Bác sĩ Australia gia nhập ISIS muốn trở về nước, chính phủ gặp khó khăn ngăn chặn

Tareq Kamleh, còn được biết đến với biệt danh "Dr Jihad", là một bác sĩ người Perth, Australia. Ông từng sống một cuộc sống tương đối bình thường trong thời gian đầu, tốt nghiệp từ trường công Lynwood Senior High và hoàn thành bằng y khoa được tài trợ bởi chính phủ. Ông cũng từng làm việc tại bệnh viện Princess Margaret với mức lương do chính quyền bang Tây Úc chi trả.

Tuy nhiên, trước năm 2013, lối sống của ông không có dấu hiệu là một người theo đạo Hồi thuần thành mà chủ yếu tập trung vào các hoạt động giải trí. Chỉ trong vòng hai năm sau đó, Kamleh đã bị ảnh hưởng và trở nên cực đoan hóa, quyết định gia nhập tổ chức ISIS ở Trung Đông để hỗ trợ cho nhóm khủng bố này trong việc thiết lập một nhà nước hồi giáo. Ông thậm chí xuất hiện trong một video tuyển mộ của ISIS quay tại Syria, nơi mà trước đó người ta tưởng ông đã tử vong do một cuộc không kích năm 2017.

Tuy nhiên, chính phủ Australia khẳng định công dân này vẫn giữ quốc tịch Australia, nên việc cấm ông trở về là một thách thức pháp lý lớn. Điều này khiến dư luận tranh luận về việc liệu chính phủ có thể đưa ra các biện pháp mạnh hơn để ngăn chặn những công dân đã gia nhập tổ chức khủng bố trở về hay không.

Chính quyền liên bang Australia cho biết hiện tại họ không có công cụ pháp lý đủ mạnh để ngăn cản Kamleh nhập cảnh, bởi hiến pháp bảo vệ quyền công dân, trong khi chính phủ bang và liên bang từng áp dụng các biện pháp nghiêm ngặt để ngăn chặn sự nhập cảnh của các cá nhân khác trong các trường hợp khác nhau, như người chưa tiêm chủng hay các rắc rối liên quan đến động vật đem vào nước.

Đặc biệt, các lệnh tạm thời cấm nhập cảnh (temporary exclusion orders) mà Bộ trưởng Nội vụ Tony Burke áp dụng cũng được cho là không đủ hiệu quả vì người bị áp dụng lệnh này có thể xin giấy phép và được cấp phép trở lại rất dễ dàng. Trường hợp của một cựu cô dâu ISIS là minh chứng khi người này sau khi bị cấm nhập cảnh đã xin được giấy phép trở về và hiện vẫn đang sinh sống ở Australia.

Nhiều ý kiến cho rằng chính phủ cần xem xét việc sửa đổi luật pháp hoặc thậm chí sửa đổi hiến pháp để có thể ngăn chặn những công dân từng ủng hộ hoặc trực tiếp tham gia vào các tổ chức khủng bố trở về nếu họ bị coi là mối đe dọa an ninh. Điều này từng được thực hiện nhiều lần trong lịch sử Australia, bao gồm cả việc thay đổi hiến pháp để áp đặt tuổi nghỉ hưu cho thẩm phán.

Cuộc tranh luận hiện nay tạo nên sự phân cực trong xã hội Australia, khi nhiều người cảm thấy luật pháp hiện hành không đủ cứng rắn trong việc bảo vệ an ninh quốc gia trước các mối đe dọa từ những phần tử như Kamleh.

Việc quản lý những cá nhân này không chỉ là vấn đề pháp lý phức tạp mà còn có ý nghĩa sâu rộng về chính sách an ninh và cách thức phục hồi sau khi những người này trải qua các hoạt động khủng bố ở nước ngoài.