Chuyên gia nghi vấn giảm phát thải methane từ mỏ than châu Âu có thể bị đánh giá sai

Nhà vật lý Jaroslaw Necki, chuyên gia đầu ngành về phát thải methane tại Học viện Khai thác và Luyện kim Krakow, Ba Lan, đã bày tỏ sự hoài nghi nghiêm trọng đối với kết quả báo cáo của Liên minh châu Âu về phát thải khí methane tại các mỏ than trên đại lục. Theo báo cáo chính thức, mức phát thải methane ở hai mỏ than nâu lộ thiên lớn nhất Ba Lan là Belchatow và Turow trong năm 2024 thấp hơn khoảng một nghìn lần so với các phép đo độc lập trong 20 năm qua. Tại Cộng hòa Czech, phát thải giảm 91% và ở Đức, chín trong mười mỏ than nâu cũng báo cáo mức giảm trung bình 64% so với năm trước đó.

Tuy nhiên, Necki và nhiều chuyên gia khác đều nghi ngờ tính xác thực của những con số này bởi sự sụt giảm quá đột ngột không thể được giải thích chỉ bằng việc giảm sản lượng than. Họ cho rằng nguyên nhân chính là sự thay đổi trong phương pháp đo đạc phát thải do EU thực hiện nhằm kiểm soát khí methane, nhưng lại tạo điều kiện để các nhà khai thác mỏ tự đánh giá kết quả của mình. Điều này khiến các cơ quan và công ty có thể đánh giá quá cao tiến độ giảm phát thải, trong khi đánh giá thấp mức độ hành động cần thiết.

Trước khi có quy định mới, các mỏ than lộ thiên thường áp dụng hệ số phát thải dựa trên công thức quốc gia để ước tính lượng methane thải ra môi trường. Từ năm 2023, EU yêu cầu các nhà khai thác phải tự xác định hệ số phát thải dựa trên thử nghiệm đặc thù tại mỗi mỏ, tuy nhiên chưa có hướng dẫn chuẩn cho việc thực hiện các thí nghiệm này. Kết quả là các nhà khai thác có thể linh hoạt trong cách thử nghiệm khiến số liệu phát thải có thể bị hạ thấp một cách không khách quan.