Kleingärten ở Đức: Giải pháp tự nhiên chống nóng và lưu trữ carbon

Kleingärten, hay các khu vườn nhỏ trong khu đô thị của Đức, đang được các chuyên gia quy hoạch đô thị xem như một phần của hệ thống hạ tầng khí hậu thiết yếu để đối phó với tình trạng nóng lên toàn cầu. Mặc dù các công viên lớn, nghĩa trang và rừng vẫn có hiệu quả làm mát rõ rệt hơn, các khu vườn nhỏ cũng đóng vai trò đáng kể trong việc bảo vệ người dân khỏi hiệu ứng đảo nhiệt đô thị, theo nghiên cứu mới nhất của Econics Institute.

Không chỉ phụ thuộc vào diện tích mà cách thức quản lý khu vườn cũng quyết định khả năng giảm nhiệt độ. Phương pháp canh tác thiên nhiên với sự có mặt của cây lớn, hạn chế bê tông hóa đất và sử dụng kỹ thuật như phủ lớp mùn thực vật giúp giữ ẩm đất và tiết kiệm nước được xem là tối ưu. Tại câu lạc bộ vườn Aronia ở Dresden, người dân thực hiện trồng trọt tự nhiên, hạn chế sử dụng hóa chất như phân bón nhân tạo, thuốc trừ sâu và không dùng than bùn.

Chủ tịch câu lạc bộ Sven-Karsten Kaiser nhấn mạnh việc “làm vườn cùng thiên nhiên, không chống lại thiên nhiên” có thể bảo vệ môi trường, đất và khí hậu cùng lúc. Việc sử dụng lớp phủ thực vật còn giúp hạn chế nước bốc hơi, giữ đất ẩm, từ đó duy trì sự sống của các sinh vật đất như giun và vi sinh vật, điều rất cần thiết trong bối cảnh nhiệt độ tăng cao và các đợt nắng nóng kéo dài dần trở nên phổ biến.

Không chỉ giúp chính khu vườn tránh bị ảnh hưởng bởi nhiệt, việc tập trung nhiều khu vườn nhỏ trong các thành phố còn tạo ra các vùng làm mát, tương tự như máy điều hòa tự nhiên. Nhà sinh thái học Pierre Ibisch từ Đại học Phát triển Bền vững Eberswalde cho biết, tại các khu vườn rộng lớn hơn, nhiệt độ bề mặt có thể giảm vài độ so với khu vực xung quanh vào những ngày nóng bức.

Các nghiên cứu dựa trên hình ảnh vệ tinh do Econics Institute thực hiện cũng khẳng định khả năng của các không gian xanh, trong đó có Kleingärten, trong việc giảm nhiệt và hỗ trợ lưu giữ nước mưa. Những khu vườn này được xem như "ốc đảo" đa chức năng, không chỉ làm giảm nhiệt độ mà còn cải thiện đa dạng sinh học trong đô thị.

Pierre Ibisch nhấn mạnh tiềm năng lớn hơn nữa của Kleingärten trong các khu đô thị, đặc biệt trong bối cảnh hiện đại, khi các thành phố đang phải thích nghi với các đợt nóng ngày càng kéo dài. Ông cho rằng các nhà quy hoạch cần tích hợp Kleingärten vào chiến lược phát triển không gian xanh nhằm tăng cường các yếu tố làm mát tự nhiên cho thành phố.

Hiện nay, tại Đức, có khoảng 867.092 khu vườn nhỏ được quản lý bởi Liên đoàn các hội vườn nhỏ Bundeshverband, với tổng diện tích lên tới 44.000 ha. Những khu vực này không chỉ là nơi để thư giãn và sản xuất thực phẩm cá nhân mà còn đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái đô thị.

Nghiên cứu của Đại học Humboldt Berlin chỉ ra rằng Kleingärten tại Berlin là các kho lưu trữ carbon tự nhiên quan trọng nhất so với các loại đất đai khác như rừng, công viên hay đất nông nghiệp. Trung bình, mỗi ha đất tại các khu vườn này chứa tới gần 200 tấn carbon trong đất và thảm thực vật, cao gấp đôi mức trung bình 91,6 tấn tại các khu vực khác.

Mặc dù các cây lớn không lưu giữ nhiều carbon bằng dự trữ đất giàu mùn, nhưng phương pháp canh tác thân thiện với thiên nhiên giúp tăng đáng kể hàm lượng carbon trong đất. Đây là một chỉ báo quan trọng cho thấy việc sử dụng vườn thiên nhiên không những giúp chống nóng mà còn góp phần vào việc giảm thiểu khí nhà kính.

Dù phương pháp canh tác tự nhiên được khuyến khích, nhiều người dân vẫn lo ngại về việc không kiểm soát được cỏ dại có thể làm giảm năng suất. Tại câu lạc bộ Aronia, các thành viên biết chọn lọc cỏ dại để giữ lợi ích sinh thái đồng thời đảm bảo năng suất vườn.

Chủ tịch Ines Schlatter của một hội vườn liền kề cũng bày tỏ sự hào hứng với mô hình canh tác thiên nhiên này, cho biết các thành viên có thể học hỏi và trao đổi kinh nghiệm rất hữu ích từ câu lạc bộ Aronia.

Nhờ đó, Kleingärten đang dần trở thành một phần không thể thiếu trong việc xây dựng các thành phố bền vững, xanh mát và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.