Chính phủ Tây Ban Nha đối mặt nhiều thách thức trọng yếu sau kỳ nghỉ hè

Chính phủ Tây Ban Nha rời kỳ nghỉ hè khi kinh tế đang có những tín hiệu tích cực với GDP quý II tăng 0,7%, trong khi thị trường lao động vẫn duy trì sức bền với tỷ lệ thất nghiệp dưới 10% và số lượng người có việc làm đạt mức cao kỷ lục. Dù vậy, ba thách thức lớn vẫn còn chờ đón chính quyền Pedro Sánchez khi mùa thu tới, gồm vấn đề nhà ở, cải tổ hệ thống tài chính và đề xuất ngân sách năm tới.

Trong tháng 7, Chính phủ đã phải hoãn gói biện pháp ứng phó với cuộc khủng hoảng nhà ở do sự phản đối gay gắt từ các phe nhóm Junts và Podemos. Kế hoạch dự kiến bao gồm kéo dài thời hạn thuê nhà, điều chỉnh pháp luật cho thuê theo mùa, hỗ trợ thuế cho chủ sở hữu và thay đổi luật đất đai theo yêu cầu của PNV. Tuy nhiên, do thiếu đồng thuận, kế hoạch này được dời sang tháng 9 nhằm tìm kiếm thêm sự thỏa thuận.

Vấn đề cung cấp nhà ở vẫn chưa được giải quyết căn bản khi thiếu hụt khoảng 750.000 căn hộ tiếp tục tăng lên hàng năm. Việc xây dựng thêm nhà ở được xem là biện pháp tất yếu về lâu dài, nhưng cần sửa đổi luật đất đai để tạo điều kiện thuận lợi hơn. Hiện các khoản đầu tư như 7 tỷ euro từ kế hoạch nhà nước và 12 tỷ euro cho quỹ cho thuê nhà giá rẻ chưa đủ để giải quyết tình trạng thiếu hụt.

Cuộc họp Hội đồng Chính sách Tài chính và Thuế dự kiến diễn ra ngày 4/9 cũng rơi vào trạng thái trì hoãn do các bên chưa thống nhất. Một số cộng đồng tự trị như Canaria đã thay đổi vị trí ủng hộ dự án cải tổ nhờ quỹ hỗ trợ đặc biệt, trong khi các khu vực do đảng PP lãnh đạo phản đối và đề nghị hoãn họp.

Bộ Tài chính đang cố gắng thuyết phục bằng cách tăng nguồn vốn tài chính cho các vùng.

Reform hệ thống tài chính bị trì trệ 12 năm kể từ lần cuối năm 2009 và chưa có dấu hiệu thông nhất. Việc sự kiện cải tổ diễn ra trên nền tảng thỏa thuận chính trị giữa Chính phủ và ERC cũng gây ra sự hoài nghi trong một số cộng đồng dẫn đến khó khăn thỏa hiệp.

Tây Ban Nha có thể trình bày dự thảo ngân sách cho năm tới nhưng việc thông qua được đánh giá là khó khăn. Sự trì hoãn kéo dài có thể khiến cả nhiệm kỳ không có ngân sách mới được phê duyệt, bất chấp sự hỗ trợ từ quỹ Next Generation.

Sự bác bỏ tại Quốc hội về giới hạn thâm hụt ngân sách khiến Chính phủ phải tìm cách đi theo con đường mới dựa trên phán quyết của Luật Sư Nhà nước. Tuy nhiên, giải pháp này vấp phải cảnh báo từ các chuyên gia tài chính về nguy cơ bị kiện lên Tòa án Hiến pháp.

Bộ trưởng Lao động Yolanda Díaz hiện cũng là ứng viên cho vị trí Tổng giám đốc Tổ chức Lao động Quốc tế đang phải đối mặt với các cam kết chưa được thực hiện như triển khai hệ thống quản lý thời gian làm việc. Ban đầu dự kiến hoàn thành từ đầu năm, sau đó hứa trước hè nhưng lại tiếp tục trì hoãn đến tháng 9. Mặt khác, cam kết cấm hấp thụ các khoản phụ cấp trong việc tăng lương tối thiểu vẫn chưa được hoàn tất do chờ văn bản gửi Hội đồng Nhà nước.

Chiến tranh tại Iran cũng đang ảnh hưởng đến kinh tế Tây Ban Nha khi lạm phát tăng lên 3,5% trong tháng 7 và dự báo chạm 4% vào tháng 8. Tác động này đang làm giảm sức mua và có thể khiến tiêu dùng chậm lại, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế chung.

Đáng chú ý, dù có những thách thức về kinh tế và chính trị quốc tế nhưng nền kinh tế Tây Ban Nha vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng khả quan, được dự báo đạt 2,6% trong năm nay nhờ tiêu dùng nội địa và đầu tư tích cực. Tuy nhiên, căng thẳng về nhà ở vẫn là điểm tối lớn cần giải quyết sớm để tạo nền tảng phát triển ổn định hơn.

Ngày 4/9 sẽ là mốc quan trọng để theo dõi tiến trình các dự án cải cách và gói giải pháp kinh tế mà Chính phủ đang cố gắng thúc đẩy trong bối cảnh môi trường quốc tế phức tạp.