Thành phố pháo đài Naarden nổi bật với hệ thống phòng thủ bằng nước và lịch sử đẫm máu

Naarden thuộc tỉnh Bắc Holland của Hà Lan, cách Amsterdam khoảng một giờ đi xe đạp, là một trong những thành phố pháo đài được bảo tồn tốt nhất ở châu Âu. Đặc trưng của Naarden là hình dạng sao với sáu bảo tàng nhô ra như mũi tên, được bao bọc bởi hào nước, mang đến vẻ đẹp hoàn hảo khi nhìn từ trên cao. Chính sự độc đáo về mặt kiến trúc khiến nhiều du khách tìm đến đây chỉ để chiêm ngưỡng toàn cảnh.

Bên cạnh kiến trúc, Naarden còn ghi dấu ấn qua các điểm tham quan văn hóa nổi bật. Nhà thờ Grote Kerk được mệnh danh là "Nhà nguyện Sistine của phương Bắc" với những bức họa trần nhà rộng khoảng 700 m2, được sơn vẽ từ thế kỷ 16 dựa trên cảm hứng từ Albrecht Dürer. Ngoài ra, bảo tàng thành phố pháo đài tại bastion Turfpoort thu hút khoảng 20.000 lượt khách mỗi năm, trong đó có nhiều du khách quốc tế với sự trợ giúp của thiết bị thuyết minh đa ngôn ngữ.

Naarden không chỉ là viên ngọc kiến trúc, mà còn là chứng nhân lịch sử với một giai đoạn đen tối kéo dài từ năm 1572 trong cuộc Chiến tranh Tám mươi năm. Lúc bấy giờ, sau sáu ngày bao vây dưới áp lực nạn đói và khí hậu khắc nghiệt, thành phố thất thủ trước quân đội Tây Ban Nha. Quân đội Tây Ban Nha cam kết ban ơn tha mạng, nhưng rồi lại thực hiện một cuộc thảm sát tàn bạo khiến khoảng 800 cư dân bị giết hại, chỉ có 60 người sống sót. Toàn bộ thành phố hầu như bị thiêu rụi, chỉ còn lại vài công trình xây bằng đá, nổi bật nhất là nhà thờ và tu viện.

Điều này được ghi dấu bằng một phù điêu trên façade tòa thị chính cũ, nơi các nạn nhân phải tập trung để tuyên thệ trung thành, sau đó bị sát hại một cách dã man, bao gồm cả phụ nữ và trẻ sơ sinh. Câu chuyện vẫn còn in đậm trong ký ức tập thể của người Hà Lan và là một điểm nhấn bi thương lịch sử của Naarden.

Du khách có thể tiếp cận sâu sắc hơn với văn hóa và lịch sử Naarden thông qua các hoạt động tại nhà thờ Grote Kerk. Tại đây, quá trình phục chế mái vòm gỗ sơn thế kỷ 16 đang diễn ra và sẽ kéo dài đến tháng 8 năm 2026. Quá trình này do các chuyên gia thực hiện, trong đó có Maurice Steemers, người cố định từng mảnh gỗ nhỏ với keo làm từ chất liệu tự nhiên, giữ gìn các bức tranh tường lâu đời trải rộng trên gần 1.550 tấm gỗ sồi.

Khách tham quan được phép lên nền trèo cao trong các nhóm nhỏ theo hướng dẫn để quan sát trực tiếp quá trình phục chế hiếm hoi này. Bên cạnh đó, bảo tàng tôn vinh Johann Amos Comenius, nhà triết học, giáo dục và thần học người vùng Moravia, cũng thu hút du khách, nhất là từ Cộng hòa Czech, quốc gia nơi ông sinh ra và được coi trọng với hình ảnh trên tiền giấy 200 korun.

Bảo tàng pháo đài Naarden còn có hoạt động thú vị vào các ngày chủ nhật thứ ba từ tháng 3 đến tháng 10, khi các tình nguyện viên tái hiện nạp đạn cho súng thần công của thế kỷ 17. Do quy định nghiêm ngặt về an toàn, mỗi phát bắn chỉ dùng khoảng 80 gram thuốc súng và đạn giả làm từ cỏ thay vì đạn thật, mang lại trải nghiệm vừa sinh động vừa an toàn cho khách tham quan.

Hans van Mierlo, tình nguyện viên đã đồng hành gần 50 năm tại bảo tàng, là người có thể cung cấp những câu chuyện chi tiết chẳng hạn về các dụng cụ nạp đạn, cách xử lý khói thuốc để tránh ngạt hay bí quyết chiến thuật phòng thủ thành phố bằng hệ thống pháo đặt trong các vị trí bọc bởi những bức tường dày đến hai mét.

Naarden nằm tại vùng Gooiland, cách Amsterdam khoảng 20 km về phía đông nam. Du khách có thể dễ dàng đến đây bằng tàu hỏa đến Ga Naarden-Bussum và đi bộ hoặc thuê xe đạp khoảng 2 km để vào thành phố pháo đài. Giá vé vào bảo tàng pháo đài là 13,5 euro bao gồm thuyết minh đa ngôn ngữ. Thông tin chi tiết có thể truy cập trên trang vestingmuseum.nl và grotekerknaarden.nl.

Truyền thống xây dựng pháo đài sao không chỉ đặc trưng cho Naarden mà còn xuất hiện ở nhiều nơi khác như Brielle, Bourtange hay Heusden tại Hà Lan. Ở châu Âu, các pháo đài hình sao nổi tiếng khác gồm Palmanova ở biên giới Ý-Slovenia, Neuf-Brisach bên bờ sông Rhine của Pháp do kiến trúc sư Sébastien Le Prestre de Vauban thiết kế, và pháo đài Carcassonne ở Nam Pháp, được coi là pháo đài rộng lớn nhất châu Âu trên một ngọn đồi.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.