Người sống sót trong vụ cháy Tai Po tại Hồng Kông lên tiếng chỉ trích chính quyền thiếu trách nhiệm

Cuộc họp xét xử cuối cùng của hội đồng điều tra độc lập vụ cháy nghiêm trọng tại Wang Fuk Court thuộc khu Tai Po, Hồng Kông đã kết thúc sau 30 phiên làm việc kéo dài bốn tháng. Vụ cháy xảy ra vào tháng 11 năm ngoái đã cướp đi sinh mạng của 168 người và khiến khoảng 5.000 cư dân phải di dời. Nhiều người sống sót bày tỏ sự tức giận và mệt mỏi khi chứng kiến cuộc điều tra, đồng thời cho rằng đây chỉ là bước khởi đầu trong hành trình tìm kiếm công lý. Yip Ka-kui, một cựu cư dân Wang Tai House, đã mất vợ trong vụ cháy, khẳng định trước báo South China Morning Post rằng phiên điều trần cuối cùng chưa phải là hồi kết mà chỉ là điểm bắt đầu để làm sáng tỏ sự thật và giành lại công bằng cho các nạn nhân.

Vẫn xúc động sau phiên tòa, Yip đánh giá bài phát biểu bế mạc của luật sư chính của hội đồng, Victor Dawes SC, rất chân thành và ấm áp, thể hiện sự tận tâm trong việc trình bày câu chuyện của 168 nạn nhân. Ngược lại, phát biểu của luật sư chính phủ Jenkin Suen SC được ông mô tả là lạnh lùng, thiếu cảm xúc và cố tránh né trách nhiệm quản lý.

Trong ngày họp cuối, luật sư Dawes chỉ trích nhà thầu và tư vấn chịu trách nhiệm dự án cải tạo trị giá 336 triệu HKD (42,9 triệu USD) của khu chung cư do cắt xén nguyên vật liệu, làm giả giấy chứng nhận và gian lận các quy định an toàn, dẫn trực tiếp tới nguy cơ cháy. Bên cạnh đó, sự phụ thuộc của chính quyền vào các đơn vị tư nhân trong công tác kiểm soát cũng tạo ra những kẽ hở khiến nguy cơ an toàn bị bỏ qua.

Phía chính phủ, đại diện bởi luật sư Suen, khẳng định vai trò của các cơ quan có phương diện phụ liên quan đến vụ cháy, trong khi nguyên nhân chính thuộc về hành vi gian dối và không hành động của các nhà thầu, những người đã lợi dụng hệ thống quản lý dựa trên niềm tin. Ông cảnh báo không nên xem yếu điểm trong hệ thống là nguyên nhân chủ yếu gây ra thảm họa.

Leung Ho-hin, cư dân Wang Shing House và người đã tham gia trình bày trước hội đồng, nhận định rằng kết thúc phiên điều trần chỉ là kết thúc một chương, nhưng chưa chấm dứt toàn bộ vụ việc. Ông cho rằng chính quyền không nên đóng vai nạn nhân của sự gian dối và phủi trách nhiệm, đồng thời chỉ trích việc Peggy Wong Pik-kiu – một nghị viên địa phương có liên quan đến việc thu thập phiếu đại diện chiếm 20-25% quyền sở hữu – từ chối ra điều trần trực tiếp.

Sự vắng mặt của một số bên liên quan đã hạn chế phạm vi kết luận của hội đồng, đồng thời người dân mong muốn các cơ quan chức năng đẩy nhanh tiến trình truy cứu trách nhiệm và cân nhắc khởi kiện dân sự. Đáng chú ý, hội đồng điều tra không có quyền triệu tập bắt buộc hay ban lệnh bắt giữ, nhưng thời gian tiến hành lại được đánh giá là nhanh hơn so với ủy ban điều tra có thẩm quyền pháp lý.

Patrick Liu, cư dân 37 tuổi của Wang Shing House, cho biết những cảm xúc về tổ ấm bị mất vẫn còn nguyên vẹn. Anh xem việc điều tra như lời giải thích cho những gì đã xảy ra. Anh nhấn mạnh đây mới chỉ là kết thúc nửa đầu của quá trình còn dài phía trước khi báo cáo cuối cùng được công bố, và kêu gọi cả các nhà thầu lẫn cơ quan chức năng phải chịu trách nhiệm minh bạch.

Mẹ anh, bà Peggy Liu, 72 tuổi, đã lần đầu tiên tham dự phiên tòa cuối cùng. Bà xúc động bày tỏ sự nuối tiếc khi chưa từng có lời xin lỗi hay thừa nhận sai phạm chính thức nào sau thảm họa cháy nổ. Bà tin rằng nếu mỗi bên liên quan chịu một phần trách nhiệm thì thảm họa có thể đã được ngăn ngừa.

Dorz Cheung, một cư dân 34 tuổi từng sống cùng bà ngoại trong Wang Sun House, bày tỏ cảm giác bất lực và kiệt sức khi theo dõi các phiên điều trần, do những quyết định tại đây ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống tái định cư và các cuộc họp sắp tới của chủ sở hữu căn hộ.

Ban quản lý Hop On, cơ quan được chính phủ chỉ định quản lý Wang Fuk Court, sẽ tổ chức cuộc họp đại hội bất thường cho các chủ sở hữu vào Chủ nhật tới đây sau nhiều lần trì hoãn.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.