Mỹ tăng thuế nhập khẩu, đối tác thương mại phản ứng gay gắt về cáo buộc lao động cưỡng bức

Vào cuối ngày thứ Năm, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã ban hành mức thuế nhập khẩu bổ sung từ 10% đến 12,5% đối với hàng hóa từ 60 nền kinh tế, nhằm vào các quốc gia được cho là không áp dụng đủ các biện pháp cấm hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Các mức thuế mới có hiệu lực ngay sau khi mức thuế tạm thời do ông Trump áp đặt từng bị Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ hết hạn vào 12:01 sáng thứ Sáu.

Thông báo này làm dấy lên làn sóng phản đối mạnh mẽ từ phía các đối tác thương mại của Mỹ, gây căng thẳng trong quan hệ quốc tế khi nhiều nước cho rằng các biện pháp này không công bằng và dựa trên những cáo buộc thiếu căn cứ.

Bộ trưởng Thương mại Australia Don Farrell công khai phản bác các cáo buộc cho rằng Australia liên quan đến lao động cưỡng bức. Ông nhấn mạnh Australia là một quốc gia nghiêm túc trong việc phòng chống các hình thức nô lệ hiện đại, và cho rằng mức thuế mới tăng lên 12,5% từ mức 10% của năm ngoái là hoàn toàn không hợp lý.

"Chúng tôi tin rằng Australia là một trong những quốc gia nghiêm túc nhất thế giới trong việc xử lý vấn đề nô lệ hiện đại và sẽ tiếp tục giữ vững điều đó," ông Farrell phát biểu tại Adelaide. Ông cũng cho biết Australia sẽ tiếp tục vận động để đại diện thương mại Mỹ gỡ bỏ các mức thuế này đối với hàng hóa xuất khẩu của nước này.

Tương tự, Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon bày tỏ sự thất vọng và phản đối quyết định áp thuế 12,5% của Mỹ đối với hàng nhập khẩu từ New Zealand, cho rằng đây là hành động bất công và gây hại cho hoạt động thương mại. Ông nhấn mạnh báo cáo điều tra của Mỹ không cung cấp bằng chứng thuyết phục về lao động cưỡng bức tại New Zealand.

Cũng thể hiện quan điểm tương tự, Cao ủy Chính sách Đối ngoại Liên minh châu Âu Kaja Kallas phê bình lập trường của Mỹ, cho rằng các quy định lao động tại EU bảo vệ người lao động tốt hơn nhiều so với Mỹ, bao gồm kỳ nghỉ hưởng lương và điều kiện làm việc đảm bảo.

Nhật Bản chống đối mức thuế 12,5% áp dụng lên hàng xuất khẩu của mình với lý do Tokyo từng được chính quyền Trump cam kết sẽ không tăng thêm thuế trên nền tảng thỏa thuận mức thuế 10% ban đầu. Bộ trưởng Tổng vụ Nhật Bản Minoru Kihara cho biết đây là biện pháp đáng tiếc vì không có cơ sở về việc nhập khẩu hàng hóa được làm bằng lao động cưỡng bức tại Nhật Bản và ngành công nghiệp nước này tuân thủ quy định quốc tế.

Trong khi đó, Hàn Quốc cam kết duy trì trao đổi chặt chẽ với Mỹ nhằm duy trì lợi ích cân bằng giữa hai bên. Bộ Thương mại Hàn Quốc đánh giá việc đưa ra các mức thuế mới làm giảm phần nào sự bất ổn trong chính sách thương mại của Mỹ nhưng cuộc điều tra theo Phần 301 về việc xuất khẩu quá mức vẫn đang tiếp diễn. Bộ này cũng lưu ý mức thuế tổng cộng áp lên hàng xuất khẩu Hàn Quốc không vượt quá 15%.

Bà Wendy Cutler, cựu quan chức thương mại cấp cao Mỹ, nhận định các mức thuế mới không gây nhiều bất ngờ do chỉ dao động từ 10% đến 12,5%. Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ đã tiến hành điều tra bốn tháng để bảo đảm tuân thủ pháp luật theo Phần 301 của Luật Thương mại Mỹ năm 1974.

Bà Cutler cảnh báo rằng thời gian sẽ trả lời liệu lần áp thuế thứ ba này có được giữ vững qua các thách thức pháp lý hay không, tuy nhiên mức thuế hiện tại ít có khả năng bị các tòa án Mỹ bác bỏ hơn so với các biện pháp trước đó. Ngoài ra, bà lưu ý khả năng có thêm các đợt thuế khác vào mùa thu liên quan đến dư thừa công suất sản xuất của các đối tác thương mại.

Chuyên gia William Bratton thuộc BNP Paribas đánh giá các mức thuế mới có thể ít gây xáo trộn hơn khi Washington hiện chủ yếu tăng cường căng thẳng thương mại có kiểm soát, đồng thời ghi nhận nhiều loại sản phẩm được loại trừ khỏi thuế, nhất là những mặt hàng Mỹ không sản xuất, điều này giúp giảm thiểu phần nào tác động tiêu cực lên thị trường châu Á.

Tuy nhiên, bà Cutler cũng lưu ý mức thuế sẽ làm tăng giá cả cho cả người tiêu dùng cuối cùng và các doanh nghiệp nhập khẩu các loại linh kiện, thiết bị máy móc cần thiết.

Động thái áp thuế mới của Mỹ đặt ra thách thức lớn cho mối quan hệ thương mại quốc tế giữa Mỹ và nhiều đối tác quan trọng, đồng thời phản ánh hướng đi cứng rắn hơn trong chính sách thuế nhập khẩu nhằm giải quyết các cáo buộc về lao động cưỡng bức mà Mỹ đưa ra.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.