Tòa án đặc biệt nhanh ở Ấn Độ chậm lại khi số vụ án tồn đọng lên đến gần 2,5 lakh

Chính phủ Ấn Độ đã triển khai Tòa án đặc biệt nhanh (Fast-Track Special Courts - FTSCs) từ tháng 10 năm 2019 nhằm xử lý nhanh các vụ án nhạy cảm, đặc biệt là các vụ xâm phạm tình dục và liên quan Luật Bảo vệ Trẻ em khỏi các hành vi Xâm hại Tình dục (POCSO). Tuy nhiên, theo phân tích dữ liệu của The Times of India, các FTSC hiện đang đối mặt với tình trạng tồn đọng gia tăng, dù năng lực xét xử có mở rộng. Năm 2025, các FTSC chỉ giải quyết được khoảng 66.500 vụ án, giảm 22% so với con số 85.595 vụ năm 2024.

Đáng chú ý, số vụ án tồn đọng đã tăng từ hơn 2 lakh vào cuối năm 2024 lên gần 2,5 lakh vào cuối năm 2025, chứng tỏ lượng vụ án mới phát sinh vẫn vượt quá số vụ được xử lý, tạo áp lực ngày càng lớn lên hệ thống tòa án này.

Thực trạng này cho thấy các vấn đề mang tính cơ cấu hơn là tạm thời. FTSC được thành lập nhằm rút ngắn thời gian chờ đợi của nạn nhân trong các vụ án nghiêm trọng, tuy nhiên sự gia tăng số vụ án mới, tình trạng thiếu hụt nhân sự tư pháp, cũng như hạn chế về cơ sở hạ tầng và phòng xử án đã làm gia tăng tình trạng tồn đọng.

Tính đến thời điểm hiện tại, chương trình FTSC vận hành 775 tòa án trên toàn quốc, trong đó có 398 tòa án chuyên biệt xử các vụ án liên quan POCSO. Mục tiêu ban đầu là vận hành ít nhất 790 tòa án tương tự, nhưng con số thực tế vẫn chưa đạt được. Kể từ khi thành lập, các tòa án này đã xử lý khoảng 3,9 lakh vụ án, song với số vụ tồn đọng gần 2,5 lakh, kết quả chưa tạo hiệu quả giảm tồn đọng bền vững.

Số liệu cho thấy sự chênh lệch đáng kể giữa các bang Ấn Độ về mức độ tồn đọng trên mỗi tòa án, phụ thuộc không chỉ vào số lượng tòa án mà còn do nguồn nhân lực, hạ tầng và số vụ án mới. Một số bang duy trì tồn đọng thấp, trong khi nhiều nơi khác chịu áp lực công việc nặng nề.

Đáng lưu ý, FTSC là chương trình mới được chính phủ trung ương khởi xướng vào tháng 10/2019, tập trung xử lý các vụ án xâm hại tình dục theo Luật POCSO và các vụ án hiếp dâm nghiêm trọng. Chương trình này kéo dài đến tháng 9 năm 2026. Đây là phân biệt với các Tòa án nhanh ban đầu được thành lập gần 20 năm trước, hiện vẫn hoạt động với gần 880 tòa án trên toàn quốc.

Các Tòa án nhanh này đã xử lý hơn 1,3 triệu vụ trong năm 2025, tăng so với 1,17 triệu vụ năm 2024, dù thấp hơn các năm trước đó. Tuy nhiên, dữ liệu tồn đọng cụ thể theo năm của các Tòa án nhanh này chưa được công bố chính thức.

Tòa án nhanh đầu tiên tại Ấn Độ được thành lập năm 2000 dựa trên khuyến nghị của Ủy ban Tài chính lần thứ 11 nhằm giải quyết nhanh các vụ án kéo dài và giảm số lượng tù nhân chưa được xét xử. Chính phủ liên bang tài trợ chương trình này cho đến năm 2011, sau đó các bang tự chịu trách nhiệm kinh phí.

Kể từ sau vụ án Nirbhaya năm 2012, áp lực xã hội buộc hệ thống tư pháp tăng tốc hơn với các vụ án tội phạm tình dục khiến chương trình phát triển theo hướng thành lập thêm nhiều Tòa án nhanh. Chương trình FTSC theo quỹ Nirbhaya được ra mắt vào năm 2019, trong khi các Tòa án nhanh truyền thống vẫn do chính quyền bang và các tòa cao cấp quản lý.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.