Thực tế ngành chống lão hóa đang phát triển nhanh và hứa hẹn tuổi thọ kéo dài

Tại một hội nghị biohacking ở New York, hàng trăm người tham dự trải nghiệm các sản phẩm mới nhất được quảng cáo là giúp trẻ hóa và kéo dài tuổi thọ. Các diễn giả khẳng định các liệu pháp có thể tái tạo sức khỏe, thậm chí làm "cơ thể bạn nhảy salsa". Tuy nhiên, không ít người tại đây cũng thể hiện quan điểm phản đối vaccine, gây ra mâu thuẫn trong việc áp dụng khoa học chính thống.

Các liệu pháp được trưng bày bao gồm đa dạng phương pháp như trị liệu ozone, hít khí hydro, chiếu đèn đỏ, tấm rung và truyền dịch IV miễn phí. Mặc dù vậy, bằng chứng khoa học về hiệu quả của nhiều phương pháp như chiếu đèn đỏ vẫn còn hạn chế và chưa đủ thuyết phục.

Một số người quảng cáo về việc sử dụng gel "vùng loại trừ" giúp xóa nếp nhăn quanh mắt hoặc các sản phẩm giúp mở "khí bị tắc" theo quan điểm Đông y, nhưng quan sát kỹ thì dấu hiệu trẻ hóa cụ thể chưa rõ ràng. Cảm giác khó chịu như tê, mệt mỏi hay áp lực đầu được giải quyết bằng các khoang trị liệu hồng ngoại mà các trung tâm cung cấp.

Ở West Hollywood, Next Health là một trung tâm chăm sóc sức khỏe và chống lão hóa với nhiều dịch vụ như chụp MRI toàn thân, xét nghiệm máu và bổ sung thuốc theo cá nhân. Khách hàng chính của họ là những người khỏe mạnh, thường đến để bổ sung vitamin và NAD+, chất đồng enzyme được quảng cáo hỗ trợ chống lão hóa.

Giám đốc trung tâm Darshan Shah tiết lộ các liệu pháp bao gồm tăng áp oxy, liệu pháp đóng băng lạnh (cryotherapy) giúp phục hồi cơ bắp và liệu pháp trao đổi huyết tương nhằm trẻ hóa tế bào. Mục tiêu của dịch vụ là nâng cao sức khỏe tổng thể, kéo dài thời gian sống khỏe mạnh của khách hàng.

Tuy nhiên, giới chuyên gia như giáo sư nội tiết Katherine Samaras và giáo sư Luigi Fontana tại Đại học Sydney đều khẳng định các liệu pháp này thiếu bằng chứng khoa học vững chắc. Cụ thể, NAD+ được xem là không có lợi ích thực tế và có thể tiềm ẩn nguy cơ, đặc biệt khi sử dụng vitamin C với liều cao tiêm tĩnh mạch có thể gây tác dụng ngược.

Ở Australia, nhiều nhà cung cấp trị liệu truyền dịch IV, xét nghiệm tuổi sinh học và kê toa peptide chưa được phê duyệt đang hoạt động mạnh mẽ. Phần thị trường peptide tồn tại ở khoảng trống kiểm soát giữa các cơ quan y tế như AHPRA và TGA, khiến nguy cơ sản phẩm chứa độc tố và tác dụng phụ tăng cao.

Bên cạnh thị trường tiêu dùng còn nhiều tranh cãi, khoa học chính thống về chống lão hóa vẫn đang tiến triển. Ngành "geroscience" tập trung vào căn nguyên lão hóa là gốc rễ của các bệnh mãn tính như ung thư, tim mạch và suy giảm trí nhớ.

Khu vực San Francisco là trung tâm phát triển startup công nghệ sinh học chống lão hóa với nhiều công ty như Retro Biosciences, do Joe Betts-LaCroix sáng lập, vừa được định giá 1,8 tỷ USD dù chưa ra sản phẩm cụ thể. Họ nghiên cứu các liệu pháp tái tạo tế bào, như thúc đẩy quá trình "autophagy" giúp tế bào thải loại chất cặn bã tích tụ theo tuổi tác, và thử nghiệm thuốc điều trị Alzheimer đầu tiên tại Adelaide.

Intervene Immune, một công ty khác ở California, đang tập trung phát triển liệu pháp tái tạo tuyến ức để cải thiện hệ miễn dịch, bước đi được kỳ vọng sẽ "cách mạng hóa tương lai y học". Mặc dù vậy, nghiên cứu này vẫn còn nhiều bất định và rủi ro, nhất là nguy cơ tăng tốc phát triển ung thư và bệnh tự miễn.

Một hướng nghiên cứu nổi bật khác là "tái lập trình biểu sinh từng phần" nhằm làm trẻ hóa tế bào, đang được thử nghiệm tại Trường Y Harvard với sự góp mặt của giáo sư David Sinclair. Tuy nhiên, giáo sư Australia này cũng là người gây tranh cãi vì một số phát ngôn chưa được chứng thực đầy đủ và cáo buộc quảng bá quá đà hiệu quả các sản phẩm hỗ trợ chống lão hóa.

Trong khi các công ty startup còn tranh đua phát triển thuốc và liệu pháp mới, hầu hết các bác sĩ đều đồng thuận rằng cách hiệu quả nhất để sống lâu là qua việc duy trì lối sống lành mạnh, bao gồm ăn uống khoa học, kiểm soát căng thẳng và hạn chế rượu bia.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh việc tránh lạm dụng các liệu pháp chưa được chứng minh, đồng thời theo dõi sát sao các tiến bộ khoa học để áp dụng những phát hiện có bằng chứng rõ ràng.

Ngành chống lão hóa hiện nay là sự pha trộn giữa các yếu tố tâm lý, kinh doanh và khoa học. Việc lựa chọn các phương pháp phù hợp dựa trên bằng chứng có thể giúp cải thiện sức khỏe lâu dài nhưng cũng cần cảnh giác với những hứa hẹn vượt quá thực tế.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.