Hành trình vào trường y trong truyện tranh 'See One, Do One, Teach One'

Đối với phần lớn mọi người, hiểu biết về cuộc sống của những người làm việc trong ngành y chủ yếu đến từ việc xem các chương trình truyền hình hay trải nghiệm khi làm bệnh nhân. Điều này cũng đúng với nhiều người trở thành bác sĩ hay y tá, như lời chia sẻ của bác sĩ Grace Farris trong tác phẩm truyện tranh minh họa mang tên See One, Do One, Teach One: The Art of Becoming a Doctor . Bà thẳng thắn thừa nhận ‘‘Trước khi bắt đầu học trường y, tôi hoàn toàn không chuẩn bị.’’ Tác phẩm không chỉ cho thấy quá trình học tập, mà còn đưa người đọc vào những thách thức mới khi chuyển đổi từ cá nhân là bệnh nhân sang người làm việc chuyên nghiệp trong ngành y tế.

Năm 2012, sau khi hoàn thành giai đoạn nội trú, Grace Farris sinh đứa con đầu lòng tại bệnh viện nơi bà làm việc ở Boston. Dù đã quen thuộc với các bước của quá trình sinh nở nhờ thời gian học và thực tập, ca sinh của bà diễn ra suôn sẻ, không có biến chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, bà vẫn trải qua trạng thái sốc sau khi trở thành bệnh nhân. Farris chia sẻ: ‘‘Trở thành bệnh nhân làm tôi muốn suy ngẫm lại mọi thứ và xem xét lại quá trình đào tạo y khoa của mình. Điều gì vừa mới xảy ra?’’ Đây là một khoảnh khắc phản ánh sâu sắc về sự chuyển đổi và những mâu thuẫn tâm lý trong nghề y.

Grace Farris, vừa là bác sĩ vừa là nghệ sĩ, hướng dẫn người đọc qua hành trình dài và không ít khó khăn khi học y. Dù nhiều người biết y học là một quá trình nhiều năm với nhiều giai đoạn khác nhau, nhưng cụ thể từng bước lại thường bị đơn giản hóa hoặc không được biết đến rộng rãi. Qua tác phẩm, Farris đem đến góc nhìn sâu sắc về mọi khía cạnh: từ áp lực tài chính do khoản vay sinh viên, cảm giác tự nghi ngờ bản thân kéo dài, tình bạn phát triển trong áp lực đến sự khó khăn trong việc cân bằng công việc và đời sống cá nhân.

Trong năm đầu học, bà kể về lớp học giải phẫu cơ thể, diễn biến khá suôn sẻ cho đến lúc dùng cưa xương, thì một sinh viên bị sốc và giáo sư giải thích đây là ‘‘phản ứng điển hình’’. Ngoài ra, bà cũng miêu tả việc sinh viên y khoa phải học hơn 10.000 từ mới trong một năm. Qua bộ bài flashcard minh họa các thuật ngữ như ‘‘Necrosis’’ hay ‘‘Apoptosis’’, người đọc cảm nhận được sự phức tạp và áp lực của công việc học tập.

Bà còn minh họa hành trình trở thành bác sĩ qua sơ đồ ‘‘The Path to Becoming a Doctor’’ với các giai đoạn phổ biến như năm học tiền lâm sàng, lâm sàng, nội trú, đào tạo chuyên sâu và trở thành bác sĩ chính thức. Qua nhiều phép ẩn dụ hình ảnh, Farris truyền tải cảm xúc thực tế của người học y: cảm giác áp đảo như sóng thần khi lần đầu làm việc ở phòng cấp cứu và sự chuyển mình từ cảm giác như kẻ mạo danh sang tự tin giống như mùa thu chuyển sang đông.

Phong cách minh họa của Farris mang nét thoải mái, đơn giản cùng màu sắc tươi sáng, vừa tạo sự gần gũi vừa thể hiện tính cá nhân đặc thù. Trong quá trình học, bà chưa xác định ngay được chuyên ngành sẽ theo đuổi, dần nhận ra các lĩnh vực không hợp như phẫu thuật, nhi khoa, đồng thời khám phá các lựa chọn tiềm năng như tâm thần học và nội khoa. Hành trình này đầy lo lắng nhưng cũng mang lại cảm giác viên mãn.

Những khoảnh khắc đáng nhớ nhất trong sách thường liên quan đến sự giao thoa giữa năng khiếu nghệ thuật và học y. Việc giải phẫu tai để nhận diện xương nhỏ nhất cơ thể người - xương búa (stapes) - đánh dấu bước ngoặt quan trọng đối với Farris: ‘‘Chiếc xương nhỏ bé đó là một phép màu.’’ Kỹ năng vẽ và trực quan giúp bà ghi nhớ kiến thức hiệu quả hơn, từ việc phác thảo cấu trúc cho tới việc thiết kế sơ đồ học tập.

Tiêu đề sách bắt nguồn từ câu nói của người hướng dẫn phẫu thuật trong một lần bà thực tập: ‘‘See one, do one, teach one’’ (Nhìn, làm, rồi dạy lại). Người thầy yêu cầu bà quan sát khâu vết mổ để lần sau tự thực hiện, khiến Farris cảm thấy khó tin có thể dạy lại bước cuối cùng khi chính mình vẫn còn học.

See One, Do One, Teach One được xem là một phần của trào lưu Graphic Medicine, sử dụng truyện tranh và minh họa để truyền tải câu chuyện của nhân viên y tế và bệnh nhân, góp phần nâng cao sự hiểu biết và kết nối trong cộng đồng y tế. Qua tác phẩm, độc giả có thể hiểu rõ hơn về cuộc sống sinh viên y, người làm việc ngành y và bệnh nhân trong nhiều hoàn cảnh khác nhau, đóng vai trò là công cụ giáo dục hiệu quả.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.