Chuyện ngạn ngữ Tamil 'Ontavantha Pidariyum Oor Pidariyum' và huyền thoại đằng sau

Câu tục ngữ Tamil "Ontavantha Pidariyum Oor Pidariyum Virattiyatham" thường dùng để mô tả sự thay thế thế lực cũ bởi một thế lực mới, giống như một người mới đến đã đẩy lùi sự hiện diện đã có từ lâu. Pidari là vị thần dân gian quyền lực và được tôn kính rộng rãi ở Tamil Nadu, đặc biệt trong nhiều làng quê nơi các đền thờ Pidari Amman được dựng lên như biểu tượng của sự bảo vệ và tín ngưỡng địa phương sâu sắc.

Theo nhà chuyên khảo tích nổi tiếng T. N. Subramanian, câu tục ngữ này có nguồn gốc gắn liền với làng Udayalur trong huyện Thanjavur, một khu vực giàu truyền thống và tín ngưỡng Tamil. Subramanian đã nghiên cứu và ghi chép câu chuyện này trong tác phẩm "T. N. Subramanian Katturaikal" do Quỹ YSSR xuất bản, góp phần làm sáng tỏ các gốc rễ lịch sử đằng sau những ngạn ngữ và truyền thuyết địa phương.

Tại Udayalur, tồn tại hai ngôi đền Pidari: một nằm bên bờ sông Mudikondan về phía bắc, thờ Chellama Kaliamman (còn gọi là Chelli hay Chellaiyi), vị thần hộ gia đình của nhiều hộ dân trong vùng. Ngôi đền còn lại, gần bể nước phía đông là nơi thờ Palkulathu Amman (hay Palkulathi). Mỗi ngôi đền đều tổ chức lễ hội hàng năm vào tháng Panguni của lịch Tamil, bắt đầu bằng nghi thức buộc vòng hộ mệnh (kappu) và kéo dài tám ngày với các hoạt động rước kiệu đặc sắc.

Trong lễ hội, tượng đá của các vị thần được đặt cố định trong đền, còn tượng đồng dùng trong các cuộc rước sẽ được cho lên kiệu trong đền Shiva gần đó và mang đến các đền thờ Pidari. Đặc biệt nghi lễ thực hiện vào thứ Tư tuần thứ ba trong lễ hội khi tượng Palkulathu Amman rước về gặp Chellama Kaliamman tại phía sau đền Shiva. Tại đây diễn ra màn biểu diễn diễn giải câu tục ngữ "Ontavantha Pidari, Oor Pidariai Virattiya Sambavam".

Khi kiệu thần rước đến, dân làng đón chờ với trống và nhạc cụ truyền thống, tiếng nhạc dừng lại vẫn chờ. Một người già đeo kappu bước lên cất tiếng hát, dân làng đáp lại “Ayya” theo từng câu hát. Khi hát tới câu "thurathivittalam" (ý chỉ đuổi đi), những người khiêng kiệu đột ngột chạy nhanh, không đi thẳng mà lượn qua mương, ruộng lúa, hành động biểu tượng cho cuộc "đuổi bắt" thần linh gây ấn tượng sâu sắc.

Sau đó, kiệu của Palkulathu Amman dẫn đầu đoàn rước trở về làng, được coi là thần lớn tuổi hơn, đi trước sau đó là Chellama Kaliamman.

Bể nước trước đền Palkulathu Amman mang tên Sheerapushkarani, còn gọi là Palkulam hoặc Vellaikulam. Một truyền thuyết dân gian kể rằng khi một thầy tu đạo Tantra từ Kerala tới Tamil Nadu, ông ta bảo các vị thần làng luân phiên khiêng kiệu mình cho đến ranh giới làng kế tiếp. Riêng Chellama Kaliamman từ chối khiêng kiệu và được cho là đã ẩn mình qua nhiều làng vì có tới một nghìn đầu.

Theo Subramanian, mặc dù nghi lễ dường như mô tả Chellama Kaliamman đẩy lùi Palkulathu Amman, ngôi đền của Palkulathu Amman vẫn tồn tại, không biến mất. Tuy nhiên, sự tồn tại một tượng thần nhỏ bằng đồng, chỉ cao khoảng một inch và chỉ nhìn thấy khi làm lễ tắm thần (abhishekam), đặt tại chân Palkulathu Amman, được cho là Katchi Amman, một vị thần từng rất mạnh mẽ và dữ dội.

Truyền thuyết kể rằng Adi Shankaracharya đã thuần phục sức mạnh dữ dội của Katchi Amman, chôn bà trong một cái giếng và thay bằng một bánh xe chakra. Subramanian đặt câu hỏi liệu Katchi Amman có phải chính là vị Pidari từng bị "đuổi" hay không, bởi niềm tin rằng Adi Shankara đã giảm cường độ dữ dội của Kamakshi cộng hưởng với quan điểm rằng ông có thể đã cho dựng tượng Chellama Kaliamman sau đó.

Qua đó, câu tục ngữ "Ontavantha Pidariyum Oor Pidariyum" chứa đựng ý niệm về sự thay thế, nhưng cũng phản ánh mối liên hệ sâu sắc trong tín ngưỡng dân gian Tamil về các vị thần và sự cân bằng quyền lực giữa họ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.