Thị trường mang thai hộ toàn cầu tăng mạnh, chi phí lên tới 200.000 USD ở Mỹ

Vụ việc chính trị gia Jens Spahn và chồng sử dụng dịch vụ mang thai hộ tại Mỹ khiến công chúng Đức chú ý đến câu chuyện mang thai hộ – lĩnh vực vốn bị cấm ở Đức nhưng phát triển mạnh mẽ ở nước ngoài. Theo báo cáo của công ty nghiên cứu thị trường Global Market Insights (GMI) công bố tháng 4/2025, thị trường mang thai hộ toàn cầu năm 2024 đạt 22,4 tỷ USD và dự kiến tăng lên 201,8 tỷ USD vào năm 2034, tương đương mức tăng trưởng trung bình 25% mỗi năm. Thành phần chính tham gia thị trường này gồm các phòng khám hỗ trợ sinh sản, bệnh viện và đội ngũ y tế chuyên môn.

Hoa Kỳ giữ vị trí hàng đầu về doanh thu trong lĩnh vực mang thai hộ, từ 4 tỷ USD năm 2023 lên 5,1 tỷ USD năm 2024. Mức tăng này được cho là do tỷ lệ vô sinh ngày càng phổ biến trong dân số trưởng thành ở Mỹ. Dữ liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết cứ sáu người trưởng thành trong độ tuổi sinh sản thì có một người từng trải qua vô sinh, với định nghĩa là không mang thai sau ít nhất 12 tháng giao hợp không bảo vệ. Do vậy, nhu cầu về các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản và dịch vụ mang thai hộ ngày càng tăng.

Bác sĩ Janosch Dahmen, người phát ngôn về chính sách y tế của đảng Xanh ở Bundestag, đánh giá việc thị trường này tăng trưởng mạnh hàng năm phản ánh sự thương mại hóa sâu rộng của lĩnh vực y tế. Ông cho rằng mong muốn có con là điều hoàn toàn tự nhiên, nhưng việc biến mang thai và sinh sản thành hàng hóa và dịch vụ trong một thị trường toàn cầu lại đặt ra nhiều câu hỏi về giới hạn pháp luật và đạo đức.

Tiến sĩ Amina Nolte, chuyên gia xã hội học về công bằng sinh sản tại Viện Gunda-Werner, chỉ ra sự phát triển nhanh của dịch vụ mang thai hộ tại Mỹ đã biến từ một dịch vụ y tế nhỏ lẻ thành thị trường tỷ đô nhờ sự gia tăng dịch vụ, pháp lý rõ ràng và nhu cầu lớn từ khách hàng quốc tế. Tuy nhiên, bà cảnh báo về sự bất bình đẳng sâu sắc khi các bà mẹ hộ sinh thường đến từ các nước có nền kinh tế yếu hơn như Ukraine, Géorgia, Ghana hay Kenya, trong khi nhiều khách hàng lại đến từ các nước giàu có như Mỹ, Tây Âu, Trung Quốc và các nước vùng Vịnh.

Báo cáo của Viện Heinrich-Böll năm 2025 nêu rõ: dù các quốc gia như Ấn Độ, Thái Lan, Campuchia, Lào lần lượt cấm dịch vụ mang thai hộ thương mại, dịch vụ này không biến mất mà chuyển sang những quốc gia khác như Ukraine, Georgia và hiện nay là Albania. Điều này tạo ra vòng xoáy bất tận về mặt pháp lý và xã hội, khiến các bà mẹ hộ sinh thường bị coi như nguồn lao động rẻ, dễ thay thế và thiếu bảo vệ.

Mỹ được coi là điểm đến phổ biến nhất do có hệ thống pháp lý đồng nhất và dịch vụ y tế tiên tiến, song chi phí dịch vụ cũng ở mức cao nhất, dao động từ 190.000 đến 230.000 USD, bao gồm phí y tế, luật sư và trung gian. Trong khi đó, Canada chỉ cho phép mang thai hộ vì mục đích nhân đạo với chi phí thấp hơn, từ 60.000 đến 100.000 USD. Các quốc gia Mỹ Latinh như Argentina, Colombia và Mexico được nhiều người lựa chọn do chi phí dưới 80.000 USD và luật pháp tiến bộ, đặc biệt Mexico City nổi bật nhờ chi phí thấp và quy định hiện đại.

Tại Đức, mang thai hộ bị cấm theo luật bảo vệ phôi thai và luật trung gian nhận con nuôi. Dù vậy, các cặp đôi có mong muốn vẫn tìm cách thực hiện ở nước ngoài và thường được pháp luật Đức công nhận quyền làm cha mẹ. Luật sư Markus Oldenburger, chuyên về luật gia đình và y tế quốc tế, cho rằng việc đảm bảo các quyền lợi cho người mang thai hộ và cha mẹ mong muốn là cần thiết, đồng thời nhấn mạnh rằng mang thai hộ hợp pháp có thể thực hiện với ngân sách vừa phải, không nhất thiết phụ thuộc vào tiềm lực tài chính lớn.

Reem Alsalem, báo cáo viên đặc biệt của Liên Hợp Quốc về bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái, bày tỏ lo ngại sâu sắc về sự lan rộng thị trường mang thai hộ toàn cầu. Báo cáo của Liên Hợp Quốc vào tháng 7/2025 cho thấy nhiều trường hợp bạo lực kinh tế, tâm lý, thể xác và sinh sản xảy ra với các bà mẹ hộ sinh và trẻ em sinh ra từ phương pháp này. Nhiều bà mẹ chỉ nhận một phần rất nhỏ trong số tiền thỏa thuận và bị bỏ rơi khi gặp phải các biến chứng hoặc không hoàn thành hợp đồng theo yêu cầu.

Báo cáo dựa trên hơn 120 phản hồi từ các bà mẹ hộ sinh, khách hàng, đại lý và chuyên gia cho thấy nhiều rủi ro bao gồm cả nguy cơ buôn người và lao động cưỡng bức, làm dấy lên cảnh báo cấp cao về các tiêu chuẩn bảo vệ quốc tế.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.