Bối cảnh xung đột và vai trò của nhóm Houthi tại Yemen

Cuộc chiến giữa Mỹ và Iran trên khắp Trung Đông đã kéo dài suốt 5 tháng qua, trong đó Yemen hầu như không tham gia trực tiếp. Tình thế thay đổi vào ngày thứ Hai vừa qua, khi nhóm Houthi, một lực lượng nổi dậy hậu thuẫn bởi Iran kiểm soát phần lớn lãnh thổ Yemen, tuyên bố phong tỏa đường biển đối với Saudi Arabia – đồng minh chủ chốt của Mỹ trong khu vực. Đây được xem là một bước ngoặt có thể mở rộng cuộc xung đột và làm gián đoạn thêm nguồn năng lượng toàn cầu.

Houthi là nhóm nổi dậy đến từ vùng cao nguyên phía bắc Yemen, đã kiểm soát thủ đô Sana từ hơn một thập kỷ trước với sự giúp đỡ của Iran. Năm 2015, Saudi Arabia dẫn đầu chiến dịch quân sự nhằm đẩy lùi Houthi và khôi phục chính phủ Yemen được quốc tế công nhận, nhưng chiến dịch này thất bại và dẫn đến cuộc nội chiến kéo dài nhiều năm. Từ sau thỏa thuận ngừng bắn năm 2022, dòng chảy chiến sự tạm ổn định nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát trở lại.

Nguyên nhân căng thẳng gia tăng gần đây

Vụ việc leo thang bắt đầu khi tuần trước, Houthi cáo buộc Saudi Arabia không kích sân bay quốc tế chính của thủ đô Sana sau khi một chuyến bay Iran bị từ chối hạ cánh. Chính phủ Yemen thân Saudi đã nhận trách nhiệm vụ đánh phá, dù họ không có lực lượng không quân hoạt động độc lập và phụ thuộc lớn vào hỗ trợ quân sự từ nước láng giềng Saudi Arabia.