Thượng nghị sĩ Rand Paul phản đối dự luật trừng phạt Nga của Washington vì ảnh hưởng đến người dân Mỹ

Quốc hội Mỹ có thể đang xem xét Dự luật Trừng phạt Nga năm 2026 do thượng nghị sĩ Lindsey O. Graham đề xuất, một văn bản luật được đánh giá là thể hiện sự xa rời thực tế của giới chính sách ngoại giao Washington với đời sống của người dân Mỹ. Dự luật là nỗ lực mới nhất nhằm đáp trả cuộc chiến của Nga ở Ukraine, nay đã bước sang năm thứ năm. Tuy nhiên, theo Thượng nghị sĩ Rand Paul, đây thực chất là một loại thuế quan áp đặt lên người dân Mỹ hơn là công cụ thay đổi hành vi của Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Dự luật Graham đặt ra mức thuế quan 500% đối với toàn bộ thương mại Mỹ-Nga và trao cho Tổng thống quyền áp dụng mức thuế lên đến 100% đối với hàng hóa nhập khẩu từ năm quốc gia nhập khẩu dầu thô và khí đốt lớn nhất của Nga, cũng như các nước giúp Nga né tránh trừng phạt. Các quốc gia này bao gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Azerbaijan, Pháp, Hungary, Bỉ và Slovakia. Tổng số dân của các nước này cộng với Nga chiếm gần 40% dân số thế giới.

Mốc trừng phạt có thể thay đổi mỗi 180 ngày tùy thuộc vào sự giảm nhập khẩu năng lượng Nga của các nước. Những đối tác thương mại quan trọng của Mỹ như Thổ Nhĩ Kỳ, Brazil, Hàn Quốc, và Liên minh châu Âu, nếu tiếp tục nhập dầu khí Nga vì lý do cần thiết, cũng có thể bị liệt vào danh sách áp thuế.

Thuế quan này chủ yếu được áp lên các công ty Mỹ nhập khẩu hàng hóa từ những quốc gia nói trên. Khi hàng hóa Trung Quốc bị đánh thuế, chính người tiêu dùng Mỹ phải trả giá cao hơn khi mua sắm ở các chuỗi cửa hàng như Walmart, Costco hay Target. Thực tế, các nhà bán lẻ và nhập khẩu Mỹ sẽ trả thuế và chuyển gánh nặng này sang người tiêu dùng.

Việc áp thuế quan lên sản phẩm từ Trung Quốc và Ấn Độ sẽ ảnh hưởng nặng nề đến thu nhập của người lao động có thu nhập trung bình và thấp tại Mỹ. Ai sẽ giải thích với những người lao động mức lương tối thiểu khi họ phải trả gấp đôi giá của các sản phẩm thiết yếu như sửa chữa xe, giày dép cho trẻ em hay tã lót cho con cái?

Dự luật còn có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng hơn cả mức thuế Smoot-Hawley áp dụng thời Đại suy thoái, khi mức thuế trung bình được nâng lên 20%. Trong khi đó dự luật Graham đặt ra các mức thuế lên đến 500%, có thể làm gián đoạn thương mại và gây tổn hại nền kinh tế Mỹ nghiêm trọng hơn rất nhiều.

Trung Quốc và Ấn Độ là đối tác thương mại quan trọng hàng đầu của Mỹ với giá trị nhập khẩu lần lượt trên 308 tỷ USD và 103 tỷ USD trong năm 2025. Việc áp thuế cao sẽ làm suy giảm sức mua của người dân và làm tổn hại nền kinh tế trong nước.

Đặc biệt, việc áp thuế riêng rẽ cho từng quốc gia thành viên EU như Slovakia và Hungary không phù hợp khi EU coi thương mại là khối thống nhất. Điều này có thể dẫn tới phản ứng chung từ Liên minh châu Âu, gây tổn thất lớn cho kinh tế Mỹ khi thương mại song phương Mỹ - EU vượt 1 nghìn tỷ USD trong năm 2025.

Dự luật cũng đặt ra các trừng phạt mới lên các quan chức và doanh nghiệp Nga, dù Nga hiện đang chịu hơn 26.000 biện pháp trừng phạt mà không có dấu hiệu thay đổi hành vi. Thêm vào đó, dự luật cấm công dân Mỹ đầu tư và kinh doanh với Nga và trao quyền cho Tổng thống trừng phạt các cá nhân nước ngoài mà ông xác định có hành động làm suy yếu Ukraine.

Tuy nhiên, quyền lực này có thể gây tranh cãi khi Tổng thống có thể trừng phạt ngay cả các đồng minh cứng rắn của Mỹ, ví dụ như Ba Lan, trong bối cảnh căng thẳng ngoại giao với Ukraine gần đây. Ngoài ra, dự luật cho phép Quốc hội ngăn tổng thống gỡ bỏ thuế hoặc trừng phạt nhưng không có cơ chế để Quốc hội tự mình hủy bỏ, dẫn đến nguy cơ các biện pháp này tồn tại lâu dài và bị lạm dụng.

Rand Paul, thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa đại diện cho bang Kentucky, cho rằng chiến lược này không chỉ vô hiệu trong việc ép Nga mà còn gây tổn hại đáng kể đến người dân Mỹ và vị thế kinh tế toàn cầu của nước này. Ông cảnh báo rằng dự luật sẽ không thúc đẩy hòa bình tại Ukraine mà chỉ khiến giá cả tăng cao, đồng đô la suy yếu và làm xấu đi các mối quan hệ quốc tế quan trọng của Mỹ.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.