Bối cảnh và bài học từ quá khứ châu Âu
Hiện nay, sự tin tưởng trong khu vực Trung Đông và Trung Cận Đông đang ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ qua, khiến tình hình khu vực trở nên cực kỳ căng thẳng và có nguy cơ bùng phát xung đột. Tình trạng này gợi nhắc về thời điểm cuối thập niên 1960 tại châu Âu, khi lục địa này bị chia cắt sâu sắc, đỉnh điểm là bức tường Berlin cùng các cuộc khủng hoảng như cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba và sự kiện Liên Xô đàn áp phong trào Mùa Xuân Praha. Bối cảnh đó đã tạo nên sự chia rẽ chính trị và chiến tranh ủy nhiệm sâu sắc giữa các cường quốc.
Song trong bối cảnh khó khăn ấy, châu Âu đã kiến tạo thành công một sáng kiến an ninh hợp tác đầy tham vọng, bắt đầu từ đầu thập niên 1970 với sự tham gia của đại diện 35 quốc gia gồm cả các thành viên NATO, Warsaw Pact, các nước trung lập và phi liên kết. Sáng kiến này culminate in Bản Tuyên bố Helsinki năm 1975, đánh dấu một bước ngoặt trong chính sách xoa dịu Chiến tranh Lạnh, cho thấy tiến trình hợp tác có thể tạo dựng vừa tin tưởng lẫn hòa bình.
