Tòa án Tây Ban Nha buộc Đại học Barcelona tái nhận giảng viên liên quan vụ lùm xùm Flecha

Tòa án hành chính số 14 tại Barcelona, Tây Ban Nha, vừa ra phán quyết hủy bỏ quyết định đình chỉ công tác của Đại học Barcelona (UB) đối với bà Lidia Puigvert, giảng viên khoa Xã hội học, người có liên quan đến các cáo buộc lạm dụng do giáo sư Ramón Flecha và những người tiếp cận ông này gây ra. Theo phán quyết được La Vanguardia tiếp cận, tòa án nhận định UB đã vi phạm quyền theo Điều 24.2 Hiến pháp Tây Ban Nha của bà Puigvert khi không cho bà được phát biểu hay trình bày trước khi quyết định tạm đình chỉ công tác.

Quyết định đình chỉ chỉ được phép thực hiện mà không cần nghe ý kiến nếu tồn tại sự cấp bách đặc biệt, tuy nhiên trong trường hợp này không có yếu tố đó. Đây đã là phán quyết thứ hai mà tòa án tuyên xử hủy bỏ các biện pháp tạm thời do UB áp dụng hồi tháng 12 năm trước. Phán quyết đầu tiên thuộc về trường hợp giảng viên Marta Soler, cũng là cộng sự gần gũi của Flecha, bị đình chỉ công tác mà không được nghe ý kiến trước đó.

Ban giám hiệu UB đã quyết định tạm đình chỉ công tác hai giảng viên này sau khi nhận được báo cáo từ một ủy ban chuyên gia do chính trường lập ra, bắt đầu từ sáu tháng trước dựa trên đơn tố cáo của 16 nhà nghiên cứu nữ. Báo cáo cảnh báo về các hành vi lạm dụng tình dục và lao động nghiêm trọng được cho là do giáo sư Flecha và những người xung quanh thực hiện. Ủy ban này đã thúc giục nhà trường áp dụng các biện pháp khẩn cấp do có sự lặp lại nhiều lần các bằng chứng và lời khai nghiêm trọng. Các dấu hiệu vi phạm cũng đã được UB chuyển cho Viện kiểm sát để điều tra hình sự. Tuy nhiên, UB vẫn duy trì mức lương cho hai giáo sư trong thời gian đình chỉ và các bà đã đệ đơn kháng cáo quyết định này.

Phán quyết mới của tòa án dựa trên nguyên tắc thống nhất pháp lý, khẳng định tôn trọng quyền của người lao động trong việc được nghe phản hồi trước khi hết nhiệm vụ. Tòa cũng không bác bỏ tính cần thiết của biện pháp tạm thời nhằm bảo vệ an toàn thành viên cộng đồng và hỗ trợ công tác điều tra, chỉ là cách thức thi hành chưa đúng quy trình. Nội dung phán quyết nhấn mạnh các hành vi bị tố cáo gồm dọa nạt tình dục, khủng hoảng tâm lý, đối xử tệ bạc thường xuyên, ép buộc tư tưởng và hành động, bóc lột trí tuệ, áp lực, sỉ nhục, kiểm soát cảm xúc… đồng thời xác nhận quyền được coi là vô tội của các bị đơn không bị vi phạm.

Đại học Barcelona đã lên tiếng rằng hai phán quyết do các thẩm phán khác nhau ban hành công nhận sự phù hợp và cần thiết của các biện pháp tạm thời mà trường đã áp dụng, chỉ bác bỏ về mặt thủ tục chưa cho nghe ý kiến trước. Trường hiện đang làm thủ tục nghe phản hồi của các giảng viên bị đình chỉ để phục hồi quyền hoặc cân nhắc các biện pháp mới. Về trường hợp của Marta Soler, UB đã hoàn thành việc thu thập ý kiến; còn bà Puigvert sẽ được mời trình bày trước khi quyết định cuối cùng được đưa ra.

Phán quyết có thể bị kháng cáo lên Tòa án Tối cao Công lý Catalonia, và UB đang cân nhắc áp dụng thủ tục này đối với quyết định liên quan bà Soler. Ngoài ra, tòa án từ chối yêu cầu của bên bào chữa bà Puigvert về việc buộc UB đưa ra tuyên bố công khai khôi phục danh dự và uy tín cho giáo sư này, vì vụ việc chỉ tập trung vào việc xác định quyền lợi và thủ tục pháp lý trong quá trình đình chỉ.

Phán quyết đã được nhóm CREA, tổ chức liên quan đến các nhà nghiên cứu nữ trong vụ việc, chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội. Trang web Diario Feminista, gần kề nhóm CREA, mô tả đây là hai tuyên bố pháp lý đầu tiên liên quan đến 16 cáo buộc ẩn danh chống lại một nhóm học giả nữ. Các nhà bị ảnh hưởng coi vụ việc là biểu hiện của “bạo lực cô lập” nhằm vào họ.

Các phán quyết này chỉ xử lý mặt hành chính về việc đình chỉ công tác, không ảnh hưởng đến quá trình điều tra hình sự đang diễn ra tại Viện kiểm sát Barcelona đối với giáo sư Flecha và những người liên quan vì các cáo buộc ép buộc tình dục, lạm dụng quyền lực, thao túng tâm lý, và bóc lột lao động. Sau hơn nửa năm điều tra, Viện kiểm sát tiếp tục lấy lời khai của những người tố cáo.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.