểm của một dự án gây tranh cãi dưới thời Tổng thống Trump với hợp đồng không đấu thầu cho nhà tài trợ thân tín, sự sửa chữa yếu kém gây hư hại, phủ nhận tình trạng thật và cuối cùng là việc truy cứu trách nhiệm những người bị xem là đối thủ chính trị. Trong quá trình đó, hồ xuất hiện nhiều hiện tượng ô nhiễm, rêu tảo phát triển, hóa chất bị đổ, thậm chí có cả hiện tượng vịt chết.

Sau vụ bắt giữ ông Hearn, lực lượng an ninh từ nhiều tiểu bang đã tập trung tại khu vực Reflecting Pool để hỗ trợ cho lễ kỷ niệm Quốc khánh Mỹ 4/7. Theo hồ sơ tòa án, ngày 20/7 đã có thêm ít nhất ba người khác bị tạm giữ với cáo buộc kéo lên những mảnh lớp phủ chống thấm trị giá dưới 1.000 USD, thuộc tội nhẹ với mức phạt tối đa 180 ngày tù. Những người này đều không nhận tội và được lệnh tránh xa hồ Reflecting Pool trong thời gian chờ xử lý.

Ông Hearn đối mặt với cáo buộc nghiêm trọng hơn, thuộc tội hình sự do thiệt hại trên 1.000 USD. U.S. Attorney Jeanine Pirro trong buổi họp báo ngày 2/7 mô tả vụ án là ưu tiên của Tổng thống, gọi hành vi của ông Hearn là "nỗ lực bạo lực xé lớp phủ hồ Reflecting Pool". Bà tiết lộ nhân chứng cho biết ông Hearn đã sử dụng cả hai tay để tháo lớp lót, gây hư hại diện tích khoảng hai mét vuông, đồng thời kêu gọi phóng viên theo dõi phiên xét xử để biết thêm chi tiết.

David Hearn lớn lên tại vùng Washington, D.C., với niềm đam mê chèo thuyền từ thời thơ ấu, tham gia các câu lạc bộ ca nô và luyện tập hằng ngày với anh em và bạn bè. Ông từng ba lần tham dự Thế vận hội mùa hè (1992, 1996, 2000), đồng thời là người gánh đuốc Olympic năm 1996 tại thủ đô Washington. Ông sở hữu tám danh hiệu vô địch thế giới, đồng thời năm 2005 được vinh danh trong Hội đồng danh vọng Thế vận hội Thể thao nước trắng quốc tế.

Sau khi giải nghệ, ông tiếp tục làm huấn luyện viên và kinh doanh vật liệu thủy phi cơ. Niềm quan tâm đến khoa học vật liệu khiến ông chú ý đến sự hư hỏng của Reflecting Pool, nhất là sau khi ông từng bán vật liệu chống thấm cho thuyền, dễ dàng nhận biết các dấu hiệu của hư hại và lỗi thi công.

Tại phiên tòa đầu tiên ngày 9/7, nhiều người đã tập trung bên ngoài Tòa án Tối cao District of Columbia để ủng hộ ông Hearn, trong đó có người mặc trang phục chèo thuyền cùng các biểu ngữ kêu gọi trả tự do cho ông và phản đối cáo buộc. Không khí phiên tòa rất chật chội; báo chí ngồi cả trong khu vực bồi thẩm đoàn nhằm theo dõi sát sao vụ xét xử.

Ông Hearn giữ quyền im lặng và phủ nhận mọi cáo trạng. Trong quá trình điều tra, phía công tố đã thu giữ điện thoại của ông với nghi vấn có những bức ảnh chứng minh ông có hành động gây hại Reflecting Pool, nhưng luật sư khẳng định ảnh chụp trên điện thoại sẽ làm sáng tỏ sự thật. Trong đơn yêu cầu bác bỏ vụ án, phía luật sư còn cho rằng chính phủ đã làm thay đổi hiện trạng Reflecting Pool bằng cách tháo cạn và sửa chữa trước, làm ảnh hưởng đến chứng cứ.

Nhiều người ủng hộ ông Hearn đánh giá cáo buộc là phi lý, đồng thời chỉ trích cách chính phủ xử lý dự án sửa chữa Reflecting Pool. Một số nhân vật từng chứng kiến và làm việc cùng ông cho rằng David Hearn là người dân tích cực trong hoạt động bảo vệ môi trường và cộng đồng, không thể là người có hành vi phá hoại.

Tổng thống Trump từng khẳng định có các hành vi phá hoại nghiêm trọng dưới dạng những vết rách dài đến 250 feet hoặc 300 yards tại Reflecting Pool do kẻ xấu gây ra. Tuy nhiên, khi hồ nhấn nước và kiểm tra kỹ lưỡng thì không thấy vết rách lớn nào tương tự được xác định, thay vào đó các lỗi tập trung ở các điểm nối vật liệu ứng dụng không đúng quy cách, điều này được giới chuyên gia xác định do sai sót trong thi công chứ không phải phá hoại.

Vụ án Hearn được xem là biểu tượng tranh cãi giữa sự thật, chính trị và pháp lý trong bối cảnh Mỹ hiện nay, với nhiều nhà bình luận đánh giá chính quyền liên bang đang tìm cách đổ lỗi cho cá nhân để che đậy những thiếu sót trong các dự án công cộng.

Trước sự hỗ trợ đông đảo, một trong những luật sư biện hộ cho Hearn, Norm Eisen - cựu lãnh đạo đạo đức Nhà Trắng dưới thời Obama, nhận định: "Không phải là tội khi chạm tay vào nước Reflecting Pool". Lời nói này cũng như nhiều chứng cứ khác phần nào làm nổi bật tính chất phức tạp của vụ án.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.