Dự thảo điều chỉnh biểu giá điện tại Ba Lan hứa hẹn mang lại tiết kiệm lớn cho ngành công nghiệp

Giữa tháng 11, Bộ Năng lượng Ba Lan đã thành lập một nhóm chuyên gia đặc biệt nhằm xây dựng các khuyến nghị về cách thức thiết lập và tính toán biểu giá điện, đặc biệt tập trung vào ngành công nghiệp sử dụng nhiều điện năng. Dự thảo quy định mới được xem là kết quả bước đầu của nhóm này, với mục tiêu phản ánh chính xác hơn chi phí sử dụng Hệ thống Điện Quốc gia (KSE) và điều chỉnh biểu giá mạng lưới điện (cả phần cố định và biến đổi) để giảm gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp công nghiệp vốn đang đối mặt với giá điện nằm trong nhóm cao nhất châu Âu.

Mục tiêu của dự thảo là cập nhật các giải pháp biểu giá hiện hành cho phù hợp với những thay đổi lớn trong ngành điện, như sự gia tăng của nguồn năng lượng tái tạo (OZE), quá trình điện khí hóa nền kinh tế và tầm quan trọng ngày càng tăng của tính linh hoạt trong tiêu thụ điện. Dự thảo đề xuất cơ chế nhằm đảm bảo các nhóm người dùng mạng lưới được tính phí tương xứng với chi phí thực tế mà họ gây ra cho hệ thống, đồng thời giữ nguyên tính minh bạch và bảo vệ người tiêu dùng khỏi mức phí không hợp lý. Bộ Năng lượng nhấn mạnh rằng việc cập nhật này là cần thiết trong bối cảnh những thay đổi cấu trúc ngành điện và kỹ thuật - kinh tế hiện tại.

Từ năm 2021, Ba Lan chứng kiến xu hướng giảm lượng điện cung cấp từ lưới đến khách hàng cuối cùng, đặc biệt ở nhóm khách hàng lớn kết nối với mạng lưới điện áp cao (110 kV trở lên), giảm khoảng 10% tương đương hơn 2,8 TWh. Nguyên nhân này gây áp lực tăng chi phí cố định cho những khách hàng còn lại do chi phí mạng lưới chủ yếu mang tính cố định nhưng được phân bổ trên khối lượng tiêu thụ giảm.

Để giảm bớt áp lực này, dự thảo đề xuất định nghĩa lại một nhóm khách hàng mới: các doanh nghiệp sử dụng mạng 110 kV trở lên và tiêu thụ ít nhất 100 GWh mỗi năm cho mục đích sản xuất riêng tại cơ sở, được hưởng mức giảm значительный cả phần phí cố định và biến đổi trong biểu giá mạng lưới.

Bên cạnh đó, dự thảo đưa ra cơ chế phân chia theo vùng thời gian cho khoản phí chất lượng, khuyến khích việc sử dụng điện vào những giờ có giá rẻ do nguồn năng lượng tái tạo cao. Đồng thời, đề xuất loại bỏ định nghĩa về "khách hàng đặc biệt" trong khoản phí chất lượng.

Dự thảo cũng đề xuất quy định rõ cách tính "phí đoàn kết" đối với điện được cung cấp qua đường dây trực tiếp, một khoản phí hiện chưa được xác định trong quy định hiện hành dù một số doanh nghiệp cho rằng nó gây cản trở phát triển kết nối trực tiếp giữa nguồn điện và khách hàng.

Về hóa đơn điện, dự thảo kiến nghị loại bỏ phí thuê bao trong phần phân phối do chi phí đo đếm giảm nhờ việc sử dụng nhiều công tơ đo từ xa hơn. Thay vào đó, chi phí liên quan đến đo và kiểm soát sẽ được gộp vào phần phí cố định của biểu giá mạng lưới, giúp hóa đơn đơn giản và dễ hiểu hơn cho khách hàng cuối.

Thêm vào đó, dự thảo đưa ra đề xuất áp dụng phí thuê bao trong phần thương mại điện, tách riêng chi phí cố định của hoạt động thương mại ra khỏi phí biến đổi. Như vậy, việc điều chỉnh sẽ tạo điều kiện so sánh minh bạch hơn giữa các biểu giá điều chỉnh và giá thị trường, hỗ trợ khách hàng lựa chọn sản phẩm phù hợp.

Một điểm đáng chú ý khác là dự thảo dự kiến bỏ yêu cầu thể hiện tỷ lệ phần trăm cấu trúc chi phí trên hóa đơn điện cho người tiêu dùng trong hộ gia đình. Bộ Năng lượng cho rằng việc này giúp giảm chi phí lập hóa đơn và đơn giản hóa thông tin cho khách hàng, dù trước đây mục đích là để khách hàng hiểu rõ thành phần chi phí điện. Tuy nhiên, theo dữ liệu của Cơ quan Quản lý Năng lượng Ba Lan, đa số khách hàng vẫn thấy hóa đơn điện chưa dễ hiểu.

Theo đánh giá tác động của dự thảo, với giả định giảm 10% phí cố định và 50% phí biến đổi trong biểu giá mạng lưới điện cho nhóm khách hàng công nghiệp lớn nêu trên, dự kiến tổng lợi ích tiết kiệm lên đến khoảng 316 triệu zloty mỗi năm.

Đối với các khách hàng không thuộc nhóm tiêu thụ lớn này, ảnh hưởng đến mức phí mạng lưới sẽ phụ thuộc vào cấu trúc tiêu thụ điện và tỷ trọng đóng góp chi phí phân phối của từng nhóm. Bộ Năng lượng dự kiến rằng các ưu đãi dành cho nhóm lớn có thể dẫn đến điều chỉnh chi phí cho những khách hàng khác, song mức độ ảnh hưởng chính xác sẽ quyết định bởi hồ sơ tiêu thụ và biểu giá cụ thể của từng khách hàng.

Dự thảo đang được đưa ra xem xét nhằm phù hợp với nhu cầu phát triển và bảo đảm công bằng trong ngành điện Ba Lan, hỗ trợ ngành công nghiệp duy trì khả năng cạnh tranh trong bối cảnh chi phí năng lượng ngày càng được quan tâm.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.