Ed Miliband hội đàm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio giữa lúc căng thẳng với chính quyền Trump

Ed Miliband và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đồng thời có mặt tại Manila, Philippines để tham dự hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Cuộc gặp đánh dấu bước ra quốc tế đầu tiên của Miliband sau khi được Thủ tướng Andy Burnham bổ nhiệm làm Ngoại trưởng Anh. Việc này diễn ra chỉ một ngày sau khi có thông tin rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump rất tức giận trước quyết định trên.

Nhà Trắng bày tỏ "lo ngại sâu sắc" về sự bổ nhiệm của Miliband, trong bối cảnh Tổng thống Trump chưa quên những nhận xét gay gắt mà vị cựu lãnh đạo Công đảng Anh từng dành cho ông. Trong quá khứ, Miliband từng gọi Trump là "kẻ phân biệt chủng tộc, đối xử thiếu tôn trọng phụ nữ và thú nhận tội quấy rối" vào năm 2016.

Ngay sau khi được bổ nhiệm, Ed Miliband được cảnh báo về nhiệm vụ khó khăn trong việc khôi phục quan hệ ngoại giao với Mỹ, khi sự lựa chọn của Thủ tướng Burnham đã gây phẫn nộ trong chính quyền Trump. Burnham cũng từng bị miêu tả là "rất tự do" và chỉ là "thị trưởng một thị trấn" theo lời chủ tịch đảng Cộng hòa Mỹ.

Tuy nhiên, Miliband vẫn khẳng định quyết tâm trong vai trò Ngoại trưởng Anh và nhấn mạnh sự phối hợp quốc tế nhằm hạ nhiệt cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran, khi căng thẳng khu vực vùng Vịnh đang rất nghiêm trọng.

Tại hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN, Miliband lên tiếng về tác động sâu rộng của xung đột Iran - Mỹ đối với các nước ASEAN, từ ảnh hưởng đến kinh tế cho đến cuộc sống người dân và thuỷ thủ của nhiều quốc gia trong khu vực.

Ông cho biết Anh "sẽ làm việc tích cực cùng các đối tác quốc tế để tìm kiếm cách giảm căng thẳng và hướng tới giải pháp ngoại giao". Miliband nhấn mạnh rằng giải pháp cần đảm bảo việc mở lại eo biển Hormuz và bảo vệ quyền tự do hàng hải cơ bản.

Ông cũng hoan nghênh một bản ghi nhớ được ký kết tháng 6 giữa Mỹ và Iran về việc thông thương miễn phí phí qua eo biển Hormuz trong 60 ngày, dù nỗ lực thực thi thỏa thuận này bị cản trở sau các vụ Iran nhắm vào tàu chở dầu gần đây.

Tổng thống Trump đã nhiều lần lên tiếng gay gắt trên mạng xã hội Truth Social, tuyên bố sẽ đáp trả bằng hành động quân sự bất cứ khi nào Iran tấn công tàu qua eo biển Hormuz. Ông cảnh báo sẽ ném bom và phá huỷ một cây cầu hoặc nhà máy điện tại Tehran hoặc vùng lân cận.

Trước đó, Mỹ thực hiện nhiều đợt tấn công nhằm vào Iran. Phòng không Iran đã khai hỏa tại Tehran, trong khi các vụ bắn tên lửa ở Aqaba, Jordan, cũng như cảnh báo ở Bahrain và Saudi Arabia tăng mức độ căng thẳng. Quân đội Jordan khẳng định đã đánh chặn bốn quả tên lửa Iran và hai quả khác rơi xuống khu vực không người ở.

Sau khi trở thành Thủ tướng, Andy Burnham đã có cuộc gọi điện thoại với Tổng thống Trump, trong đó nhấn mạnh cam kết của Anh về quốc phòng, an ninh và đảm bảo tự do vận chuyển hàng hoá qua eo biển Hormuz để giữ ổn định chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trump đánh giá Burnham "đảm nhận công việc vĩ đại" và cam kết Mỹ sẽ hỗ trợ Anh. Dù vậy, dưới sự lãnh đạo của Burnham và Ngoại trưởng Miliband, Anh dự kiến sẽ tiếp tục cho phép Mỹ sử dụng căn cứ quân sự trên lãnh thổ nhằm đánh trả các hoạt động của Iran khi căng thẳng leo thang.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.