Hiện trường căng thẳng tại căn nhà Abu Alia

Tại làng al-Mughayyir thuộc khu Bờ Tây sông Jordan, cánh cổng lớn của gia đình Abu Alia vẫn giữ nguyên sự vững chắc dù bị nhóm thanh thiếu niên định cư Israel liên tục đập phá bằng gậy. Những thanh sắt mỏng của cổng vang lên từng hồi với lực tác động mạnh. Những lời lẽ thóa mạ được trao đổi giữa hai bên người Israel và Palestine gần như vọng qua mọi rào chắn kim loại, gây thêm căng thẳng trong cộng đồng.

Cuộc chạm trán này không phải là vụ việc riêng lẻ mà đã trở thành cảnh tượng quen thuộc thường xuyên diễn ra tại các ngôi làng trên toàn Bờ Tây. Quân đội Israel và cảnh sát biên giới hiện diện dày đặc trên đường phố, khiến nhiều người dân chạy trốn khỏi sự hiện diện của họ, bởi quân lính và người định cư được đồng nhất là kẻ thù.

Bối cảnh tranh chấp đất đai và sự gia tăng các khu định cư

Từ năm 1967, sau cuộc chiến tranh Trung Đông, Israel đã xây dựng hơn 100 khu định cư với hơn nửa triệu người trên vùng đất mà người Palestine mong muốn cho nhà nước tương lai của mình. Ngoài ra, các nhóm định cư còn lập nên hàng trăm tiền đồn hoang dã trái phép dựa trên các vùng đất đồi núi gần nhà dân Palestine. Đây đều là các khu vực bị cộng đồng quốc tế coi là bất hợp pháp theo luật quốc tế.

Trong khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu gọi những kẻ tấn công người Palestine là "những người trẻ tuổi lầm lạc", thực tế nhiều trong số đó là thanh thiếu niên cố tình tấn công với sự ủng hộ ngầm của người lớn tuổi và quân đội. Trên các đoạn phim ghi lại sự việc, cảnh sát quân sự Israel có mặt nhưng ít khi can thiệp để ngăn cản các hành vi bạo lực hoặc thu giữ hung khí từ kẻ tấn công.

Phản ứng và thách thức của người dân Palestine

Người dân trong làng cảm thấy sự phối hợp giữa quân đội Israel và nhóm người định cư rất chặt chẽ, khiến họ khó có thể tự bảo vệ mình. Một thành viên hội đồng làng cho biết cảnh sát và quân lính thường hành động theo chỉ thị của người định cư, khiến cho khái niệm về sự an toàn của người Palestine ngày càng bị xói mòn. Nhiều người tại đây thấy họ không được pháp luật bảo vệ, trong khi các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn công khai giữa ban ngày.

Đội cứu thương địa phương thường xuyên phải đối mặt với việc bị chặn đường hoặc tịch thu phương tiện khi cố gắng hỗ trợ người bị thương. Trong tuần lễ tác nghiệp tại đây, có báo cáo về hàng chục người Palestine bị thương do các vụ tấn công với nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có 12 trẻ em phải nhập viện.

Tác động của các nhóm an ninh địa phương và chính sách quân sự

Sau các cuộc tấn công của Hamas vào Israel ngày 7/10/2023, lực lượng quân đội Israel đã nới lỏng các quy định để cho phép sử dụng đạn thật chống lại người Palestine ném đá. Đồng thời, hàng nghìn người định cư được tuyển vào các đội an ninh địa phương, được vũ trang và vận hành với ít sự kiểm tra hay đào tạo nghiêm ngặt. Dù sau đó nhiều đội nhóm đã bị giải tán do các cáo buộc lạm dụng, tình trạng bạo lực vẫn tiếp tục gia tăng.

Một số người định cư và quân nhân Israel từng phục vụ tại Bờ Tây thừa nhận các cuộc tấn công không chỉ là hành động của một nhóm nhỏ mà được hỗ trợ cả về ý tưởng lẫn hậu cần. Họ cũng cho biết người định cư không cảm thấy nỗi sợ trong khi người dân Palestine sống trong trạng thái lo âu, bị đe dọa thường xuyên.

Diagostics và sự gia tăng các khu định cư trái phép

UN ghi nhận có ít nhất 231 tiền đồn định cư được thành lập kể từ khi chính phủ Israel nhậm chức vào tháng 12/2022. Số vụ tấn công của người định cư gia tăng rõ rệt trong năm nay, với trung bình hơn ba người bị thương mỗi ngày. Những tiền đồn này mặc dù bị coi là bất hợp pháp theo luật Israel nhưng vẫn tiếp tục mở rộng, đe dọa đến sinh kế và quyền đất đai của người Palestine trong khu vực.

Khi quân đội Israel và người định cư không bị xử lý nghiêm túc, tình hình ở al-Mughayyir và các làng lân cận trở nên phức tạp hơn rất nhiều, biến nơi đây thành một mặt trận căng thẳng, tác động đến tương lai của toàn vùng đất Bờ Tây.

Đăng ký bản tin QMVN

Nhận tin tổng hợp mỗi sáng - chỉ những bài đáng đọc, không spam.