Luật mới của Pháp tranh luận về tuổi phù hợp cho trẻ tiếp cận mạng xã hội

Chính phủ Pháp đã thông qua một quy định mới, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 9, theo đó cấm trẻ em dưới 15 tuổi tạo hồ sơ mới trên các nền tảng số như TikTok, Instagram, Snapchat và X. Với những người trẻ đã có tài khoản trước đó, các công ty mạng xã hội phải xác minh và khóa các tài khoản dưới 15 tuổi trước tháng 1 năm 2027. Luật cũng giới hạn việc sử dụng điện thoại di động trong trường học bằng cách yêu cầu học sinh trung học phải để điện thoại trong tủ khóa hoặc tắt máy từ khi vào lớp đến khi ra về.

Bối cảnh ra đời luật là sự gia tăng các vấn đề về sức khỏe tâm thần ở thanh thiếu niên toàn cầu, trong đó các chuyên gia cảnh báo về tác hại từ việc tiếp xúc sớm với mạng xã hội và các tính năng như cuộn nội dung liên tục (infinite scroll). Các báo cáo từ cơ quan y tế và ủy ban quốc hội Pháp đã chỉ ra các nguy cơ như trầm cảm, mất tự tin, rối loạn giấc ngủ và tiếp xúc với bắt nạt mạng (cyberbullying) ngày càng phổ biến. Tổng thống Emmanuel Macron từng phản bác việc để trẻ em tự do trên mạng xã hội vì các nền tảng kết nối này thu hút sự chú ý và điều khiển cảm xúc trẻ bằng các thuật toán.

Tại Argentina, tranh luận về vấn đề này mới được đưa lên bàn luật sau những động thái tương tự ở Australia và Anh. Hiện chưa có quy định trên toàn quốc mà chỉ có các đề xuất luật với mức độ khác nhau. Một dự luật quan trọng đề xuất đặt tuổi consent (đồng ý sử dụng mạng xã hội) từ 14 đến 16 tuổi, với yêu cầu có sự chấp thuận rõ ràng của phụ huynh cho thanh thiếu niên dưới 16 tuổi. Ngoài ra, đề xuất bổ sung nhằm hạn chế tính năng gây nghiện trên các nền tảng và giảm thông báo tự động vào ban đêm cũng đang được thảo luận.

Chuyên gia Roxana Morduchowicz, thuộc UNESCO, nhận định cấm sử dụng mạng xã hội cho trẻ trên 13 tuổi có thể đẩy các em tới những môi trường mạng ít an toàn hơn. Việc kiểm tra tuổi thực sự của người dùng vẫn là vấn đề nan giải do dễ dàng gian lận thông tin khi đăng ký tài khoản. Một nghiên cứu tại Anh cho thấy một phần ba trẻ đã qua mặt hệ thống xác thực tuổi để truy cập các dịch vụ dành cho người lớn.

Chuyên gia cũng cho rằng không thể chỉ quy định cấm hay cho phép theo độ tuổi đơn thuần mà cần xây dựng các quy định để điều chỉnh chức năng và nội dung phù hợp với nhóm tuổi khác nhau. Điều này bao gồm tắt các tính năng như định vị, nhận diện khuôn mặt, loại bỏ chế độ cuộn liên tục, ẩn số lượng lượt thích và hạn chế các cơ chế gây nghiện. Đồng thời, việc giáo dục về công dân kỹ thuật số cần được đẩy mạnh trong trường học để thanh thiếu niên hiểu rõ tác động và cách sử dụng mạng xã hội đúng cách.

Theo báo cáo của Observatorio de Argentinos por la Educación, khoảng 60% trẻ em 8 tuổi ở Argentina đã sở hữu điện thoại riêng, trong khi 23% sử dụng điện thoại của người thân và 18% không có thiết bị di động cá nhân. Tỷ lệ này dao động theo vùng miền và mức thu nhập, với các tỉnh như Santa Cruz hay Tierra del Fuego có trên 65% học sinh lớp ba dùng điện thoại cá nhân, trong khi miền Bắc như Misiones chỉ khoảng 40%. Khoảng cách giữa các nhóm thu nhập cũng khá rõ rệt, với 63% trẻ thuộc nhóm kinh tế cao có điện thoại riêng so với 52% thuộc nhóm kinh tế thấp.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.