Bí mật chủ sở hữu các viện thăm dò dư luận lớn nhất tại Pháp

Viện thăm dò CSA ở Pháp hiện thuộc sở hữu của Havas từ năm 2015, một công ty con trong nhóm Bolloré. Tính đến đầu năm 2026, nhóm gia đình Bolloré vẫn nắm giữ hơn một nửa cổ phần của Havas, vừa trở thành doanh nghiệp đại chúng sau khi Vivendi tách thành bốn công ty riêng biệt cuối năm 2024. Nhà tỷ phú Vincent Bolloré còn trực tiếp sở hữu các hãng truyền thông như CNews, Europe 1, Journal du Dimanche (JDD) và Canal+. Sự gắn kết này khá nhạy cảm vì nhiều cuộc khảo sát của CSA được truyền thông của Bolloré sử dụng, trong đó có những tờ báo có quan điểm gần với phe cực hữu. Từ đầu năm nay, danh sách "nhân vật được yêu thích nhất ở Pháp" của JDD không còn do Ifop thực hiện mà chuyển giao cho CSA - cả hai đều thuộc sở hữu của tập đoàn Bolloré. Điều đáng chú ý là danh sách các nhân vật trong cuộc khảo sát mới đây có sự góp mặt của không ít gương mặt thuộc phe cực hữu. Một sự kiện khác được Le Monde lưu ý là 7 chính khách đứng đầu bảng xếp hạng đều do nhà xuất bản Fayard công bố, đơn vị cũng nằm trong hệ sinh thái Bolloré.

OpinionWay, một trong các viện khảo sát lớn tại Pháp, hiện phần lớn (75%) thuộc về nhóm Les Echos-Le Parisien, một công ty con của tập đoàn LVMH do Bernand Arnault làm chủ. Sự gắn kết này tạo ra nghi ngại về tính khách quan, đặc biệt khi những cuộc khảo sát của OpinionWay từng được sử dụng bởi các phương tiện truyền thông trong cùng hệ thống của Arnault. Trang Bon Pote chỉ ra hai ví dụ chính liên quan đến chính trị là thái độ phản đối thuế Zucman của Arnault và sự ủng hộ cá nhân ông dành cho Donald Trump vài tháng sau khi vị tổng thống Mỹ nhậm chức. Theo một nguồn tin từ tờ Informé công bố tháng 5, LVMH dự kiến sẽ rút vốn khỏi OpinionWay trong thời gian tới. Giới chuyên gia nhận định sự trùng lặp giữa quyền sở hữu báo chí và viện thăm dò có thể ảnh hưởng tiêu cực đến độ tin cậy và tính độc lập của các kết quả khảo sát.

Trong khi CSA và OpinionWay bị đặt nghi vấn về quyền lực đằng sau, Ifop và Ipsos nổi lên như những viện thăm dò có vốn sở hữu đa dạng và ít bị chi phối bởi các nhóm truyền thông lớn. Ifop, viện thăm dò lâu đời nhất Pháp, được sáng lập từ năm 1938, hiện hoạt động dưới sự quản lý của quỹ đầu tư LFPI, không thuộc tập đoàn truyền thông nào. Giám đốc Ifop là ông Frédéric Dabi, và viện này được đánh giá là "có sự độc lập hơn cả về vốn" trong lĩnh vực thăm dò tại Pháp, theo chuyên trang Geopix.

Trường hợp Ipsos cũng tương tự, đơn vị sáng lập Didier Truchot vẫn giữ vị trí cổ đông lớn nhất dù công ty đã niêm yết trên thị trường chứng khoán với nhiều nhà đầu tư tổ chức góp vốn. Năm 2025, Ipsos mở rộng quy mô khi sáp nhập thêm viện thăm dò BVA. Ban điều hành của Ipsos có sự hiện diện của ông Brice Teinturier giữ vai trò phó tổng giám đốc, đồng thời ông cùng với Frédéric Dabi của Ifop là hai nhà phân tích được truyền thông trích dẫn nhiều nhất tại Pháp, theo Geopix.

Những viện thăm dò dư luận lớn như CSA, OpinionWay, Ifop và Ipsos góp phần quan trọng trong việc phản ánh xu hướng chính trị và xã hội ở Pháp. Tuy nhiên, cơ cấu sở hữu và mối quan hệ giữa các viện này với các nhóm truyền thông hoặc tỷ phú quyền lực ảnh hưởng không nhỏ đến việc công bố và cách diễn giải các kết quả.

Việc một số viện thăm dò được kiểm soát bởi các doanh nhân hoặc các tập đoàn có quan điểm chính trị cụ thể có thể tạo ra sự nghi ngờ về tính khách quan và độc lập trong các khảo sát. Điều này đặc biệt nhạy cảm trong bối cảnh chính trị nhiều biến động và các cuộc bầu cử quan trọng đang diễn ra tại Pháp.

Ngược lại, các viện thăm dò độc lập hơn như Ifop và Ipsos nhận được sự đánh giá cao về uy tín bởi không chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các nhóm truyền thông lớn hay đại gia tài chính. Điều này góp phần làm tăng độ tin cậy của các nghiên cứu xã hội và chính trị mà họ công bố.

Việc hiểu rõ ai là chủ sở hữu các viện thăm dò giúp công chúng và giới quan sát có cái nhìn toàn diện hơn về nguồn gốc của các số liệu được sử dụng hoặc trích dẫn rộng rãi trong các cuộc tranh luận công khai tại Pháp.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.