Pháp áp dụng lệnh cấm mạng xã hội với trẻ dưới 15 tuổi nhưng thực tế còn nhiều thách thức

Trong những phát biểu gần đây, Tổng thống Emmanuel Macron nhấn mạnh vai trò của Pháp như một ngọn hải đăng bảo vệ trẻ em trên không gian mạng khi cho rằng nước này là quốc gia EU đầu tiên ban hành lệnh cấm mạng xã hội dành cho trẻ em dưới 15 tuổi. Tuy nhiên, ông không đề cập đến thực trạng Pháp còn nhiều khó khăn tương tự các nước khác trong việc hiện thực hóa lệnh cấm này trên thực tế.

Việc đạt được mục tiêu bảo vệ trẻ em không đơn giản khi mà các quy định pháp lý cần phải đi kèm với các biện pháp kỹ thuật và thực thi hiệu quả. Rào cản trong việc kiểm soát độ tuổi sử dụng mạng xã hội vẫn là thách thức lớn tại nhiều quốc gia, bao gồm cả Pháp.

Ví dụ điển hình cho khoảng cách giữa lý tưởng và thực tế trong việc thực thi lệnh cấm là Australia, nơi đã áp dụng độ tuổi tối thiểu 16 năm cho phép sử dụng mạng xã hội. Nửa năm sau khi thực thi, bản đánh giá giữa kỳ được công bố vào tháng 6 cho thấy cả trẻ em và các tập đoàn công nghệ dường như không tuân thủ nghiêm ngặt quy định này, khiến hiệu quả chính sách giảm sút đáng kể.

Tình hình này đặt ra câu hỏi về tính khả thi của những quy định đơn lẻ theo từng quốc gia và kích thích đề xuất cần có một giải pháp pháp lý chung trên quy mô EU. Vì các khó khăn về kỹ thuật và thực thi không phân biệt giới hạn địa lý, các hàng rào kiểm soát nên được áp dụng đồng bộ cho toàn khu vực nhằm tăng sức mạnh thúc ép đối với các nhà cung cấp nền tảng số.

Nếu nhiều quốc gia trong Liên minh châu Âu ban hành các mức cấm khác nhau, ví dụ với giới hạn độ tuổi sử dụng mạng xã hội là 15 tuổi như Pháp, 16 tuổi ở một số nước khác, 13 tuổi ở nhóm thứ ba cùng sự khác biệt về nền tảng bị ảnh hưởng, điều này sẽ khiến các công ty công nghệ dễ dàng né tránh trách nhiệm bằng cách áp dụng các tiêu chuẩn thấp hoặc đa dạng hóa các vùng hợp pháp.

Tuy nhiên, một giải pháp đồng bộ trong EU không bắt buộc tất cả các thành viên phải tham gia mà chỉ cần một số quốc gia cùng xây dựng khung pháp lý chung cũng có thể tạo ra ảnh hưởng lớn hơn. Các công cụ cưỡng chế lúc đó sẽ được mở rộng kéo dài hơn và hiệu quả hơn trong việc buộc các tập đoàn công nghệ phải tuân thủ.

Dù vậy, sự thống nhất trong EU cũng đồng nghĩa với việc mất nhiều thời gian hơn để triển khai, đồng nghĩa với việc trẻ em và thanh thiếu niên phải chờ đợi lâu hơn trước khi được bảo vệ hiệu quả. Đó là cái giá phải trả có thể được kiểm chứng qua quá trình thực thi tại Pháp trong thời gian tới.

Việc Pháp tiên phong trong EU cấm trẻ dưới 15 tuổi dùng mạng xã hội được nhìn nhận là bước tiến quan trọng, nhưng cùng với đó là cảnh báo về việc hạn chế cách thức truyền thống dễ tạo ra sự chồng chéo và kém hiệu quả nếu thiếu sự phối hợp khu vực.

Pháp và các nước EU còn lại đang đứng trước thử thách xây dựng một cơ chế bảo vệ trẻ em trên mạng xã hội sao cho cân bằng giữa hiệu quả thực thi và thời gian triển khai. Bài học từ Australia cùng quá trình thực thi tại Pháp sẽ đóng vai trò then chốt trong định hình chính sách tiếp theo tại Liên minh châu Âu.

Bài viết được biên tập với sự hỗ trợ của công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), tổng hợp từ các nguồn tin dẫn bên dưới và đã qua kiểm duyệt của toà soạn Quang Minh Việt Nam.